Identity policy as a component of national security and the consolidation of Ukrainian society

Authors

DOI:

https://doi.org/10.26881/jpgs.2026.2.07

Keywords:

identity policy, Ukrainian identity, Russian-Ukrainian war, consolidation of Ukrainian society, national security, European integration

Abstract

The article examines the development of Ukrainian civic identity under wartime conditions and analyses identity policy as a component of national security. It argues that the Russian-Ukrainian war has acted as a catalyst for the reassessment of linguistic practices, cultural orientations, political values, and patterns of civic self-identification. Particular attention is paid to the relationship between identity policy, social cohesion, national resilience, and resistance to external information and psychological influence. The study also considers the growing importance of the European dimension of Ukrainian identity in the context of European integration. It is shown that support for Ukraine’s European course coexists with an incomplete understanding of the values and institutional principles on which the European Union is founded. The article concludes that a coherent identity policy should combine the consolidation of Ukrainian national and civic identity with systematic civic education, the strengthening of democratic values, and the development of institutional mechanisms capable of supporting social cohesion during and afer the war.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Cabinet of Ministers of Ukraine. (2023a). Pro utvorennia Koordynatsiinoi rady z pytan utverdzhennia ukrainskoi natsionalnoi ta hromadianskoi identychnosti [On the establishment of the Coordination Council on the Affirmation of Ukrainian National and Civic Identity] (Resolution No. 320, 7 April 2023). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/320-2023-%D0%BF

Cabinet of Ministers of Ukraine. (2023b). Pro zatverdzhennia Typovoho polozhennia pro koordynatsiinu radu z pytan utverdzhennia ukrainskoi natsionalnoi ta hromadianskoi identychnosti [On approval of the Model Regulation on a coordination council for the affirmation of Ukrainian national and civic identity] (Resolution No. 364, 18 April 2023). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/364-2023-%D0%BF

Cabinet of Ministers of Ukraine. (2023c). Pro skhvalennia Stratehii utverdzhennia ukrainskoi natsionalnoi ta hromadianskoi identychnosti na period do 2030 roku ta zatverdzhennia operatsiinoho planu zakhodiv z yii realizatsii u 2023–2025 rokakh [On approval of the Strategy for the Affirmation of Ukrainian National and Civic Identity until 2030 and the operational action plan for 2023–2025] (Resolution No. 1322, 15 December 2023). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1322-2023-%D0%BF

Congress of Local and Regional Authorities of the Council of Europe. (2024). The destruction of cultural heritage in Ukraine (Declaration 9, 15 October 2024). https://rm.coe.int/0912594880262582

Holovakha, Ie. (2021, August 19). Natsionalna identychnist — tse kliuchove pytannia dlia suspilstva [National identity is a key issue for society]. Voice of Ukraine. http://www.golos.com.ua/article/350002

Holovakha, Ie., & Makeiev, S. (Eds.). (2023). Ukrainske suspilstvo v umovakh viiny. Rik 2023 [Ukrainian society in wartime: 2023]. Institute of Sociology of the National Academy of Sciences of Ukraine. https://ekmair.ukma.edu.ua/server/api/core/bitstreams/854482c8-5702-4c1e-8f47-22f42e35d4cc/content

Institute of Sociology of the National Academy of Sciences of Ukraine. (2021). Ukrainske suspilstvo: Monitorynh sotsialnykh zmin. 30 rokiv nezalezhnosti [Ukrainian society: Monitoring social changes. 30 years of independence] (Issue 8(22)). https://isnasu.org.ua/assets/files/monitoring/monitoring-2021dlya-tipografii.pdf

International Republican Institute. (2025). National poll: Ukraine, July 2025. Rating Group. https://www.ratinggroup.ua/news/iri-national-jul2025

Kyiv International Institute of Sociology. (2025). Are Ukrainians moving towards unity, and how do they envision Ukraine’s future? https://kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1565&page=8

Kozlovets, N. (2011). Natsionalna identychnist yak sotsiokulturnyi fenomen [National identity as a sociocultural phenomenon]. Bulletin of Zhytomyr State University. Philosophical Sciences, 60, 3–11. http://eprints.zu.edu.ua/7386/1/60_1.pdf

Law of Ukraine. (2018). Pro natsionalnu bezpeku Ukrainy [On National Security of Ukraine] (No. 2469-VIII, 21 June 2018). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2469-19

Law of Ukraine. (2021). Pro osnovy natsionalnoho sprotyvu [On the Fundamentals of National Resistance] (No. 1702- IX, 16 July 2021). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1702-20

Law of Ukraine. (2022). Pro osnovni zasady derzhavnoi polityky u sferi utverdzhennia ukrainskoi natsionalnoi ta hromadianskoi identychnosti [On the Basic Principles of State Policy in the Sphere of Affirming Ukrainian National and Civic Identity] (No. 2834-IX, 13 December 2022). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2834-20

Maslova, A., & Goncharova, O. (2023). Zmitsnennia providnykh yevropeiskykh tsinnostei v ukrainskii pedahohichnii osviti v umovakh viiny [Strengthening core European values in Ukrainian teacher education amid the war]. Vyshcha osvita Ukrainy u konteksti intehratsii do Yevropeiskoho osvitnoho prostoru, 91(2), 108–116. https://doi.org/10.38014/osvita.2023.91.10

Ministry of Youth and Sports of Ukraine. (2025). Monitorynh vykonannia operatsiinoho planu zakhodiv z realizatsii u 2023–2025 rokakh Stratehii utverdzhennia ukrainskoi natsionalnoi ta hromadianskoi identychnosti na period do 2030 roku [Monitoring the implementation of the operational action plan for 2023–2025 under the Strategy for the Affirmation of Ukrainian National and Civic Identity until 2030]. https://mms.gov.ua/storage/app/sites/16/Patriotychne_vyhovannia/Soc_doslidzhennia/2026/analiticnii-zvit-monitoring.pdf

Ministry of Youth and Sports of Ukraine. (2026). Minmolodsport pidtrymaie 37 proiektiv na 18 mln hrn, yaki pratsiuvatymut z identychnistiu, pamiattiu, stiikistiu ta kulturnoiu spadshchynoiu [The Ministry of Youth and Sports will support 37 projects worth UAH 18 million focused on identity, memory, resilience, and cultural heritage]. Government Portal. https://www.kmu.gov.ua/news/minmolodsport-pidtrymaie-37-proiektiv-na-18-mlnhrn-iaki-pratsiuvatymut-z-identychnistiu-pamiattiu-stiikistiu-ta-kulturnoiu-spadshchynoiu

Ostapenko, I., Zhadan, I., Sknar, O., Pozniak, S., & Diduk, I. (2024). Rehionalni osoblyvosti identyfikatsii molodi u voiennyi chas i derzhavna osvitnia polityka [Regional peculiarities of youth identification in wartime and state education policy] (I. Ostapenko, Ed.). Imeks-LTD. https://ispp.org.ua/wp-content/uploads/2025/03/praktychnyj_posibnyk_ostapenko_24.pdf

Parliamentary Assembly of the Council of Europe. (2024). Countering the erasure of cultural identity in war and peace (Resolution 2558, 26 June 2024). https://pace.coe.int/en/files/33685/html

Polishchuk, Iu. (2024). Natsionalna ta hromadianska identychnosti v Ukraini v umovakh rosiisko-ukrainskoi viiny: Konstanty ta zminy [National and civic identities in Ukraine in the context of the Russian-Ukrainian war: Constants and changes]. Politychni doslidzhennia /Political Studies, 2(8), 73–93. https://doi.org/10.53317/2786-4774-2024-2-4

Potapenko, V., Tishchenko, Y., Kaplan, Y., Stepyko, M., Valevskyi, O., et al. (2024). Analiz osnovnykh tendentsii u sferi kolektyvnykh identychnostei ukrainskoho suspilstva: Vyklyky natsionalnii bezpetsi [Analysis of the main trends in the sphere of collective identities of Ukrainian society: Challenges to national security] (V. Potapenko & Y. Kaplan, Eds.). National Institute for Strategic Studies. https://doi.org/10.53679/NISS-analytrep.2024.13

President of Ukraine. (2020). Pro rishennia Rady natsionalnoi bezpeky i oborony Ukrainy vid 14 veresnia 2020 roku “Pro Stratehiiu natsionalnoi bezpeky Ukrainy” [On the decision of the National Security and Defence Council of Ukraine of 14 September 2020 “On the National Security Strategy of Ukraine”] (Decree No. 392/2020). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/392/2020

President of Ukraine. (2021). Pro rishennia Rady natsionalnoi bezpeky i oborony Ukrainy vid 15 zhovtnia 2021 roku “Pro Stratehiiu informatsiinoi bezpeky” [On the decision of the National Security and Defence Council of Ukraine of 15 October 2021 “On the Information Security Strategy”] (Decree No. 685/2021). https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/685/2021

Razumkov Centre. (2023). Identychnist hromadian Ukrainy: Tendentsii zmin (traven 2023 r.) [Identity of Ukrainian citizens: Trends of change (May 2023)]. https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichni-doslidzhennia/identychnist-gromadian-ukrainy-tendentsii-zmintraven-2023r

Razumkov Centre. (2025a). Pidtrymka hromadianamy Ukrainy demokratychnykh tsinnostei, otsinka rivnia demokratii v kraini. Bachennia maibutnoho Ukrainy, zovnishnopolitychni oriientatsii hromadian (lystopad 2025 r.) [Support for democratic values among Ukrainian citizens, assessment of democracy, vision of Ukraine’s future, and foreign-policy orientations (November 2025)]. https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichnidoslidzhennia/pidtrymka-gromadianamy-ukrainydemokratychnykh-tsinnostei-otsinka-rivnia-demokratii-vkraini-bachennia-maibutnogo-ukrainyzovnishnopolitychni-oriientatsii-gromadianlystopad-2025r

Razumkov Centre. (2025b). “Chervoni linii Ukrainy”: Hromadska dumka i natsionalni perekonannia (kviten–traven 2025 r.) [“Ukraine’s Red Lines”: Public opinion and national convictions (April–May 2025)]. https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichni-doslidzhennia/chervoni-linii-ukrainy-gromadska-dumka-i-natsionalniperekonannia-kviten-traven-2025r

Razumkov Centre. (2026). Otsinka zmin, shcho vidbulysia v ukrainskomu suspilstvi za chas povnomasshtabnoi viiny (lystopad 2025 r.) [Assessment of changes in Ukrainian society during the full-scale war (November 2025)]. https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichnidoslidzhennia/otsinka-zmin-shcho-vidbulysia-vukrainskomu-suspilstvi-za-chas-povnomasshtabnoi-viinylystopad-2025r

Reznik, O. (2022). Kolektyvna identychnistʹ za umov viyny: vid kompleksu menshovartosti do natsiyi peremozhtsiv [Collective identity in wartime: From an inferiority complex to a nation of victors]. Ilko Kucheriv Democratic Initiatives Foundation. https://dif.org.ua/article/kolektivna-identichnistza-umov-viyni-vid-kompleksumenshovartosti-do-natsii-peremozhtsiv

Stepyko, M. (2011). Ukrainska identychnist: Fenomen i zasady formuvannia [Ukrainian identity: Phenomenon and principles of formation]. National Institute for Strategic Studies. https://niss.gov.ua/sites/default/files/2012-09/Ident-62307.pdf

Stepyko, M. (2026). Transformatsiia identychnosti ukrainskoi molodi v umovakh viiny [Transformation of the identity of Ukrainian youth under wartime conditions]. National Institute for Strategic Studies. https://www.niss.gov.ua/news/komentari-ekspertiv/transformatsiya-identychnosti-ukrayinskoyi-molodi-v-umovakh-viyny

Stepyko, M., & Chernenko, T. (2017). Ukrainska identychnist yak vyznachalna zasada protydii rosiiskii ahresii [Ukrainian identity as a defining principle of resistance to Russian aggression]. Stratehichni priorytety, 3(44), 178–183. https://niss-priority.com/index.php/journal/artcle/download/77/74/

Tupakhina, O., Sikorska, I., Duginets, G., Gerasymchuk, T., Poshedin, O., & Kalitchak, R. (2024). Promotsiia yevropeiskykh tsinnostei u studentskomu seredovyshchi: Dosvid ukrainskykh zakladiv vyshchoi osvity [Promotion of European values in the student environment: The experience of Ukrainian higher education institutions]. Ukrainian Association of Teachers and Researchers of European Integration. https://aprei.com.ua/wp-content/uploads/2024/11/Policy_Paper_Aprei-2.pdf

Vonsovych, S. H. (2020). Ponyatiya natsionalʹnoyi identychnosti: ukrayinsʹkyy dyskurs [The concept of national identity: Ukrainian discourse]. Naukovyi chasopys NPU imeni M. P. Drahomanova. Seriia 22: Politychni nauky ta metodyka vykladannia sotsialno-politychnykh dystsyplin, 29, 74–81. https://doi.org/10.31392/pnspd.v22i29.1068

Zelenko, H., & Kononenko, N. (2022). Yak rosiiska viiskova ahresiia zminyla politychnu identychnist ukraintsiv [How Russian military aggression changed the political identity of Ukrainians]. National Security and Defence, 3–4(189–190), 108–114. https://razumkov.org.ua/images/journal/NSD189-190_2022_ukr.pdf

Downloads

Published

2026-08-24

How to Cite

Valevskyi, O. (2026). Identity policy as a component of national security and the consolidation of Ukrainian society. Journal of Geography, Politics and Society, 16(2), 54–61. https://doi.org/10.26881/jpgs.2026.2.07

Issue

Section

Articles