Gdańskie Studia Prawnicze https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze <p style="text-align: justify;">„Gdańskie Studia Prawnicze” to projekt wydawniczy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Czasopismo naukowe ukazuje się począwszy od 1996 roku, stanowiąc przestrzeń dla upowszechniania osiągnięć nauki w zakresu nauk prawnych.</p> <p style="text-align: justify;">Każdy numer czasopisma poświęcony jest określonym zagadnieniom prawnym. Opiekę naukową nad poszczególnymi numerami obejmują naukowcy specjalizujący się w danej tematyce badawczej. Struktura czasopisma zakłada jego podział na 3 części – artykuły i komentarze, glosy oraz teksty typu varia (recenzje, noty, sprawozdania itd.).</p> <p style="text-align: justify;">Według najnowszej ewaluacji MNiSW, za publikację naukową w czasopiśmie „Gdańskie Studia Prawnicze” przyznawane jest 70 punktów. Czasopismo indeksowane jest w międzynarodowych bazach czasopism – European Reference Index For The Humanities and Social Sciences (ERIH PLUS) oraz w Central and Eastern European Online Library (CEEOL).</p> pl-PL gsp@prawo.ug.edu.pl (Agnieszka Martynowska) czasopismaug@ug.edu.pl (Agnieszka Kranich-Lamczyk) Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 OJS 3.3.0.8 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Funkcja prezesa organu zarządzającego portem w świetle swobodnego przepływu pracowników w Unii Europejskiej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7272 <p>Tematem publikacji jest dostęp obcokrajowca do zatrudnienia na stanowisku prezesa organu zarządzającego portem w kontekście swobodnego przepływu pracowników w Unii Europejskiej. Głównym problemem prawnym było ustalenie, czy prezes organu zarządzającego portem jest pracownikiem w rozumieniu swobodnego przepływu pracowników. Ponadto, kluczowe było określenie, czy stanowisko prezesa organu zarządzającego portem mieści się w zakresie pojęcia „administracja publiczna” w rozumieniu art. 45 ust. 4 TFUE. Celem publikacji było zbadanie, czy zasadne jest stawianie wymogu posiadania obywatelstwa państwa portu w przypadku prezesa organu zarządzającego portem. Przeprowadzona analiza doprowadziła do wniosku zgodnego z rozstrzygnięciem Trybunału Sprawiedliwości. W konsekwencji uznano, że zastrzeżenie dla własnych obywateli sprawowania funkcji prezesa organu zarządzającego portem we Włoszech nie jest dopuszczalne w ramach wyjątku „zatrudnienia w administracji publicznej”, przewidzianego w art. 45 ust. 4 TFUE.</p> Sylwia Majkowska-Szulc Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7272 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Mobilność pracowników portowych (sztauerów) w Unii Europejskiej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7273 <p>Tematem publikacji jest stosowanie ograniczeń swobód gospodarczych w Unii Europejskiej z powodu potrzeby zapewnienia pracownikom portowym bezpieczeństwa. Kluczowym problemem prawnym było ustalenie, czy wprowadzone przez państwo ograniczenia były adekwatne i konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest chroniony interes publiczny. Głównym celem było przeprowadzenie testu proporcjonalności ograniczeń swobód gospodarczych UE uzasadnionych względami bezpieczeństwa pracowników portowych, a w szczególności ocena konieczności przyjętych ograniczeń. Przeprowadzona analiza doprowadziła do wniosku zgodnego z rozstrzygnięciem Trybunału Sprawiedliwości. We wnioskach uznano, że ograniczenie wykonywania pracy portowej tylko dla uznanych pracowników portowych jest dopuszczalnym ograniczeniem swobód gospodarczych UE, jeżeli jej celem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w strefach portowych i zapobieganie wypadkom przy pracy.</p> Magdalena Adamowicz Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7273 Tue, 22 Nov 2022 00:00:00 +0100 Zakres i skuteczność klauzuli jurysdykcyjnej zawartej w konosamencie https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7274 <p>Przedmiotem omawianego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie jest kwestia zaistnienia w sprawie polskiej jurysdykcji, badana w świetle skuteczności klauzuli jurysdykcyjnej ujętej w konosamencie wystawionym przez przewoźnika zagranicznego, w sprawie z powództwa polskiego odbiorcy ładunku. Sąd stwierdził brak polskiej jurysdykcji w sprawie, z uwagi na&nbsp; zapis na sąd obcy ujęty w konosamencie, skuteczny zdaniem sądu także względem odbiorcy. Glosa stanowi polemikę ze stanowiskiem sądu, który zdaniem glosatora nie zbadał kluczowej dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia kwestii prawa właściwego tak dla umowy przewozu, jak i dla wystawionego na jej podstawie konosamentu. Kontrowersje budzi również dokonana przez sąd interpretacji odręcznej adnotacji poczynionej przez odbiorcę na konosamencie oraz jej skutków prawnych, a także generalnie brak orientacji sądu w realiach działalności gospodarczej, jaką są przewozy morskie. Brak takiej wiedzy znacząco utrudnia prawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy, a w efekcie również wydanie właściwego wyroku.</p> Krzysztof Kochanowski Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7274 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Termin przedawnienia roszczeń z tytułu umowy przewozu ładunku drogą morską https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7275 <p>Autor poddaje analizie wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi w zakresie interpretacji treści art. 108 kodeksu morskiego. Komentowany wyrok porusza zagadnienie terminu przedawnienia roszczeń z umowy przewozu ładunku drogą morską. Autor podziela stanowisko sądu apelacyjnego, w którym uznaje, że roczny termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczeń legitymowanego posiadacza konosamentu w stosunku do przewoźnika. Termin ten jednak nie ma zastosowania do roszczeń między przewoźnikiem a frachtującym jako stronami umowy przewozu ładunku drogą morską, nawet jeżeli został wystawiony konosament.</p> Jakub Puszkarski Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7275 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Reforma Międzynarodowej Organizacji Morskiej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7264 <p>Międzynarodowa Organizacja Morska (International Maritime Organization – IMO) jest agendą wyspecjalizowaną Narodów Zjednoczonych. Przez ponad sześćdziesiąt lat funkcjonowania, IMO przechodziła wiele reform. W ramach IMO tworzona jest międzynarodowa legislacja morska, mająca za przedmiot m.in. sprawy bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki. Zmiany, które dokonały się w przemyśle żeglugowym na przestrzeni kilku dziesięcioleci, również zmiany w układzie sił na świecie oraz potrzeba przykładania coraz większej wagi do skutecznej ochrony środowiska, w tym środowiska morskiego, nieprzerwanie wywierają istotny wpływ na funkcjonowanie, a w konsekwencji, na reformę Organizacji. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie najważniejszych kwestii związanych z reformą IMO.</p> Dorota Lost-Siemińska Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7264 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Procedura milczącej zgody (tacit acceptance) w umowach zawieranych pod auspicjami Międzynarodowej Organizacji Morskiej – aspekty prawa międzynarodowego oraz krajowego https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7265 <p>W niniejszym artykule przeanalizowano – z perspektywy prawa międzynarodowego oraz krajowego – procedurę milczącej zgody (<em>tacit acceptance</em>). W centrum zainteresowania pozostaje wskazana procedura, tak jak została ona zastosowana w konwencjach przyjętych w ramach Międzynarodowej Organizacji Morskiej (International Maritime Organization – IMO). Pierwsza część rozważań poświęcona jest uwagom z perspektywy ogólnego prawa międzynarodowego, w tym w szczególności międzynarodowego prawa traktatów, wyrażonego w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z 1969 r. Jak się wskazuje, procedura milczącej zgody odbiega od „konwencyjnego standardu”, który generalnie przewiduje sytuację, które państwa wyrażają „wyraźną” zgodę na związanie się zmianami do traktatu. Następnie w artykule omówiono procedurę <em>tacit acceptance</em> w konwencjach IMO, analizując genezę przyjęcia tej instytucji prawnej i omawiając główne aspekty przedmiotowej procedury, oraz prezentując ogólne uwagi na jej temat zarówno z teoretycznej, jak i praktycznej perspektywy. Wreszcie, artykuł podejmuje analizowane zagadnienie z perspektywy prawa polskiego. W pierwszej kolejności przedstawiono ogólne informacje dotyczące uwarunkowań konstytucyjnych odnośnie obowiązywania umów międzynarodowych w Polsce, następnie – teoretyczne założenia dla zastosowania procedury wynikającej z ustawy o umowach międzynarodowych w relacji do zmian przyjmowanych w procedurze <em>tacit acceptance</em>, po czym zaprezentowano także praktykę Polski w tym zakresie. Artykuł wieńczą konkluzje.</p> Konrad Jan Marciniak Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7265 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Odpowiedzialność cywilna instytucji klasyfikacyjnej https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7266 <p>W artykule przedstawiono problematykę odpowiedzialności cywilnej instytucji klasyfikacyjnych. W płaszczyźnie prawa prywatnego instytucja klasyfikacyjna podejmuje działalność w zakresie klasyfikacji statków mającą na celu stwierdzenie, że statek albo jego urządzenia lub wyposażenie są zgodne z przepisami wydanymi przez tę instytucję, dotyczącymi bezpieczeństwa technicznego i ochrony środowiska. W płaszczyźnie prawa publicznego podejmuje działalność w zakresie certyfikacji statków, polegającą na przeprowadzaniu inspekcji statków i wydawaniu oficjalnych świadectw zgodności w imieniu i z upoważnienia państwa bandery. Ponieważ odpowiedzialność cywilna instytucji klasyfikacyjnych nie została ujednolicona na poziomie międzynarodowym, sądy stosują krajowe przepisy z zakresu prawa zobowiązań. Autorka poddała analizie przesłanki i zakres odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej instytucji klasyfikacyjnych w prawie i praktyce sądowej wybranych państw. Na tym tle przedstawiła uregulowania w prawie polskim. Omówiła także wpływ działań harmonizacyjnych UE z zakresu prawa morskiego na odpowiedzialność instytucji klasyfikacyjnych.</p> Iwona Zużewicz-Wiewiórowska Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7266 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Publicznoprawne obowiązki armatora w zakresie bezpieczeństwa i ochrony statku, wynikające z kodeksów ISM oraz ISPS https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7267 <p>Działalność morska człowieka powinna przynosić korzyści podmiotom prowadzącym tę działalność i nie zagrażać interesom społeczności lokalnej, państwa lub międzynarodowej społeczności morskiej. Zachowanie tej równowagi wymaga uwzględnienia interesu publicznego w prawie morskim przez poddanie tej działalności daleko idącej i niekiedy bardzo szczegółowej regulacji prawa publicznego, zawierającej nakazy lub zakazy odpowiedniego zachowania. Regulacje te adresowane są do różnych podmiotów, np. armatorów, kapitanów, a nawet statków morskich, i zawierają normy techniczne, które muszą być przestrzegane. Przykładem tego typu regulacji są postanowienia konwencji SOLAS oraz towarzyszących jej kodeksów ISM oraz ISPS. Niektóre obowiązki wynikające z postanowień tych kodeksów, a w szczególności z kodeksu ISPS, mają nowy charakter i nowe społecznie znaczenie. Dlatego mimo cywilnoprawnego charakteru umów zawieranych przez armatorów, czarterujących i zarządzających statkami, swoboda kształtowania postanowień umownych podlega istotnym ograniczeniom w konfrontacji z zagadnieniami zawartymi w tych kodeksach. Interes publiczny stawiany jest przed interesem prywatnym. Armatorzy są zobowiązani do wykonywania zadań, których sami by nie podejmowali, ponieważ wiążą się one zarówno z kosztami, jak i z trudnościami w eksploatacji statku. Korzyści społeczne wynikające z przestrzegania wymagań obu kodeksów są jednak bezsporne. Efektem jest mniej wypadków, bezpieczne porty i czyste morze.</p> Cezary Łuczywek Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7267 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Wpływ wejścia w życie konwencji z Hongkongu na obowiązki armatora w zakresie recyklingu statków morskich https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7268 <p>Recykling statków stanowi integralny segment gospodarki morskiej. Jest też uzasadniony ekonomicznie. Wiąże się również z realnym zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzkiego oraz środowiska, zwłaszcza jeśli brak jest jakichkolwiek ram prawnych regulujących proces złomowania. Problem ten został dostrzeżony na arenie międzynarodowej, czego efektem było uchwalenie międzynarodowej konwencji o bezpiecznym i przyjaznym dla środowiska recyklingu statków, która stanowi możliwie kompleksową odpowiedź na wyzwania związane z recyklingiem statków. Jeśli konwencja zacznie obowiązywać, radykalnie wpłynie ona na sytuację prawną i obowiązki armatora oraz innych podmiotów w zakresie projektowania, budowy, eksploatacji oraz recyklingu statków. W konsekwencji doprowadzi to do znacznego ograniczenia niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska naturalnego. Obecnie spełniony został warunek dotyczący liczby ratyfikacji, który wynosi piętnaście z siedemnastu wymaganych, niestety brakuje 10,23 % światowego tonażu brutto do wejścia konwencji w życie.</p> Dominika Wetoszka Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7268 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Prywatyzacja kontroli migracyjnej w Europie – kazus przewoźników morskich https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7269 <p>Niniejszy artykuł przedstawia model prawny prywatyzacji zadań państwa w dziedzinie kontroli międzynarodowego przepływu osób ze szczególnym uwzględnieniem transportu morskiego. Fundamentalną tezą tych rozważań jest stwierdzenie, że są to regulacje prawne przenoszące, a także duplikujące kompetencje władcze państwa głównie w formie prywatyzacji pośredniej. W związku z powyższym, artykuł zawiera podstawowe rozstrzygnięcia definicyjne, jak również omówienie typów i cech rozwiązań prawnych przyjmowanych zakresie prywatyzacji kontroli migracji. Następnie wskazane są trzy podstawowe obszary przeniesienia bądź też duplikacji zadań państwa na przewoźników. W konsekwencji, przeanalizowane zostały obowiązki przewoźników w zakresie kontroli pasażerów, odpowiedzialność finansowa w postaci kar oraz odpowiedzialność organizacyjna i ekonomiczna w związku z koniecznością repatriacji – odwiezienia pasażera. Ponadto, niniejsze opracowanie zawiera refleksje dotyczące konsekwencji prywatyzacji. Jak to zostało wykazane, w przypadku sektora morskiego deficyty w zakresie odpowiedzialności państwa, a jednocześnie w zakresie dostępu cudzoziemców do sprawiedliwości azylowej mają charakter bardzo głęboki i w praktyce systemowy.</p> Joanna Markiewicz-Stanny Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7269 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Bezpieczeństwo morskich farm wiatrowych w kontekście wykonywania przez państwo nadbrzeżne obowiązku ochrony i zachowania środowiska morskiego https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7270 <p>Zapewnienie efektywnego wykonywania przez państwo nadbrzeżne wymaganych prawem międzynarodowym standardów ochrony środowiska morskiego i zarządzania jego zasobami ma podstawowe znaczenie dla realizacji przedsięwzięć gospodarczych w obszarach morskich poddanych jurysdykcji tego państwa. Jednym z wielkoskalowych przedsięwzięć gospodarczych, planowanym i przygotowywanym do realizacji w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej w perspektywie najbliższych kilkunastu lat, są morskie elektrownie wiatrowe. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie kilku wybranych aspektów związanych z bezpieczeństwem morskich farm wiatrowych na etapie ich budowy i eksploatacji, w kontekście wykonywania przez Polskę jako państwo nadbrzeżne obowiązku ochrony środowiska morskiego ugruntowanego w konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, i znajdującego odzwierciedlenie w ustawodawstwie polskim.</p> Dorota Pyć Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7270 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200 Inwestycje w budownictwo offshore z perspektywy niemieckiej – wybrane aspekty https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7271 <p>Celem artykułu jest analiza aktualnych ram prawnych budownictwa offshore w Niemczech. Analizowane przepisy dotyczą budowy instalacji offshore w niemieckiej wyłącznej strefie ekonomicznej. Autorka rozważa również możliwość budowy instalacji offshore na pełnym morzu. Na wstępie przedstawiona została aktualna sytuacja inwestycji w odnawialne źródła energii. Szczególną rolę w możliwościach inwestycyjnych offshore na pełnym morzu odgrywają przepisy międzynarodowe. Dalsze rozważania koncentrują się na niemieckich regulacjach prawnych dotyczących offshore. Na końcu autorka przedstawia i dokonuje oceny aktualnych przepisów dotyczących pływających turbin wiatrowych.</p> Magdalena Jaś-Nowopolska Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gdanskie_studia_prawnicze/article/view/7271 Thu, 15 Sep 2022 00:00:00 +0200