Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweMigracje Polaków między XIX i XXI wiekiem. Analiza przypadku polskiej migracji do Wielkiej Brytanii w okresie poakcesyjnym
Słowa kluczowe:
duszpasterstwo polonijne, emigracja Polaków do Wielkiej Brytanii, historia emigracji polskiej, migranci i uchodźcyAbstrakt
Artykuł: Migracje Polaków między XIX i XXI wiekiem. Analiza przypadku polskiej migracji do Wielkiej Brytanii w okresie poakcesyjnym podejmuje tematykę migracji Polaków oraz przyczyn historycznej fali emigracji od początku XIX w., po współczesne migracje do Wielkiej Brytanii, ze szczególnym uwzględnieniem motywów i priorytetów emigracji poakcesyjnej. Artykuł referuje badania dokonane w pracy doktorskiej ks. Dariusza Kwiatkowskiego MIC pt. Duszpasterstwo emigracji polskiej w Wielkiej Brytanii w latach 1989–2019. Studium teologicznopastoralne, zawarte w drugim rozdziale tejże dysertacji. Wskazuje na główne przyczyny, cele oraz kierunki emigracji Polaków na Wyspy Brytyjskie. Artykuł składa się ze wstępu, założeń definicyjnych zjawiska migracji, typologii migracji i migrantów. Opisuje historyczną już migrację Polaków w kontekście siedmiu fal emigracyjnych oraz migrację Polaków w okresie poakcesyjnym do UE ze szczególnym uwzględnieniem migracji do Wielkiej Brytanii. Zawiera podsumowanie i bibliografię złożoną z ponad pięćdziesięciu publikacji i dokumentów. Artykuł, mając rys analizy historycznej, prezentuje badania demograficzne i socjologiczne, które mogą być pomocne do sporządzenia charakterystyki tożsamości współczesnych polskich emigrantów, procesu ich adaptacji i integracji społecznej oraz kulturowej na rynku pracy i w społeczeństwie brytyjskim, szczególnie od wejścia w dn. 1 maja 2004 r., Polski i innych państw wschodnioeuropejskich do struktur UE, po wystąpienie Wielkiej Brytanii ze struktur UE, które realnie dokonało się w dn. 31 stycznia 2020 r.
Downloads
Bibliografia
Balicki J., Stalker P., Polityka imigracyjna i azylowa, Warszawa 2006.
Bielecki J., Ilu Polaków mieszka w Wielkiej Brytanii?, „Rzeczpospolita”, 2.12.2020.
Budnik M., Uwagi o współczesnej emigracji Polaków (2004–2008), „Przegląd Polsko-Polonijny” 2012, nr 3.
Castles S., Miller M.J., Migracje we współczesnym świecie, Warszawa 2011.
Chmielewska I., Panuciak A., Strzelecki P., Polacy pracujący za granicą w 2018 r. Raport z badania, Warszawa 2019.
Davies N., Europa, Kraków 2004.
Duszczyk M., Wiśniewski J., Analiza społeczno-demograficzna migracji zarobkowej Polaków do państw EOG po 1 maja 2004 r., Warszawa 2007.
Fel S., Kozak J., Wódka M., Polacy w Wielkiej Brytanii wobec Brexitu. Studium socjologiczne, Lublin 2022.
Fel S., Kozak J., Wódka M., Zostać czy wracać? Metaforycznie o reemigracji Polaków po Brexicie, „Polityka i Społeczeństwo” 2020, nr 3.
Friszke A., Warszawa nad Tamizą. Z dziejów emigracji politycznej po drugiej wojnie światowej, Warszawa 1994.
Górny A., Kaczmarczyk P., Uwarunkowania i mechanizmy migracji zarobkowej w świetle wybranych koncepcji teoretycznych, Warszawa 2003.
Górski A., Sakowicz A., Zwalczanie przestępczości w Unii Europejskiej. Współpraca sądowa i policyjna w sprawach karnych, Warszawa 2006.
Grabowska-Lusińska I., Okólski M., Emigracja ostatnia, Warszawa 2009.
Grzymała-Moszczyńska H., Kwiatkowska A., Roszak J., Drogi i rozdroża. Migracje Polaków w Unii Europejskiej po 1 maja 2004 roku, Kraków 2010.
GUS, Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2016, Warszawa 2017.
GUS, Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2017, Warszawa 2018.
GUS, Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2020, Warszawa 2021.
GUS, Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2014, Warszawa 2015.
Habielski R., Emigracja 1957–1989, [w:] PRL od grudnia 70 do czerwca 89, red. P. Machcewicz, K. Persak, Warszawa 2011.
Janowska H., Emigracja zarobkowa z Polski 1918–1939, Warszawa 1981.
Jaźwińska E., Łukowski W., Okólski M., Przyczyny i konsekwencje emigracji z Polski, Warszawa 1997.
Jaźwińska E., Migracja niepełna ludności Polski: zróżnicowanie międzyregionalne, [w:] Ludzie na huśtawce. Migracje między peryferiami Polski i Zachodu, red. E. Jaźwińska, M. Okólski, Warszawa 2001.
Kaczmarczyk P., Migracje zarobkowe Polaków w dobie przemian, Warszawa 2005.
Kaczmarczyk P., Mobilność i migracje w dobie transformacji, wyzwania metodologiczne, Warszawa 2012.
Kaczmarczyk P., Współczesne migracje z Polski – próba statystycznej oceny zjawiska, [w:] Współczesne migracje zagraniczne Polaków. Aspekty lokalne i regionalne, red. P. Kaczmarczyk, Warszawa 2008.
Kersten K., Repatriacja ludności polskiej po II wojnie światowej. Studium historyczne, Wrocław 1974.
Klimaszewski B., Emigracja z Polski po roku 1989, Kraków 2002.
Kondracki T., „Mała Polska” nad Tamizą, Warszawa 2009.
Kozielska J., Poakcesyjne migracje zarobkowe. Kontekst teoretyczno-empiryczny. Wsparcie społeczne, Poznań 2014.
Kraszewski P., Typologia migracji, [w:] Migracje – Europa – Polska, red. W.J. Burszta, J. Serwański, Poznań 2003.
Krupa J. (oprac.), Number of Polish nationals resident in the United Kingdom from 2003 to 2020, oprac. J. Krupa, https://twitter.com/jakubkrupa/status/1263407972765569024.
Kudlicki Ł., Nowa wielka emigracja, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2006, nr 1.
Lee E.S., Teoria migracji, [w:] Modele migracji, red. A.S. Kostrowicki, Warszawa 1999.
Lencznarowicz J., Wyobraźnia polityczna polskiej emigracji po II wojnie światowej. Zarys, [w:] Migracje polityczne XX wieku. Migracje i społeczeństwo, t. 4, red. J.E. Zamojski, Warszawa 2000.
Marchlewicz K., Wielka emigracja na Wyspach Brytyjskich (1831–1863), Poznań 2008.
Massey D.S. et al., Worlds in Motion, Understanding International Migration at the End of the Millennium, Oxford 1998.
Mateja J.M., Ojcowie nieobecni w wyniku emigracji zarobkowej jako wyzwanie duszpasterskie dla Kościoła polskiego, Kraków 2021 (praca doktorska, UPJP II).
Mąkosa P., Edukacja religijna polskich emigrantów w Wielkiej Brytanii, Lublin 2019.
Niedziński B., Brytyjskie MSW nie złoży apelacji w sprawie nowych wniosków tymczasowo osiedlonych obywateli UE, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/swiat/artykuly/8663329,wielka-brytania-apelacja-wnioski-tymczasowo-osiedleni-obywatele-ue.html.
Nowak-Lewandowska R., Migracje w dobie rozszerzenia Unii Europejskiej, Wrocław 2007.
Number of Polish nationals resident in the United Kingdom from 2008 to 2021, https://www.statista.com/statistics/1061639/polish-population-in-united-kingdom/.
Okólski M., Fihel A., Demografia. Współczesne zjawiska i teorie, Warszawa 2012.
Okólski M., Migracje zagraniczne w Polsce w latach 1980–1989. Zarys problematyki badawczej, „Studia Demograficzne” 1994, nr 3.
Pacek M., Emigracja polska po akcesji do UE, wyjazdy i powroty, „Studia Europejskie” 2010, nr 3.
Pachocka M., Misiuna J., Migracje międzynarodowe, dylematy definicyjne i poznawcze.
Przykłady z Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, [w:] Współczesny Matrix? Fikcja w życiu gospodarczym, politycznym i społecznym, red. J. Osiński, Warszawa 2015.
Prawa obywateli państw członkowskich UE w Wielkiej Brytanii po Brexicie. Do czasu wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej (do 31.10.2019) oraz List Ambasadora RP w Londynie Arkadego Rzegockiego do Polaków w Wielkiej Brytanii w sprawie Brexitu, Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Londynie 2019.
Procedura uzyskania statusu osoby osiedlonej, Serwis Rzeczpospolitej Polskiej, https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/procedura-uzyskania-statusu-osiedlonego.
Prognoza ludności na lata 2014–2050, Warszawa 2014.
Recommendations on Statistics of International Migration. Revision 1, New York 1998.
Rocznik Demograficzny 2010, Warszawa 2010.
Roszkowski W., Historia Polski 1914–2001, Warszawa 2002.
Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 roku, w sprawie statystyk Wspólnoty z zakresu migracji i ochrony międzynarodowej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 311/76, […] art. 3, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 199/23 (31.07.2007).
Sakson A., Problem masowej emigracji z Polski w latach osiemdziesiątych, „Życie i Myśl” 1989, nr 10.
Skoczek M., Współczesne migracje zarobkowe. Regionalne studia porównawcze, [w:]
Migracje i społeczeństwo. Zbiór studiów, t. 2, red. J.E. Zamojski, Warszawa 1997.
Skreczko A., Emigracja polska lat osiemdziesiątych, „Studia Teologiczne” 1993.
Stola D., Wielkie migracje w Europie w XX wieku, [w:] Cywilizacja europejska. Esej i szkice z dziejów cywilizacji i dyplomacji, red. M. Koźmiński, Warszawa 2010.
Stopa bezrobocia rejestrowanego w latach 1990–2023, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2023,4,1.html.
Szyszka M., Zagraniczna migracja zarobkowa jedną ze strategii życiowych młodego pokolenia, „Roczniki Nauk Społecznych” 2016, nr 2.
Taras P., Problemy liczebności i znaczenia polonii zagranicznej, „Zeszyty Naukowe KUL” 1974, nr 1–2.
