Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweSocjalizacja ekonomiczna dzieci i młodzieży
Słowa kluczowe:
economic socialisation, internationalisation, financialisation, children, behaviour contractAbstrakt
Artykuł został poświęcony problematyce socjalizacji ekonomicznej, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci, oraz finansów jako jej przedmiotu. Ma on charakter interdyscyplinarny, a celem autorów stało się wskazanie kluczowych problemów zmieniającego się życia gospodarczego, które współcześnie silnie kształtują proces socjalizacji ekonomicznej, sformułowanie wniosków opartych na analizie etapów i czynników tego zjawiska (z naciskiem na socjalizację finansową) oraz prezentacja kontraktu behawioralnego jako efektywnej metody socjalizacji finansowej najmłodszych. W artykule dokonano przeglądu wybranych pozycji literatury naukowej oraz podstawy programowej wychowania przedszkolnego w Polsce. Jako technikę badawczą wykorzystano też obserwację. Socjalizacja ekonomiczna jednostki obejmuje całe jej życie i determinuje proces jej dążenia do bogacenia się. To proces, który toczy się zarówno w kontekście rozwoju poznawczego, jak i społecznego dziecka. Zwrócenie uwagi na socjalizację ekonomiczną dzieci jest istotne, ponieważ to właśnie w dzieciństwie kształtują się nawyki związane m.in. z konsumpcją, planowaniem wydatków oraz oszczędzaniem.
Downloads
Bibliografia
Bandura A., 1969, Social learning Theory of Identificatory Processes, [w:] Handbook of Socialization Theory and Research, ed. D.A. Goslin, Rand McNally & Co, Chicago.
Bartosiewicz J., 2000, Postrzeganie nierówności ekonomicznej przez dzieci i młodzież z warszawskich szkół, niepublikowana praca empiryczna, Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Bąbel P., Suchowierska M., Ostaszewski P., 2010, Analiza zachowania od A do Z, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Berti A.E., Bombi A.S., 1988, The child’s construction of economics, Cambridge University Press, Cambridge.
Bromboszcz E., 1994, Socjalizacja ekonomiczna dzieci, [w:] Wprowadzenie do psychologii ekonomicznej, red. M. Pietras, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Furnham A., 1999, Economic socialization. A study of adult’s perception and uses of allowance (pocket money) to educate children, British Journal of Developmental Psychology, no. 17.
Furnham A., Thomas P., 1984, Pocket money. A study of economic education, British Journal of Developmental Psychology, no. 2.
Giddens A., 2005, Socjologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Goszczyńska M., 2010, Transformacja ekonomiczna w umysłach i zachowaniach Polaków, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Goszczyńska M., Kołodziej S., Trzcińska A., 2012, Uwikłani w świat pieniądza i konsumpcji. O socjalizacji ekonomicznej dzieci i młodzieży, Difin, Warszawa.
Górnik-Durose M., 1999, Dominant social representation or bitter personal experience. Perception of the poor and the rich by Polish teenagers, Polish Psychological Bulletin, no. 30.
Jajuga K., 2014, Funkcjonowanie rynków finansowych – nowe mechanizmy czy deja vu?, http://www.sii.org.pl [dostęp: 30.03.2015].
Jajuga K., Jajuga T., 2008, Inwestycje, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Kalinowski M., 2013, Procesy globalizacji na rynkach finansowych – szanse i zagrożenia, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego – Finanse. Rynki finansowe. Ubezpieczenia, nr 62.
Kołodziejczyk A., 2012, Trzy podejścia do wyjaśnienia natury procesu socjalizacji konsumenckiej, Psychologia Społeczna, nr 3.
Kupisiewicz M., 2004, Edukacja ekonomiczna dzieci. Z badań nad rozumieniem wartości pieniądza i obliczeniami pieniężnymi, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa.
Lassarre D., 1996, Consumer education in French families and schools, [w:] Economic socialization, ed. P. Lunt, A. Furnham, Elgar, Cheltenham.
Miller J., Yung S., 1990, The role of allowances in adolescent socialization, Youth and Society, vol. 22, no. 2.
Misala J., 2009, Nowe zjawiska i tendencje w gospodarce światowej, Zeszyty Naukowe Kolegium Gospodarki Światowej, nr 26.
Mortimer J.T., Dennehy K., Lee C., Finch M., 1994, Economic socialization in the American Family. The prevalence, distribution and consequences of allowance arrangements, Family Relations, no. 43.
NBP, 2015, http://www.nbp.pl [dostęp: 22.03.2015].
Otto A.M.C., Schots P.A.M., Westerman J.A.J., Webley P., 2006, Children's use of saving strategies. An experimental approach, Journal of Economic Psychology, no. 27.
Piaget J., 1992, Mowa i myślenie u dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Pietrzyk A., Stefańska-Klar R., 1997, Doświadczanie ubóstwa przez dzieci, [w:] Wokół ubóstwa dzieci, red. A. Pietrzyk, L. Gruszczyński, UNDP, Katowice.
Roland-Lévy Ch., 2004, W jaki sposób nabywamy pojęcia i wartości ekonomiczne?, [w:] Psychologia ekonomiczna, red. T. Tyszka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, Dz. U. 2014, poz. 803.
Rudzińska-Wojciechowska J., Trzcińska A., Maison D., 2011, Co dzieci wiedzą o bankach? Rozwój rozumienia zasad funkcjonowania banków u dzieci w wieku 4–12 lat, Ruch Pedagogiczny, nr 5/6.
Sławiński A., 2006, Rynki finansowe, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Sobieraj W., 2013, Socjalizacja ekonomiczna dzieci jako czynnik rozwoju kapitału ludzkiego, Nauki Społeczne, nr 2.
Sztompka P., 2005, Socjologia, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Trzcińska A., 2012, Socjalizacja ekonomiczna i cechy indywidualne jako determinanty postaw i zachowań oszczędnościowych młodzieży, rozprawa doktorska, Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Webley P., 2003, Children’s Understanding of Economics, [w:] Children’s of Society, ed. M. Barett, E. Buchanan-Barrow, Psychology Press, Hove.
Wojciechowska L., 2007, Świat pieniądza w oczach dziecka. Rozumienie przez dzieci procesów ekonomicznych doświadczanych w rodzinie, [w:] Rozważania o rozwoju i wychowaniu, red. M. Czerwińska-Jasiewicz, E. Dryll-Wiśniewska, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa.
