Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweO podstawach glottodydaktyki eye tracking
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2020.3.04Słowa kluczowe:
glottodydaktyka, okulografia, eye tracking, metodologia glottodydaktyczna, glottodydaktyka eksperymentalnaAbstrakt
Celem poniższego artykułu jest krótkie przedstawienie głównego celu glottodydaktycznie ukierunkowanych badań okulograficznych, czyli głównego celu glottodydaktyki okulograficznej. Szczególną uwagę artykuł poświęca zagadnieniom dotyczącym metodologicznym ograniczeniom glottodydaktycznego poznania okulograficznego procesów uczenia się języków obcych. Badania okulograficzne dotyczące nauczania i uczenia się języków obcych są z naukowego punktu widzenia istotne o tyle, o ile w wymierny sposób przyczyniają się do tworzenia nowej lub weryfikacji wcześniej nabytej wiedzy naukowej, o ile przyczyniają się do naukowego poznania przedmiotu glottodydaktyki. W artykule przedstawiono podstawowe założenia glottodydaktyki okulograficznej. Dlatego niniejszy tekst traktujemy jako pierwszą część prezentacji wyników projektu realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim pt. „Rozwijanie kompetencji językowych uczniów szkół ponadgimnazjalnych z dysleksją rozwojową”. Drugą częścią tej prezentacji jest artykuł pt. „Zmiany układu w podręczniku języka angielskiego i ich wpływ na efektywność pracy uczniów dyslektycznych – analiza okulograficzna” autorstwa Agnieszki Andrychowicz-Trojanowskiej, opublikowanego w tym numerze „Beyond Philology”.
Downloads
Bibliografia
Andrychowicz-Trojanowska, Agnieszka (2018). Podręczniki glottodydaktyczne: Struktura – funkcja – potencjał w świetle badań okulograficznych. [Glottodidactic textbooks. Structure – function – potential in the eye tracking research] Warszawa: Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at http://sn.iksi.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/306/2018/08/SN-41-A.-Andrychowicz-Trojanowska-Podr %C4 %99czniki-glottodyd aktyczne.pdf.
Andrychowicz-Trojanowska, Agnieszka (2020). “Layout changes in the textbook of English and their influence on the dyslectic students’ work effectiveness – an eye tracking analysis”. Beyond Philology 17/3: 77–95.
Aryadoust, Vahid, Bee Hoon Ang (2019). “Exploring the frontiers of eye tracking research in language studies: a novel co-citation scientometric review”. Computer Assisted Language Learning 1–37. DOI: 10.1080/09588221.2019.1647251.
Benedetti, Giulio, Giorgio Marchetti, Alexander Andrew Fingelkurts, Andrew Alexander Fingelkurts (2009). “Mind operational semantics and brain operational architectonics: A putative correspondence”. The Open Neuroimaging Jour-nal 4: 53–69. Available at https://doi: 10.2174/187444 0001004020053.
Bonek, Anna (2017). Eyetracking-Analyse computergestützten Übersetzungsprozesses [An Eye Tracking Analysis of Computer-assisted Translation Process]. Frankfurt/M.: Peter Lang Verlag.
Conklin, Kathy, Ana Pellicer-Sánchez, Gareth Carrol (2017). EyeTracking. A Guide for Appliedb Linguistics Research. Cambridge: Cambridge University Press.
Denzin, Norman K. (2009). The Research Act. A Theoretical Introduction to Sociological Methods. New York: Routledge.
Denzin, Norman K., Yvonna S. Lincoln (eds.) (2017). Handbook of Qualitative Research (5th ed.). Thousand Oaks: Sage.
Dodge, Raymond, Thomas Sparks Cline (1901). “The angle velocity of eye movements”. Psychological Review 8/2: 145–157. Available at https://doi.org/10.1037/h0076100.
Duchowski, Andrew (2017). Eye Tracking Methodology. Theory and Practice. Berlin: Springer.
Frith, Chris (2007). Making up the Mind: How the Brain Creates Our Mental World. Oxford: Blackwell.
Godfroid, Aline (2019). Eye Tracking in Second Language Acquisition and Bilingualism: A Research Synthesis and Methodological Guide. New York: Routledge.
Grucza, Sambor (2011). “Lingwistyka antropocentryczna a badania okulograficzne” [Anthropocentric Linguistics and Eye-Tracking Research]. Lingwistyka Stosowana. Applied Linguistics. Angewandte Linguistik 4: 149–162. Available at www.ls.uw.edu.pl/web/ lingwistyka-stosowana/ls4.
Grucza, Sambor (2013a). “Die Augen reden mächtiger als die Lippen. Eye-Tracking-‘Einblicke’ in die Sprache” [The Eyes Speak More Powerfully than the Lips. Eye-Tracking Insights into Language]. Zeitschrift des Verbandes Polnischer Germanisten. Czasopismo Stowarzyszenia Germanistów Polskich 2: 189–202. Available at www.ejournals.eu/ZVPG/Tom-2(2013)/Zeszyt_2_(2013)/art/2647/.
Grucza, Sambor (2013b). “Probleme? Nichts weiter als dornige Chancen: Zu Parametern und Maßeinheiten der Eye-Tracking-Translatorik” [Problems? Nothing more than thorny chances: The parameters and measures of the eye-tracking translation studies] Studia Translatorica 4: 11–22.
Grucza, Sambor (2014). “Grundzüge der anthropozentrischen Translatorik” [The Rudiments of Anthropocentric Translation Studies]. In: Łyp-Bielecka Aleksandra (ed.). Mehr als Worte. Sprachwissenschaftliche Studien. Professor Dr. habil. Czesława Schatte und Professor Dr. habil. Christoph Schatte gewidmet. Katowice, 127–137.
Grucza, Sambor, Anna Bonek, Maria Castelas, Dominik Kudła, Monika Płużyczka, Mateusz Patera (2019). Czytanie pretranslacyjne a jakość tłumaczenia a vista w świetle wyników badania okulograficznego. [Pre-translation reading and the quality of sight translation in the light of eye-tracking study results]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at [http://sn.iksi.uw.edu.pl/wpcontent/uploads/sites/306 /2019/09/SN-46-Grucza-et-al.-Czytanie-pretranslacyjne-a-tlumaczenie-a-vista.pdf].
Grucza, Sambor, Magdalena Olpińska-Szkiełko, Monika Płużyczka, Ilona Banasiak, Marcin Łączek, Anna Bonek, Agnieszka Kaleta, Alicja Sztuk (eds.) (2017a). Franciszek Grucza, Dzieła zebrane, t. 5: O uczeniu języków i glottodydaktyce antropocentrycznej I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at http://www.iksi.uw.edu.pl/documents/1173 8337/14640936/FG_Tom_5.pdf. Accessed 23.12.2019.
Grucza, Sambor, Magdalena Olpińska-Szkiełko, Monika Płużyczka, Ilona Banasiak, Marcin Łączek, Anna Bonek, Agnieszka Kaleta, Alicja Sztuk (eds.) (2017b). Franciszek Grucza, Dzieła zebrane, t. 8: Zagadnienia metalingwistyki. Lingwistyka – jej przedmiot, lingwistyka stosowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at http:// www.iksi.uw.edu.pl/documents/11738337/14640936/FG_ Tom_8.pdf. Accessed 23.12.2019.
Grucza, Sambor, Monika Płużyczka, Paweł Soluch (eds.). (2014). Widziane inaczej: Z polskich badań eyetrackingowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at http://sn.iksi.uw.edu.pl/wp-content/ uploads/sites/306/2018/ 08/SN-41-A.-Andrychowicz-Trojanowska-Podr %C4 %99czn iki-glottodydaktyczne.pdf.
Hajduk, Zygmunt (1996). „Sposoby uzasadniania teorii metodologicznych”. Filozofia Nauki 4/3: 87–94.
Hansen-Schirra, Silvia, Sambor Grucza (eds.) (2016). Eye Tracking and Applied Linguistics. Berlin: Language Science Press. Available at http://langsci-press.org/catalog/book/108.
Holmqvist, Kenneth, Richard Andersson (2017). Eye Tracking: A Comprehensive Guide to Methods, Paradigms and Measures. Lund: Lund Eye-Tracking Research Institute.
Huey, Edmund B. (1898). “Preliminary experiments in the physiology and psychology of reading”. The American Journal of Psychology 9(4): 575–886. Available at https://doi: 10.2307/1412192.
Luria, Alexander R. (1974), “Language and brain towards the basic problems of neurolinguistics”. Brain and Language 1: 1–14.
Ober, J. K., J. J. Ober (2000a). „Pomiar ruchu oka metodą bezpośredniej podczerwieni cz. I”. Technika Sensorowa Elektronizacji 2: 24–28.
Ober, J. K., J. J. Ober (2000b). “Pomiar ruchu oka metodą bezpośredniej podczerwieni cz. II”. Technika Sensorowa Elektronizacji 3: 21–24.
Ober, J. K., J. J. Ober, M. Malawski, M. Skibniewski, Elżbieta Przedpelska-Ober, J. Hryniewiecki (2002). „Monitoring pilot's eye movements during the combat flight – the white box”. Biocybernetics and Biomedical Engineering 22/2–3: 241–264.
Ober, J. K., J. Dylak, W. Gryncewicz, Elżbieta Przedpelska-Ober (2009). „Sakadometria – nowe możliwości oceny stanu czynnościowego ośrodkowego układu nerwowego” [Sacadometry - new possibilities of assessing the functional state of the central nervous system]. Nauka 4: 109–135.
Płużyczka, Monika (2015). Tłumaczenie a vista. Rozważania teoretyczne i badania eyetrackingowe [Sight translation. Theoretical Considerations and Eye Tracking Experiments]. Wydawnictwo Naukowe IKSI. Available at http://sn.iksi.uw.edu.pl/wpcontent/uploads/sites/306/2018/09/SN-30-Monika-P%C5 %82u%C5%BCyczka-T%C5%82umaczenie-a-vista.-Rozwa%C5%BCania-teoretyczne-i-badania-eyetrackingowe.pdf.
Poole, Alex, Linden J. Ball (2006). “Eye Tracking in Human-Computer Interaction and Usability Research: Current Status and Future Prospects”. In: Claude Ghaoui (ed.). Encyclopedia of Human-Computer Interaction. Idea Group, Inc., PA, USA.
Richardson, Daniel C., Michael J. Spivey (2004). “Part 1: Eye-tracking: characteristics and methods; Part 2: Eye-tracking: research areas and applications”. In: Gary E. Wnek, Gary L. Bowlin (eds.). Encyclopedia of Biomaterials and Biomedical Engineering. Available at www.eyethink.org/publications_assets/ EyeTrackingEBBE.pdf.
Sandra, Dominiek (1998) “What linguists can and can't tell you about the human mind: A reply to Croft”. Cognitive Linguistics 9/4: 361–378.
Soluch, Paweł, Adam Tarnowski (2013). “Eye-tracking methods and measures”. In: Sambor Grucza, Monika Płużyczka, Justyna Zając (eds.) (2013). Translation Studies and Eye-Tracking Analysis. Frankfurt am Main: Peter Lang Verlag, 85–104.
Spinner, Patti, Susan M. Gass, Jennifer Behney (2013). “Ecological validity in eye-tracking: An empirical study”. Studies in Second Language Acquisition 35/2: 389–415. Special Issue: “Eye-Movement Recordings in Second Language Research”.
Wade, Nicholas J. (2010). “Pioneers of eye movement research”. i-Perception 1/2: 33–68. Available at https://doi.org/ 10.1068/i0389.
