Ars Educandi https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi <p style="text-align: justify;">Rocznik Ars Educandi (ISSN 2083-0947) jest szeroką platformą krytycznego namysłu nad współczesną edukacją, kulturą i społeczeństwem. Zakres tematyczny publikowanych tekstów obejmuje nauki społeczne – przede wszystkim pedagogikę, socjologię, kulturoznawstwo oraz filozofię, psychologię, nauki o komunikacji i sztuce, politologię czy antropologię.</p> Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego pl-PL Ars Educandi 2083-0947 Od redakcji: współpraca nierównych https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4533 Piotr Kowzan Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2021-01-25 2021-01-25 16 Editorial: The Cooperation of Unequals https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/5344 Piotr Kowzan Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 Ranciere’owskie interpretacje emancypacyjne: doświadczanie pracy akademickiej w uczelniach niepublicznych na ziemi warmińsko-mazurskiej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4186 <p class="western"><span style="font-size: small;"><span lang="pl-PL">W tekście przedstawiono próbę teoretyzowania funkcjonowania umasowionego szkolnictwa wyższego we współczesnej Polsce, dokonaną przez interpretację doświadczeń własnej pracy akademickiej, realizowanej w przykładowych niepublicznych szkołach wyższych, a osadzonej w teorii nauczyciela ignoranta autorstwa J.Ranci</span></span><span style="font-size: small;"><span lang="pl-PL">è</span></span><span style="font-size: small;"><span lang="pl-PL">re’a. Opisano uwarunkowania i etapy tej pracy jako: etap oburzenia; etap działań chaosowych – w sensie filozoficznym; etap „kiełkowania emancypacyjnego”.</span></span></p> Joanna Rutkowiak Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 19 42 10.26881/ae.2019.16.01 Nie wiemy, czego się uczymy. Esej przeciwko dekretowanej nierówności https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4357 <p class="western" align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Jacques Rancière (2007) w odpowiedzi na pytanie „czy (...) możliwa jest jeszcze praktyka artystyczna krytykująca i podważająca stawanie się sztuki towarem?” </span></span><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">zaznacza, że</span></span> <span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;"> pytanie o to, czy można uciec od rynku „to jedno z tych pytań, których główną zaletą jest przyjemność ze stwierdzenia, że jest ono nierozwiązywalne (...). Krytycy rynku – podkreśla – chętnie jednak opierają swój autorytet na niekończącym się udowadnianiu, że wszyscy inni są albo naiwni, albo są spekulantami.</span></span></p> Maria Reut Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 43 53 10.26881/ae.2019.16.02 Emancypacja podmiotów, które (nie) umieją mówić https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4187 <p>W&nbsp;swojej odpowiedzi na artykuł Joanny Rutkowiak autor wskazuje na różnice pomiędzy opisywanymi doświadczeniami nauczycielki w&nbsp;prowincjonalnej szkole wyższej a&nbsp;niektórymi elementami koncepcji Rancière’a. Prowadzi go to&nbsp;do krytyki Rancière’a&nbsp;pojmowania emancypacji, które pozostaje problematyczne wobec specyfiki generacji Z&nbsp;oraz narastających tęsknot za autorytaryzmem.</p> Tomasz Szkudlarek Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 55 62 10.26881/ae.2019.16.03 Zmiksowani(e) i dydaktyczne stawanie się https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/3710 <p>W&nbsp;swojej odpowiedzi na artykuł Joanny Rutkowiak autor podkreśla życiodajny dla teorii status praktyki pedagogicznej. Zwraca się ku antropologicznym drogom rejestrowania praktyk pedagogicznych, które podkreślają wydarzeniowy i&nbsp;kakotopiczny charakter tych ostatnich.</p> Oskar Szwabowski Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 63 70 10.26881/ae.2019.16.04 Ranciere’owska interpretacja pracy własnej w warszawskim niepublicznym liceum: emancypacja jako de-instrumentalizacja https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4188 <p>W&nbsp;swojej odpowiedzi na artykuł Joanny Rutkowiak skupiam się na reinterpretacji wyjściowej dla jej wywodu analizy umasowienia edukacji oraz towarzyszącej jej instrumentalizacji kształcenia przez uczniów i&nbsp;studentów. Próbuję zestawić ten fenomen z&nbsp;moimi doświadczeniami nauczycielki w&nbsp;społecznym liceum ogólnokształcącym oraz z&nbsp;dyskusją toczącą się wokół kwestii egalitaryzacji edukacji pomiędzy Bourdieu, Rancière’m oraz Dubetem. W&nbsp;konkluzji odwołuje się do Arendt, która zdaje się sugerować myślenie o&nbsp;tym problemie w&nbsp;kategoriach edukacyjnego dialogu pomiędzy pokoleniami.</p> Anna Blumsztajn Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 71 76 10.26881/ae.2019.16.05 Uegzotycznianie dydaktyki akademickiej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4190 <p>Tekst stanowi próbę odpowiedzi na artykuł Joanny Rutkowiak pt. Rancière’owskie interpretacje emancypacyjne: doświadczanie pracy akademickiej w&nbsp;uczelniach niepublicznych na ziemi warmińsko-mazurskiej. Autor, posługując się metaforami Bourdieu uegzotyczniania i&nbsp;udomawiania, konstatuje, iż podejście Rutkowiak można określić jako uegzotycznianie udmowionego w&nbsp;odniesieniu do praktyk dydaktycznych realizowanych w&nbsp;obrębie szkolnictwa wyższego.</p> Jarosław Jendza Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 77 83 10.26881/ae.2019.16.06 Ponieważ sprawy są ulotne, trzeba mieć wprawne oko https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4191 <p>W&nbsp;swojej odpowiedzi na artykuł Joanny Rutkowiak skupiam się na próbie rozumienia znaczenia analiz autorki dla konceptualizacji kształcenia. Idę tropem funkcji przemocy w&nbsp;tworzeniu równości, sporadyczności wydarzenia edukacji oraz rekonceptualizacji osiągnięć edukacyjnych.</p> Piotr Zamojski Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 85 89 10.26881/ae.2019.16.07 O zmianie hierarchicznego paradygmatu uniwersyteckiej zależności student–wykładowca w świetle działalności portugalistycznego koła przekładoznawczego Amor-Não-Me-Deixes https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/3752 <p>Założeniem niniejszego artykułu jest pokazanie, jak tradycyjny hierarchiczny model nauczania może zostać usprawniony poprzez modyfikację relacji nadrzędności „mistrz/uczeń” i zamianę jej na efektywny model równorzędnej współpracy w ramach fakultatywnych spotkań przekładoznawczego koła naukowego celem realizacji praktycznych projektów, których założeniem wyjściowym jest zaistnienie w otwartej przestrzeni kulturowej (pokaz, festiwal filmowy lub publikacja). Równorzędni uczestnicy zadania przekładoznawczego&nbsp; uczą się nie tylko języka, faktów kulturowych zawartych w danym tekście, ale także praktycznych uwarunkowań przekładu i pracy w grupie, a co za tym idzie uczą się świadomie i odpowiedzialnie. Nie tylko oceniają innych, ale też przez innych są oceniani, a to prowadzi do rozwijania zdolności konstruktywnego myślenia krytycznego w ramach autorefleksji nad przekładem jako elementem edukacji językowej i teoretyczno-praktycznej w&nbsp; polu Translation Studies. Uczestniczy opisywanej sytuacji są ekspertami językowo-kulturowymi (w rozumieniu Vermeera), a także uczestnikami zintegrowanego modelu nauczania języka (CLIL). Przeniesienie w ramach współpracy eksperckiej ciężaru z tzw. <em>power-over</em> na układ <em>power-with</em> + <em>power-to</em>, prowadzi do osiągnięcia pożądanych w procesie uczenia <em>learner autonomy</em> i <em>student empowerment</em>.</p> Jakub Jankowski Copyright (c) 2020 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 93 105 10.26881/ae.2019.16.08 Dydaktyka na scenie. Autoetnografia performatywna performansów studentów i wykładowcy https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/3709 <p>To&nbsp;jest performatywny tekst&nbsp;– zapis autoetnograficznego performance’u&nbsp;dotyczącego dydaktyki akademickiej. Pokazujemy dynamikę pracy podczas projektu „Autoetnografie studiowania”. Był to&nbsp;projekt dydaktyczny prowadzony przez kilka lat. Nasza prezentacja dotyczy najbardziej rozbudowanej i&nbsp;najowocniejszej jego realizacji w&nbsp;latach 2015/2016 (szerzej zob. Szwabowski, Wężniejewska 2017; Szwabowski 2019; Kaczmarczyk et al. [w&nbsp;druku]). W&nbsp;ramach projektu wykorzystano autoetnografię zarówno jako narzędzie dydaktyczne, jak również jako metodę badawczą. Studentki i&nbsp;studenci mieli stać się badaczami swojego życia (Richardson 2002) akademickiego&nbsp;– którym jesteśmy „życi”. Z&nbsp;odbiorców wiedzy przekształcić się mieli w&nbsp;jej producentów. Mieli przestać wyczekiwać, aż ktoś zacznie snuć im małe opowieści o&nbsp;tym, jakie ich życie jest i&nbsp;jak powinno wyglądać, opowieści o&nbsp;tym, kim są i&nbsp;kim powinni być, to&nbsp;znaczy: co powinni myśleć. Mieli spróbować spojrzeć na siebie okiem badacza, wyjść poza mury wytworzonego przez znaczenia świata, spróbować odczytać go i&nbsp;siebie w&nbsp;nim na nowo.</p> <p>Tekst został zaprezentowany na konferencji dotyczącej dydaktyki akademickiej. Zamiast przygotować typowy referat, postanowiliśmy pokazać, jak to&nbsp;się odbywało. Pokazać proces tworzenia znowu. Po&nbsp;raz kolejny. Tym razem jednak nie na papierze (nie w&nbsp;formie artykułu), lecz na żywo, z&nbsp;udziałem naszych ciał i&nbsp;towarzyszących nam emocji. To&nbsp;jedna z&nbsp;wielu opowieści. Powtórzenie&nbsp;– znowu inne (zob. Szwabowski 2019; Wężniejewska, Szwabowski 2017; Kaczmarczyk et al. [w&nbsp;druku]). Tekst składa się z&nbsp;opisu procesu jego tworzenia. Elementu performansu (wystąpienia na konferencji, któremu nadaliśmy formę przedstawienia teatralnego). Na&nbsp;zakończenie wyjaśniamy raz jeszcze nasze stanowisko odnośnie roli tekstu/przedstawienia oraz staramy się zwerbalizować emocje, które nam towarzyszyły, a&nbsp;także prezentujemy głosy innych osób.</p> Oskar Szwabowski Paulina Wężniejewska Monika Stodolna Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 107 122 10.26881/ae.2019.16.09 Care, contingency and capability: ecological perspectives on higher education https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/3561 <p>This article takes a sideways look at conventional academic practices, with a view to re-instating ethical relations as the core of scholarly inquiry and revitalising interdisciplinary collaboration between academics at different stages of their careers. It focuses specifically on the deleterious effects of workload allocation models, with particular attention to how these distort relationships between colleagues.</p> Nini Fang Elizabeth O'Brien Annie Pirrie Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 123 138 10.26881/ae.2019.16.10 Współautorstwo: wyzysk i współpraca (ze studentami) https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/arseducandi/article/view/4356 <p>Celem artykułu jest identyfikacja takich rozwiązań organizacyjnych w&nbsp;zakresie współpracy badawczej ze&nbsp;studentami, które byłyby etyczne z&nbsp;perspektywy późniejszego współautorstwa artykułów i&nbsp;korzystne&nbsp;– zarówno dla studentów, jak i&nbsp;dla pracowników naukowo-dydaktycznych. W&nbsp;tym celu rozpatrzymy trzy różne modele współpracy (koordynację, kooperację i&nbsp;kolaborację), które w&nbsp;określony sposób porządkują relacje w&nbsp;zespole. Rozpatrzymy możliwości i&nbsp;ograniczenia tych modeli na tle współczesnych wyzwań pracy akademickiej i&nbsp;formalnych wymagań dotyczących współautorstwa artykułów. Rezultatem będzie zestawienie szans i&nbsp;zagrożeń poszczególnych rozwiązań, które wraz z&nbsp;modelami współpracy badawczej mogą stanowić podstawę schematu podejmowania decyzji o&nbsp;sposobie organizacji takiej współpracy ze&nbsp;studentami.</p> Piotr Kowzan Copyright (c) 2021 Ars Educandi 2019-12-31 2019-12-31 16 139 155 10.26881/ae.2019.16.11