Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweStylistyka tekstu religijnego w dydaktyce tłumaczenia ustnego
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2019.4.02Słowa kluczowe:
dyskurs religijny, tłumaczenie ustne, kształcenie tłumacza, metaforaAbstrakt
Zgodnie z założeniami modelu progresji tematycznej (Janikowski 2011) teksty religijne mogą z powodzeniem być wykorzystywane na wczesnych etapach dydaktyki tłumaczenia ustnego. Niniejszy artykuł odpowiada na zastrzeżenia wobec takiego ich umiejscowienia, koncentrujące się wokół domniemanego wysokiego stopnia wyszukania stylistycznego tekstów religijnych. W pierwszej kolejności autor wypracowuje zestaw cech charakterystycznych dla dyskursu religijnego, a następnie sprawdza częstotliwość ich występowania w korpusie „okolicznościowym”. Analiza wskazuje na bardzo wysokie nasycenie metaforyczne tekstów religijnych (ok. 1,4 metafory na minutę przemówienia), ale jednocześnie na niski odsetek metafor niekonwencjonalnych (zaledwie 8%) oraz na dodatkowe rozwiązania stosowane przez mówców w celu ułatwienia przetwarzania metafor. Pozostałe tradycyjnie rozpoznawane wyznaczniki stylu religijnego (nawiązania intertekstualne, znaczniki podwyższonego rejestru oraz inne figury retoryczne) pojawiają się bardzo rzadko. Potwierdza to zasadność wykorzystywania tekstów religijnych na wczesnych etapach edukacji tłumaczeniowej z pewnymi zastrzeżeniami.
Downloads
Bibliografia
Alexieva, Bistra (1992). “The optimum text in simultaneous interpreting: A cognitive approach to interpreter training”. In: Cay Dollerup, Anne Loddegaard (eds.). Teaching Translation and Interpreting: Training, Talent, and Experience. Amsterdam – Philadelphia: John Benjamins, 221-229.
Alexieva, Bistra (1999). “Understanding the source language text in simultaneous interpreting”. The Interpreters’ Newsletter 9 (50): 45-59.
Barcelona, Antonio (2003). “Introduction: The cognitive theory of metaphor and metonymy”. In: Antonio Barcelona (ed.). Metaphor and Metonymy at the Crossroads: A Cognitive Perspective. Berlin – New York: Walter de Gruyter, 1-28.
Binghan, Zheng, Zhou Hao (2018). “Revisiting processing time for metaphorical expressions: An eye-tracking study on eye-voice span during sight translation”. Foreign Language Teaching and Research 50/5: 744-759.
Bowen, David, Margareta Bowen (1987). “Formal translation and interpretation training for a member of an international congregation of religious”. Meta: Journal des Traducteurs / Meta: Translators’ Journal 32/1: 85-89.
Chmiel, Agnieszka, Przemysław Janikowski (eds.) (2015). Dydaktyka tłumaczenia ustnego. Katowice: Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych.
Damian, Markus F., Nicolas Dumay (2007). “Time pressure and phonological advance planning in spoken production”. Journal of Memory and Language 57/2: 195-209.
Hagoort, Peter, Willem J. M. Levelt (2009). “The speaking brain”. Science 326 (5951): 372-373.
Huber, Carlo (2000). Speaking of God. Washington: Council for Research in Values and Philosophy.
Janikowski, Przemysław (2011). “Progresja tematyczna jako oś dydaktyki tłumaczenia ustnego”. In: Przemysław Janikowski (ed.). Z zagadnień dydaktyki tłumaczenia ustnego. Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Lingwistycznej, 109-131.
Janikowski, Przemysław (2012). “Evaluating difficulty of teaching materials for interpreting classes”. In: Łukasz Bogucki, Mikołaj Deckert (eds.). Teaching Translation and Interpreting: Advances and Perspectives. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 119-136.
Johnson, Mark (2009). The Body in the Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason. Chicago: University of Chicago Press.
Karpenko-Seccombe, Tatyana (2016). “Intertextuality as cognitive modelling”. English Text Construction 9/2: 244-267.
Kelly, Dorothy (2005). A Handbook for Translator Trainers: A Guide to Reflective Practice. Manchester – Northampton: St. Jerome.
Lakoff, George, Mark Turner (1989). More than Cool Reason: A Field Guide to Poetic Metaphor. Chicago: University of Chicago Press.
Lenart, Sylwia (2006). “Dobór tekstów w kształceniu tłumaczy konferencyjnych”. In: Małgorzata Tryuk (ed.). Teoria i dydaktyka przekładu konferencyjnego: Z badań Instytutu Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa: Takt, 31-48.
Lundquist, Lita (1991). “Some considerations on the relations between text linguistics and the study of texts for specific purposes”. In: Hartmut Schröder (ed.). Subject-oriented Texts: Languages for Special Purposes and Text Theory. Berlin – Boston: De Gruyter, 231-243.
Majkiewicz, Anna (2008). Intertekstualność – implikacje dla teorii przekładu: Wczesna proza Elfriede Jelinek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Newmark, Peter (1981). Approaches to Translation. Oxford: Pergamon Press.
Pöchhacker, Franz (2004). Introducing Interpreting Studies. London – New York: Routledge.
Schäffner, Christina (2004). “Metaphor and translation: Some implications of a cognitive approach”. Journal of Pragmatics 36/7: 1253-1269.
Setton, Robin, Andrew Dawrant (2016). Conference Interpreting: A Trainer’s Guide. Amsterdam – Philadelphia: John Benjamins.
Słownik języka polskiego PWN (n. d.). Available at <https://sjp.pwn.pl/>. Accessed 20.02.2019.
Stamenković, Dušan, Nicholas Ichien, Keith J. Holyoak (2019). “Metaphor comprehension: An individual-differences approach”. Journal of Memory and Language 105: 108-118.
The Oxford English Dictionary (n.d.) Available at <http://www.oed.com/>. Accessed 20.02.2019.
Tryuk, Małgorzata (2007). Przekład ustny konferencyjny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wilkoń, Aleksander (2002). Spójność i struktura tekstu: Wstęp do lingwistyki tekstu. Kraków: Universitas.
Zheng, Binghan, Xia Xiang (2013). “Processing metaphorical expressions in Sight Translation: An empirical-experimental research”. Babel 59/2: 160-183.
