Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweMiędzyjęzykowa interakcja fonologiczna: Akcent wyrazowy w angielszczyźnie polskich użytkowników
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2022.4.02Słowa kluczowe:
akcent wyrazowy, interakcje międzyjęzykowe, podejście oparte na użyciu, wyrazy pokrewne (cognates)Abstrakt
Artykuł omawia wzory akcentowania wyrazów w wypowiedziach polskich zaawansowanych użytkowników języka angielskiego, indukowane kontaktem fonologicznym. W języku polskim, w przeciwieństwie do języka angielskiego, akcent wyrazowy jest przewidywalny, co może mieć wpływ na akcentowanie w języku angielskim, z zasadniczo nieprzewidywalnym miejscem akcentu wyrazowego. Badania prowadzono w szerokim obszarze lingwistyki kontaktowej, jak i analizowano szczegółowo w kognitywnym podejściu fonologicznym opartym na użyciu. Celem było zbadanie możliwego braku przykładowych połączeń ze standardowymi formami języka angielskiego, a zamiast tego użytkownicy angielskiego jako języka obcego rozwijają własne wzorce, powiązane z ich wzorcem rodzimym. Specyficzną zmienną tu zastosowaną jest kryterium Freqency in Favourable Context. Dane pozyskano od studentów anglistyki w Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, poprzez serię zadań opartych na wymowie pojedynczych słów oraz zdań je zawierających. Wykonanie było oceniane niezależnie przez dwóch oceniających. Wyniki zostały porównane i przeanalizowane, pokazując wysoki poziom wpływu języka pierwszego, graniczący prawdopodobnie z innowacją i propagacją nowego wzorca stosowania, przy czym formy pokrewne (cognates) wykazują bardziej konsekwentne stosowanie wzorca akcentowego języka ojczystego respondentów.
Downloads
Bibliografia
Archibald, John (1992). “Transfer of L1 parameter settings: Some empirical evidence from Polish metrics”. Canadian Journal of Linguistics 37/3: 301–339.
Archibald, John (1993). “The learnability of English metrical parameters by adult Spanish speakers”. International Review of Applied Linguistics XXXI/2: 129–141.
Archibald, John (1997). “The acquisition of English stress by speakers of nonaccentual languages: Lexical storage versus computation of stress”. Linguistics 35: 167–181.
Bereda, Tomasz (1993). “Jak wymawiamy wyrazy?”. In: Jerzy Podracki (ed.). Polszczyzna płata nam figle: Poradnik językowy dla każdego. Warszawa: Medium, 25–54.
Brown, Esther L. (2015). “The role of discourse context frequency in phonological variation: A usage-based approach to bilingual speech production”. International Journal of Bilingualism 19/4: 387–406.
Buczek-Zawiła, Anita (2012). “L1- and L2-induced misanalysis of the sound and suprasegmental structure in philology students’ English”. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Anglica II: 72–91.
Buczek-Zawiła, Anita (2018). “Contact-induced phonological influence: word-stress usage patterns of Spanish and Turkish advanced EFL speakers – a usage-based approach”. In: Liisi Laineste, Władysław Chłopicki (eds.). Across Borders 7: Cultures in Dialogue. Krosno: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia, 101–122.
Bybee, Joan (1999). “Usage-based phonology”. In: Michael Darnell, Edith Moravcsik, Frederick Newmeyer, Michael Noonan, Kathleen M. Wheatley (eds.). Functionalism and Formalism in Linguistics 1: General Papers. Amsterdam – Philadelphia: John Benjamins, 211–242.
Bybee, Joan (2001). Phonology and Language Use. Cambridge: Cam-bridge University Press.
Doherty, Gerard J., Paul Foulkes (2014). “An evaluation of usagebased approaches to the modelling of sociophonetic variability”. Lingua 142: 42–56.
Domahs, Ulrike, Johannes A. Knaus, Paulina Orzechowska, Richard Wiese (2012). “Stress "deafness" in a language with fixed word stress: An ERP study on Polish”. Frontiers of Psychology 3: 439. Doi: 10.3389/fpsyg.2012.00439.
Domahs, Ulrike, Safiye Genc, Johannes Knaus, Richard Wiese, Barış Kabak (2013). “Processing (un-)predictable word stress: ERP evidence from Turkish”. Language and Cognitive Processes 28/3: 335–354.
Domahs, Ulrike, Johannes A. Knaus, Heba El Shanawany, Richard Wiese (2014a). “The role of predictability and structure in word stress processing: An ERP study on Cairene Arabic and a cross-linguistic comparison”. Frontiers of Psychology 5: 1151. Doi: 10.3389/fpsyg.2014.01151.
Domahs, Ulrike, Ingo Plag, Rebecca Caroll (2014b). “Word stress assignment in German, English and Dutch: Quantity sensitivity and extrametricality revisited”. The Journal of Comparative Germanic Linguistics 17: 59–96.
Fox, Anthony (2000). Prosodic Features and Prosodic Structure: The Phonology of Suprasegmentals. Oxford: Oxford University Press.
Hulst, Harry van der (2010). “Word accent: Terms, typologies and theories”. In: Rob Goedemas, Harry van der Hulst, Ellen van Zanten (eds.). Word Accent Structure in the Languages of the World. Berlin – New York: Mouton de Gruyter, 3–54.
Hulst, Harry, van der (2014). “The study of word accent and stress: Past, present and future”. In: Harry van der Hulst (ed.). Word Stress: Theoretical and Typological Issues. Cambridge: Cambridge University Press, 3–55.
Kang, Yoonjung (2011). “Loanword phonology”. In: Marc van Oostendorp, Colin J. Ewen, Elizabeth Hume, Keren Rice (eds.). The Blackwell Companion to Phonology. Oxford: Wiley-Blackwell, 2258–2282.
Karpowicz, Tomasz (2008). Kultura języka polskiego: Wymowa, ortografia, interpunkcja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kemmer, Suzanne, Michael Barlow (2000). “Introduction: A usagebased conception of language”. In: Michael Barlow, Suzanne Kemmer (eds.). Usage-Based Models of Language. Stanford: SCLI Publications, vii–xxvii.
Lewis, John M. (2018). Intelligibility, Oral Communication, and the Teaching of Pronunciation. Cambridge: Cambridge University Press.
Peperkamp, Sharon (2004). “Lexical exceptions in stress systems: arguments from early language acquisition and adult speech perception”. Language 80: 98–126.
Peperkamp, Sharon, Emmanuel Dupoux (2002). “A typological study of stress ‘deafness’”. Laboratory Phonology 7: 203–240.
Peperkamp, Sharon, Inga Vendelin, Emmanuel Dupoux (2010). “Perception of predictable stress: A cross-linguistic investigation”. Journal of Phonetics 38: 422–430.
Paradis, Carole, Darlene Lacharité (2008). “Apparent phonetic approximation: English loanwords in Old Quebec French”. Journal of Linguistics 44: 87–128.
Porzuczek, Andrzej, Arkadiusz Rojczyk (2017). “English word stress in Polish learners’ speech production and metacompetence”. Research in Language 15/4: 313–323.
Sobkowiak, Włodzimierz (1996). English Phonetics for Poles. Poznań: Bene Nati.
Śpiewak, Grzegorz, Lucyna Gołębiowska (2001). “Polish speakers”. In: Michael Swan, Bernard Smith (eds.). Learner English: A Teacher’s Guide to Interference and Other Problems. Cambridge: Cambridge University Press, 162–178.
Trommelen, Mike, Wim Zonneveld (1999). “Word stress in West Germanic languages: English”. In: Harrry van der Hulst (ed.). Word Prosodic Systems in the Languages of Europe. Berlin – New York: Mouton de Gruyter, 478–491.
Waniek-Klimczak, Ewa (2002). “Akcent wyrazowy w nauczaniu języka angielskiego”. In: Włodzimierz Sobkowiak, Ewa Waniek-Klimczak (eds.). Dydaktyka fonetyki języka obcego. Płock: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku, 101–114.
Välimaa-Blum, Riitta (2005). Cognitive Phonology in Construction Grammar: Analytic Tools for Students of English. Berlin: Mouton de Gruyter.
Yang, Lijun (2014). “The application of foreignization and domestication in the translation”. International Conference on Education, Language, Art and Intercultural Communication (ICELAIC 2014), Atlantis, 321–324.
Yavaş, Mehmet (2011). Applied English Phonology. Oxford: WileyBlackwell.
Zec, Draga (2011). “Quantity-sensitivity”. In: Marc van Oostendorp, Colin J. Ewen, Elizabeth Hume, Keren Rice (eds.). The Blackwell Companion to Phonology. Oxford: Wiley-Blackwell, 1335–1361.
