Gdańskie Studia Prawnicze https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze <p style="text-align: justify;">„Gdańskie Studia Prawnicze” to projekt wydawniczy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Czasopismo naukowe ukazuje się począwszy od 1996 roku, stanowiąc przestrzeń dla upowszechniania osiągnięć nauki w zakresu nauk prawnych.</p> <p style="text-align: justify;">Każdy numer czasopisma poświęcony jest określonym zagadnieniom prawnym. Opiekę naukową nad poszczególnymi numerami obejmują naukowcy specjalizujący się w danej tematyce badawczej. Struktura czasopisma zakłada jego podział na 3 części – artykuły i komentarze, glosy oraz teksty typu varia (recenzje, noty, sprawozdania itd.).</p> <p style="text-align: justify;">Według najnowszej ewaluacji MNiSW, za publikację naukową w czasopiśmie „Gdańskie Studia Prawnicze” przyznawane jest 70 punktów. Czasopismo indeksowane jest w międzynarodowych bazach czasopism – European Reference Index For The Humanities and Social Sciences (ERIH PLUS) oraz w Central and Eastern European Online Library (CEEOL).</p> Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego pl-PL Gdańskie Studia Prawnicze 1734-5669 I Konferencja doktorantów nauk społecznych w obszarze prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego oraz badań nad niewypłacalnością pt. „Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne w ujęciu prawnoekonomicznym”, 28 października 2021 r. (sprawozdanie) https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7057 Monika Maśnicka Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 159 162 Zgoda dłużnika na cesję wierzytelności, następnie potrąconej, a problem bezskuteczności czynności upadłego https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7042 <p>Celem badawczym pracy jest analiza relacji pomiędzy przepisami ustawy – Prawo upadłościowe, regulującymi bezskuteczność czynności prawnych, w tym tryb dochodzenia roszczeń pauliańskich, jeżeli przelew wierzytelności względem przyszłego upadłego, wymagający zgody dłużnika, następnie stanowi faktyczną podstawę do dokonania potrącenia przez cesjonariusza. Innymi słowy, jest to problem granic ochrony interesów masy upadłości w postępowaniu upadłościowym. Problem ten ma zarówno doniosłość teoretyczną, jak również znaczenie dla praktyki prawa o niewypłacalności. W pracy bronione jest zapatrywanie, że zgoda przyszłego upadłego na cesję wierzytelności nie jest bezskuteczną czynnością prawną. Funkcję ochronną dla masy upadłości spełniają przesłanki dopuszczalności potrącenia wierzytelności nabytej w drodze przelewu. W takiej konfiguracji niedopuszczalne jest rozpoznanie sprawy przez sędziego- -komisarza na podstawie art. 134 ust. 1a p.u.</p> Rafał Adamus Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 9 20 10.26881/gsp.2022.2.01 Legitymacja procesowa syndyka w postępowaniach cywilnych dotyczących masy upadłości https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7043 <p>Opracowanie zawiera omówienie rozumienia pojęcia legitymacji procesowej w postępowaniu cywilnym, jej źródła i rodzaje. Wyjaśniono także rolę syndyka i posiadaną przez syndyka legitymację procesową w postępowaniach cywilnych dotyczących masy upadłości. Wskazano na możliwości konwalidacji braku legitymacji procesowej syndyka.</p> Izabella Gil Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 21 34 10.26881/gsp.2022.2.02 Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne prowadzone wobec rolników indywidualnych. Wybrane problemy https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7044 <p>Tekst dotyczy trudności w zbywaniu nieruchomości rolnych w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Celem artykułu jest m.in. wyjaśnienie, jakie konsekwencje ma stosowanie przy sprzedaży nieruchomości rolnych w postępowaniach upadłościowych – przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi prowadzą do zakłócenia równowagi pomiędzy wierzycielami rolników a rolnikami. W tekście wskazano skutki uprzywilejowania pozycji zadłużonych rolników oraz kierunki zmian regulacji prawnych, w celu poprawy sytuacji wierzycieli.</p> Wojciech Gonet Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 35 44 10.26881/gsp.2022.2.03 Ukraińskie prawo upadłościowe: wybrane problemy https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7045 <p>Artykuł poświęcony jest aktualnym problemom ukraińskiego prawa upadłościowego przy uwzględnieniu kontekstu historycznego. Autor wyróżnia trzy etapy kształtowania się ukraińskiego prawa upadłościowego po 1991 r. Pierwszy wyróżniony etap zwiera się w latach 1991–1996, kiedy zastąpiono ustawodawstwo radzieckie ustawą ukraińską „O przywróceniu wypłacalności dłużnika lub ogłoszeniu upadłości dłużnika”. Drugi etap objął lata 1996–2018, w którym uwidocznił się wpływ europejskiej doktryny prawa upadłościowego opartej na przywróceniu wypłacalności dłużnikowi. Obecny, trzeci etap, związany jest z wejściem w życie w 2018 r. ukraińskiego Kodeksu Postępowania Upadłościowego.</p> <p>Podkreśla się, że nowy ukraiński Kodeks Postępowania Ppadłościowego jest kompromisem pomiędzy prowierzycielskim prawem europejskim (w klasycznym ujęciu), a prawem amerykańskim, które w jak największym stopniu chroni dłużnika, dając mu możliwość szybkiego przywrócenia wypłacalności („nowego startu”).</p> Oleksandr Kovalyshyn Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 45 53 10.26881/gsp.2022.2.04 Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa upadłego za zobowiązania związane z jego prowadzeniem https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7046 <p>Przedmiotem artykułu jest przede wszystko obrona stanowiska, zgodnie z którym art. 551 k.c., wprowadzający odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy związane z jego prowadzeniem, znajdzie w kontekście upadłości zastosowanie tylko do tych zobowiązań związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, które stanowią zobowiązania masy upadłości, podczas gdy ze względu na art. 317 § 2 zdanie drugie pr. upadł. jego stosowanie jest wyłączone w odniesieniu do tych zobowiązań związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, które stanowią zobowiązania upadłego. Tak samo będzie z zobowiązaniami ze stosunków pracy w konsekwencji jedynie odpowiedniego z mocy art. 317 ust. 2a pr. upadł. stosowania art. 231 k.p.</p> Artur Nowacki Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 54 62 10.26881/gsp.2022.2.05 Grupy wierzycieli w Dyrektywie w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7047 <p>Restrukturyzacja dłużnika jest procesem, który oddziałuje na interesy szerokiego kręgu wierzycieli. Tym samym układ unitarny, przewidujący jednolite zasady reorganizacji dla wszystkich wierzycieli, nie zawsze będzie rozwiązaniem najbardziej efektywnym. W takich sytuacjach koniecznością staje się kategoryzacja wierzycieli. Dyrektywa w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej odnosi się w szczegółach do powyższej kwestii, zwłaszcza w kontekście zasad tworzenia grup i kontroli tego procesu. Trwające prace nad implementacją Dyrektywy do prawa polskiego skłaniają tym samym do pochylenia się nad tytułowym zagadnieniem. Autor dokonuje analizy Prawa restrukturyzacyjnego pod kątem wymagań stawianych przez ustawodawcę europejskiego i proponuje wnioski de lege ferenda jako głos w dyskusji nad kierunkiem implementacji Dyrektywy.</p> Aleksander Jerzy Witosz Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 63 75 10.26881/gsp.2022.2.06 Prawo właściwe dla płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu umownego zobowiązania do zapłaty podważanej w ramach postępowania upadłościowego jako czynność dokonana z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7053 <p>W niniejszej glosie autor omawia wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2020 r. w sprawie C-73/20, ZM, jako syndyk masy upadłości spółki Oeltrans Befrachtungsgesellschaft mbH, przeciwko E.A. Frerichsowi. Orzeczenie to dotyczy płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu zobowiązania umownego i kwestionowanej w ramach postępowania upadłościowego jako czynność dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli upadłościowych. W wyroku tym Trybunał słusznie stwierdził, że art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie również do płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu umownego zobowiązania do zapłaty ciążącego na jednej ze stron umowy, gdy w ramach postępowania upadłościowego zapłata ta jest podważana jako czynność dokonana z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli. Autor aprobuje rozstrzygnięcie Trybunału zarówno co do tezy, jak i uzasadnienia.</p> Arkadiusz Wowerka Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 133 142 10.26881/gsp.2022.2.11 Podstawienie podmiotowe w procesie ze skargi pauliańskiej po umorzeniu postępowania sanacyjnego w razie złożenia uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7048 <p>Zagadnienie prawne analizowane w glosie sprowadza się do kwestii, czy w przypadku umorzenia postępowania sanacyjnego i niewstąpienia do procesu pauliańskiego w ustawowym terminie przez wierzycieli (w terminie 30 dni od wydania postanowienia o umorzeniu postępowania sanacyjnego) postępowanie to nie powinno zostać umorzone na podstawie art. 333 ust. 1 p.r. w zw. z art. 355 k.p.c.</p> <p>Zdaniem autora, w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania sanacyjnego i niewstąpienia do procesu pauliańskiego przez żadnego z wierzycieli, łańcuch subrogacji ulega przerwaniu. Dlatego proces pauliański podlega umorzeniu bez znaczenia na stopień jego zaawansowania i bez względu na fakt ewentualnego złożenia uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości.</p> <p>Dodatkowo została przedstawiona kwestia ochrony przewidziana złożeniem uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości. W przypadku złożenia uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości funkcja zarządcy ulega przedłużeniu, ale wówczas, po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania sanacyjnego, zarządca nie realizuje obowiązków przewidzianych dla niego w postępowaniu sanacyjnym, które właśnie ustało, ale zabezpiecza przyszłe postępowanie upadłościowe. Dochodzenie roszczeń z tytułu bezskuteczności czynności wobec masy sanacyjnej nie jest czynnością postępowania zabezpieczającego.</p> Bartosz Groele Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 79 90 10.26881/gsp.2022.2.07 Otwarty dostęp do danych badawczych w ramach repozytorium instytucjonalnego a ochrona danych osobowych i prawa do prywatności https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7054 <p>Artykuł stanowi głos w dyskusji co do zasad Polityki otwartego dostępu do danych badawczych finansowanych ze środków publicznych, która z mocy ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego ma być opracowana przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki i przedstawiona jednostkom naukowym. W materiale sformułowano szereg rekomendacji w zakresie otwartego dostępu do danych badawczych. Podmioty prowadzące repozytoria instytucjonalne danych badawczych, w szczególności uczelnie, powinny podejmować we współpracy z administratorami danych osobowych szereg środków organizacyjnych i technicznych w celu zapewnienia poszanowania prawa do prywatności uczestników badań naukowych. Oprócz anonimizacji i pseudonimizacji danych, w uzasadnionych przypadkach należy ograniczać dostęp do danych badawczych obejmujących dane osobowe. Czynnikami, które powinny wpływać na zastosowany poziom ograniczeń są m.in.: wrażliwość danych, ryzyko ich reidentyfikacji. Zasady takiego kontrolowanego dostępu powinny być transparentne zarówno dla badaczy, potencjalnych użytkowników, jak też administratorów danych osobowych i samych uczestników badań naukowych. Optymalizacja procesu dostępu do danych badawczych powinna pozytywnie wpłynąć na rozwój badań, przy zapewnieniu należytej ochrony prawa do prywatności.</p> Marek Salamonowicz Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 145 158 10.26881/gsp.2022.2.12 Kontrola prawomocnie zatwierdzonego układu przewidującego konwersję wierzytelności na akcje lub udziały w postępowaniu przed sądem rejestrowym https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7049 <p>Glosowane orzeczenie jest jednym z coraz częściej pojawiających się judykatów, mającym znaczenie dla styku prawa insolwencyjnego, w tym wypadku restrukturyzacyjnego, z prawem spółek. Orzeczenia te w większości przypadków stanowią przejaw rozwiązywania tzw. hard cases, w związku z konfliktem interesów, który może się pojawić pomiędzy uczestnikami postępowania restrukturyzacyjnego-wierzycielami a ekonomicznymi właścicielami spółek kapitałowych, jakimi są udziałowcy lub akcjonariusze. W glosowanym orzeczeniu sąd rozstrzygał wątpliwość, czy postanowienie o zatwierdzeniu układu, na podstawie którego doszło do podwyższenia kapitału zakładowego, na które służy zażalenie w postępowaniu restrukturyzacyjnym (art. 165 ust. 7 pr. restr.), może być przedmiotem kontroli sądu rejestrowego. Powołując się na charakter deklaratoryjny wpisu do KRS, w tym przypadku sąd stanął na stanowisku, że kontrola taka jest niedopuszczalna ze względu na powstanie praw akcyjnych z momentem prawomocności postanowienia zatwierdzającego układ. W glosie, aprobującej co do zasady tezę główną, zasygnalizowano, że taka kontrola mogłaby się okazać przydatna w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach (hard cases), tworząc szansę na uchylenie skutków wadliwego postanowienia o zatwierdzenie układu lub w celu zapobieżenia skutkom „reżyserowanego” wrogiego przejęcia.</p> Joanna Kruczalak-Jankowska Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 91 102 10.26881/gsp.2022.2.08 Powództwo o zasądzenie, lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, interes prawny https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7050 <p>Glosowane orzeczenie ma istotne znaczenie dla identyfikacji pozycji interesu prawnego i jego relacji z przesłankami powództwa oraz z przyczynami umorzenia postępowania. Do zakończenia postępowania wykorzystuje się w nim argument udzielenia ochrony prawnej poza postępowaniem. Twierdzi się, że ten przypadek spełnia kryteria osiągnięcia celu postępowania cywilnego. W konsekwencji, sąd odnosi się także do treści prawa do sądu, w tym prawa do uzyskania rozstrzygnięcia merytorycznego. Glosator analizuje założenia teoretyczne i aksjologiczne tego stanowiska. Zgłasza do niego pewne zastrzeżenia. Część z nich ma związek z różnicą poglądów w doktrynie na temat statusu interesu prawnego, której komentowane orzeczenie nie usunęło. Inne odnoszą się do praktyki procesowej, w tym ograniczenia dostępu wierzycieli do niektórych rodzajów ochrony prawnej. Sygnalizowana jest też kwestia sytuacji procesowej odpowiadających solidarnie dłużników, z których tylko wobec jednego lub kilku została ogłoszona upadłość.</p> Anna Machnikowska Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 103 116 10.26881/gsp.2022.2.09 Przymusowa restrukturyzacja banków – przegląd orzecznictwa https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7052 <p>Przymusowa restrukturyzacja banków przyjęła w Polsce postać postępowania pozasądowego a kompetencje w tym zakresie powierzono przede wszystkim Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu. Wykładnia wprowadzonych nowatorskich rozwiązań prawnych, dotykających podstawowych praw, takich jak własność czy wierzytelność z tytułu środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym, może nastręczać praktyczne problemy. Dodatkowo wysokie wartości środków pieniężnych, którymi dysponują banki poddawane przymusowej restrukturyzacji, wzbudzają uzasadniony niepokój o skutki wadliwych rozstrzygnięć, w tym ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą. Kontrolę legalności działania BFG powierzono wprost sądom administracyjnym i ich orzeczenia są nie do przecenienia dla oceny prawidłowości postępowania zarówno organu restrukturyzacji, jak i praw właścicieli oraz interesariuszy banku. Omówieniu dotychczasowego dorobku orzecznictwa w zakresie przymusowej restrukturyzacji banków poświęcone zostało niniejsze opracowanie.</p> Maciej Mikliński Prawa autorskie (c) 2022 2022-07-11 2022-07-11 2(54)/2022 117 132 10.26881/gsp.2022.2.10