https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/issue/feed Miscellanea Anthropologica et Sociologica 2020-03-27T13:54:45+01:00 Michał Kaczmarczyk wnsmka@ug.edu.pl Open Journal Systems <p style="text-align: justify;">Miscellanea Anthropologica et Sociologica to czasopismo założone w roku 1992, publikujące numery tematyczne poświęcone zagadnieniom socjologicznym i antropologicznym. Poszczególne numery redagowane są przez ekspertów w poruszanych dziedzinach. Każdy numer zawiera nie tylko serię tekstów poświęconych tematyce numeru, lecz również dział artykułów i recenzji dotyczących innych tematów. Naszym celem jest łączenie debat teoretycznych z badaniami empirycznymi obejmującymi szerokie spektrum zagadnień - od socjologii historycznej po sprawy współczesne oraz do psychologii społecznej po kultury świata. Szczególnie mile widziane są artykuły wnoszące twórczy wkład do teorii socjologicznej.</p> <p style="text-align: justify;">Miscellanea Anthropologica et Sociologica jest pismem recenzowanym. Języki, w których publikuje to: polski i angielski.</p> <p style="text-align: justify;">Wszystkie artykuły zamieszczane w naszym piśmie (za wyjątkiem tekstów przedrukowanych na licencji) objęte są ogólnym zezwoleniem na bezpłatne wykorzystanie w celach niekomercyjnych (Open Access).</p> <p style="text-align: justify;">Czasopismo jest obecne na liście ERIH Plus.</p> https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4219 Wstęp: Gdańsk jako wspólnota obywatelska in statu nascendi 2020-03-27T13:54:41+01:00 Cezary Obracht-Prondzyński cezaryop@gmail.com Piotr Zbieranek p.zbieranek@gmail.com 2020-03-27T12:51:28+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4226 Tożsamość mieszkańców polskich miast. Kilka refleksji socjologicznych 2020-03-27T13:54:41+01:00 Marek S. Szczepański marek.s.szczepanski@us.edu.pl Anna Śliz anna_sliz@sggw.pl <p>Od wieków tożsamość stanowi ważny problem egzystencjalny, ponieważ porządkuje relację człowieka ze światem. Tożsamość to nie wyłącznie biologiczne trwanie człowieka, ale zasada porządku społecznego i kulturowego. Tożsamość to świadomość siebie, czyli rezultat uwikłania aktora społecznego w sieci różnorodnych powiązań, które w procesie interakcji kształtują człowieka wraz z wymiarem biologicznym. Tożsamość zatem to z jednej strony tradycja eriksonowska, czyli poczucie bycia człowiekiem, z drugiej interakcjonistyczna, czyli modyfikacja tożsamości poprzez proces interakcji. Współczesny świat konfrontujących się kultur rodzi potrzebę analizy tożsamości w przestrzeni wielu kultur, która kształtuje się przez ciągły kontakt z odmiennymi wartościami, normami, wzorami zachowań.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:49:26+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4224 Trzy wymiary tożsamości miasta 2020-03-27T13:54:41+01:00 Lesław Michałowski soclm@ug.edu.pl <p>W artykule zaprezentowano trzy wymiary tożsamości miasta. Jest to, innymi słowy, pokazanie różnych obszarów tego, co i w jaki sposób mówi się na temat miasta i jego tożsamości. Pierwszy wymiar traktuje o miastach jako tekstach kultury, gdzie tożsamość jest formą kreacji spotykaną między innymi w literaturze i sztukach wizualnych. Drugi wymiar dotyczy tożsamości miasta jako elementu działań marketingowych, poprzez który tworzy się wizję tego, jak miasto ma być postrzegane przez docelowego odbiorcę (turystę, inwestora, mieszkańca). Trzeci wreszcie wymiar ukazuje tożsamość miasta jako efekt postaw mieszkańców, którzy okazują emocjonalny stosunek do miejsca zamieszkania, a także działają aktywnie na jego rzecz. Artykuł jest równocześnie zarysem teoretycznego wsparcia dla projektu badawczego dotyczącego tożsamości Gdańska. Stąd znajdują się w nim cząstkowe odwołania do uzyskanego dzięki niemu materiału empirycznego.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:50:06+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4228 Wspólnota różnorodności – co łączy, a co dzieli współczesnych gdańszczan 2020-03-27T13:54:42+01:00 Tomasz Grabowski tomek.grabowski@gmail.com Krzysztof Stachura krzysztof.stachura@ug.edu.pl Piotr Zbieranek p.zbieranek@gmail.com <p>W tekście przedstawiona została wizja Gdańska jako wspólnoty różnorodności, czyli społeczności mieszkańców w różne sposoby związanych z miastem, a jednocześnie bardzo od siebie różnych pod kątem cech socjo-demograficznych czy czynników kulturowych i obyczajowych. Tekst składa się z kilku zasadniczych części. W pierwszej z nich scharakteryzowany został dyskurs miejskiej wspólnotowości, ze szczególnym naciskiem na przemiany budowania miejskich wspólnot. Kolejny fragment poświęcony jest przedstawieniu założeń metodologicznych i syntetycznych wniosków z badań na temat gdańskich tożsamości. Ostatnia część tekstu poświęcona jest wyzwaniom dla gdańskiej wspólnoty różnorodności i możliwym kierunkom jej ewolucji.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:48:49+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4222 Falowa natura gdańskiej społeczności. O tożsamości z perspektywy procesów historycznych 2020-03-27T13:54:42+01:00 Jarosław Załęcki socjz@ug.edu.pl <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza kształtowania się tożsamości Gdańska pod wpływem wydarzeń historycznych. W najnowszej historii miasta można wskazać cztery fale, tj. przełomowe okresy, które w istotny sposób kształtowały tożsamość Gdańska. W okresie powojennym tożsamość miasta budowano na ideologicznych podstawach. Był to okres, w którym Danzingerzy, Kaszubi i Kresowiacy nie mieli możliwości kontynuowania swojej dotychczasowej tożsamości. Druga fala przypada na lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte. W tym okresie wykuwa się to, co później stanowić będzie tzw. dziedzictwo Solidarności. Trzecia fala związana jest z obchodami tysiąclecia Gdańska (rok 1997). Na skutek zmiany kontekstu historyczno-politycznego rozpoczął się proces przywracania społecznej pamięci na temat historii Gdańska. W tym czasie rozpoczął się proces kreowania mitu o wielokulturowym Gdańsku. I wreszcie czwarta fala związana jest z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej „Euro 2012”. Dla Gdańska mistrzostwa te stały się kołem zamachowym modernizacji miasta. Gdańsk znalazł się w czołówce beneficjentów funduszy europejskich i wyrósł do miana jednego z najprężniej rozwijających się ośrodków miejskich w Polsce. To wówczas badania socjologiczne zaczęły rejestrować trwały trend poprawy jakości życia w mieście oraz rosnącą atrakcyjność Gdańska.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:50:46+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4225 Tożsamość i przestrzeń. Wokół gdańskich retoryk tożsamościowych 2020-03-27T13:54:42+01:00 Małgorzata Dymnicka mdym@pg.edu.pl <p>W długim procesie kształtowania tożsamości Gdańska ważną rolę odgrywają pamięć i przestrzeń. W nowym dyskursie tożsamościowym nie tracą one na znaczeniu, lecz obok stałych fundamentów narracji tożsamościowej (wielokulturowość, architektura, pamięć), pojawiają się nowe opowieści miejskie obejmujące różne wymiary refleksji wskazujące na złożoność: wielowymiarowość i wielowarstwowość gdańskich tożsamości. W pamięci zbiorowej gdańszczan przechowywana jest nostalgiczna wizja miasta ze strażnikami ciągłości do których niewątpliwie należy zaliczyć przestrzeń w wymiarze architektonicznym jako element kulturowego dziedzictwa. Jednakże wobec nowych form i sposobów obcowania z miejską przestrzenią, za pomocą współczesnych technik informatycznych, podejmowane są coraz śmielsze próby budowania tożsamości Gdańska jako projektu refleksyjnego, wykraczającego poza esencjonalne treści i będące odpowiedzią na różne potrzeby tożsamościowe mieszkańców.</p> 2020-03-27T12:49:46+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4227 Miejskie widma. Przeszłość jako klucz do zrozumienia teraźniejszości 2020-03-27T13:54:42+01:00 Maria Mendel m.mendel@ug.edu.pl <p>Tekst powstał w perspektywie zainteresowania widmontologią (hauntology) Jacquesa Derridy i opowiada o widmach operujących w przestrzeni życia miasta. Na podstawie profili tożsamościowych wyłonionych w badaniach nad tożsamością gdańszczan, raportowanych w tym tomie, eseistycznie docieka możliwości budowania miasta jako demokratycznej wspólności przez „duchologiczną” analizę śladów bytowania gdańskich widm, o których mówić mogą nieciągłości, „zagięcia” lokalnej pamięci etc. Wypowiedź stanowi najogólniej argumentację tezy głoszącej sens wrażliwości na lokalne widma, w odpowiedzi na potrzebę podmiotowego życia w miejskiej wspólnocie. Teza ma charakter pedagogiczny, a tekst puentowany jest doniosłością znaczenia specyficznie miejskiej pedagogiki publicznej, która w kształtowaniu warunków dla podmiotowo kreowanej wspólności byłaby zorientowana na lokalne duchy, loci spectris educandi. Przez swoje nawiedzenia i zagospodarowywanie przeszłością przestrzeni miasta (produkcję „miejsc nawiedzonych”), mogą one na co dzień uczyć troski o dobro publiczne, zawsze kruche i wymagające codziennego kultywowania, ale jedynie w warunkach, kiedy są honorowane i darzone uwagą, a nie apoteozowane, kolonizując miasto i wprowadzając jego mieszkańców w stan owładnięcia przeszłością.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:49:07+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4218 Wielokulturowość Gdańska – problem, szansa czy ryzyko? 2020-03-27T13:54:43+01:00 Cezary Obracht-Prondzyński cezaryop@gmail.com Paweł Łuczeczko pawel.luczeczko@ug.edu.pl <p>Celem artykułu jest przedstawienie specyfiki gdańskiej wielokulturowości, uwzględniającej pluralistyczne dziedzictwo historyczne oraz współczesne procesy społeczne. Kluczowe znaczenie ma ukształtowanie się nowej społeczności miejskiej po II wojnie światowej oraz zjawisko ujawnionej wielokulturowości, z którym mamy do czynienia po 1989 r. Na tym tle dochodzi do sporów o tożsamość miasta oraz pamięci jego mieszkańców.</p> 2020-03-27T12:51:47+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4223 Zwrot performatywny. Animacja jako narzędzie kreowania tożsamości na przykładzie Gdańska 2020-03-27T13:54:43+01:00 Karolina Ciechorska-Kulesza karolina.ciechorska-kulesza@ug.edu.pl <p>Celem artykułu jest przedstawienie relacji animacji kultury i tożsamości na podstawie założeń teoretyczno-metodologicznych, oscylujących wokół koncepcji działania. Przedstawione zostaną dylematy, a także potencjał tego typu podejścia związanego z badaniem tożsamości miejsca – dokładniej miasta. Na przykładzie głównych cech i treści inicjatyw o charakterze animacyjnym w Gdańsku zostaną ukazane tematy i zagadnienia, które mogą stanowić kontynuację badań, w tym badań w działaniu, a także które uwrażliwiają na nierozpoznane czy nieobecne w dominujących dyskursach i działaniach obszary oraz problemy społeczne.&nbsp;</p> 2020-03-27T12:50:28+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4230 Hiszpańscy kibice, polski James Dean i ukraińscy sąsiedzi. Różne opowieści o Gdańsku 2020-03-27T13:54:43+01:00 Dorota Karaś dorota.karas@gdansk.agora.pl 2020-03-27T12:48:05+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4234 Powojenna wielokulturowość zaklęta w gdańskie historie rodzinne 2020-03-27T13:54:43+01:00 Olga Dębicka odebicka@gmail.com 2020-03-27T12:45:51+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4232 Ceglana tożsamość. Dziedzictwo materialne jako rdzeń gdańskich tożsamości 2020-03-27T13:54:43+01:00 Jakub Szczepański jakub.szczepanski@pg.edu.pl 2020-03-27T12:46:39+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4229 Odkrywając ukryte. Spacery po mieście jako narzędzie animacji tożsamości 2020-03-27T13:54:43+01:00 Anna Miller anna.m.miler@gmail.com 2020-03-27T12:48:28+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4231 Mikrotożsamość. Jak aktywnie poszukiwać dzielnicowego genius loci? 2020-03-27T13:54:43+01:00 Jakub Knera jakub@fpalma.pl 2020-03-27T12:47:35+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/maes/article/view/4221 Proces kształcenia w uniwersytecie. Spojrzenie Teresy Bauman i innych pedagogów, w perspektywie potrzeb nauczycieli akademickich i oczekiwań studentów 2020-03-27T13:54:44+01:00 Dorota Kowalska-Papke dkp23@wp.pl 2020-03-27T12:51:06+01:00 Copyright (c) 2020 Miscellanea Anthropologica et Sociologica