Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweCzynnik historyczny. Pamięć o drugiej wojnie światowej w dyskursie polsko-rosyjskim
Słowa kluczowe:
II wojna światowa, obciążenia historyczne, polityka historyczna, Polska, relacje polsko-rosyjskie, RosjaAbstrakt
Artykuł podejmuje zagadnienie wpływu uwarunkowań historycznych na współczesne relacje polsko-rosyjskie. Dzieje tych dwóch państw łączy wielowiekowa i trudna przeszłość, w wyniku czego powstały między nimi liczne nierozwiązane do końca spory, obciążenia i mity, dające o sobie znać po dzisiejszy dzień. Napięcia, jakie zaistniały w tych miejscach wspólnej pamięci, stały się źródłem obecnych konfliktów, w których obie strony, odwołując się do swojej argumentacji historycznej, próbują narzucić własny punkt widzenia. Jednym z takich obszarów stycznych (węzłów pamięci) ze wspólnych polsko-rosyjskich dziejów, który tak jak zdecydowana większość z nich ma charakter konfliktowy, jest kwestia krańcowo różnej interpretacji wydarzeń i procesów historycznych dotyczących drugiej wojny światowej.
Downloads
Bibliografia
Барсенков А., Корецкий В., Остапенко А., Политическая Россия сегодня: высшая представительная власть, Москва 1993.
Bäcker R., Rosyjskie myślenie polityczne za czasów prezydenta Putina, Toruń 2007.
Bieleń S., Identyfikacja wizerunkowa Rosji w stosunkach międzynarodowych, [in:] Wizerunki międzynarodowe Rosji, ed. S. Bieleń, Warszawa 2011.
Bokszański Z., Tożsamości zbiorowe, Warszawa 2002.
Brunstedt J., The Soviet Myth of World War II: Patriotic Memory and the Russian Question in the USSR, Cambridge 2021.
Bækken H., Enstad J.D., Identity under Siege: Selective Securitization of History in Putin’s Russia, “The Slavonic and East European Review” 2020, Vol. 98, No. 2.
Danilov A., Filippov A. (eds.), История России. 1900–1945 гг. Книга для учителя, Москва 2008.
Domańska M., Rogoża J., Naprzód, w przyszłość! Rosyjska polityka historyczna w służbie „wiecznego” autorytaryzmu, Warszawa 2021.
Fredheim R., The Memory of Katyn in Polish Political Discourse: A Quantitative Study, “Europe-Asia Studies” 2014, Vol. 66, No. 7.
Госдума приняла заявление «О Катынской трагедии и ее жертвах», http://duma.gov.ru/news/5093/.
Goszczyński A., Dezinformacja i propaganda w polityce historycznej Federacji Rosyjskiej wobec Polski i Ukrainy (na podstawie publikacji w rosyjskich i prorosyjskich portalach internetowych w 2023 r.). Raport, Warszawa 2023.
Guibernau M., The Identity of Nations, Cambridge 2007.
Интервью «Радио Словенско» и словацкой телекомпании СТВ, http://kremlin.ru/events/president/transcripts/22837.
Jach A., Pamięć historyczna jako przejaw polocentryzmu w spojrzeniu na historię relacji polsko-rosyjskich, [in:] Pamięć i polityka historyczna w stosunkach polsko-rosyjskich, eds. A. Skrzypek, S. Bieleń, Warszawa 2017.
Лисевич Р., Зигзаги польско-российских отношений в посткоммунистический период, „Современная Европа” 2019, Vol. 93, No. 7.
Malendowicz P., Konflikt sposobów myślenia o świecie, [in:] Społeczne oblicza Europy XXI wieku, eds. B. Koszel, D. Mierzejewski, Z. Popławski, Piła 2015.
Materski W., Od cara do „cara”. Studium rosyjskiej polityki historycznej, Warszawa 2017.
Materski W., Polityka historyczna Federacji Rosyjskiej po 2000 r., „Dzieje Najnowsze” 2014, Vol. 46, No. 4.
Miller A., Russia and Europe in Memory Wars, „NUPI Working Paper” 2020, Vol. 887.
Nikžentaitis A., Kultura pamięci i polityka historyczna w dzisiejszej Rosji, „Acta Baltico-Slavica” 2018, Vol. 42.
Olędzka J., Rola pamięci o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej w strategii utrwalania jedności narodu rosyjskiego, „Studia Podlaskie” 2016, Vol. 24.
Ozbay F., Aras B., Polish-Russian Relations: History, Geography and Geopolitics, “East European Quarterly” 2008, Vol. 42, No. 1.
Петровская О., Инструментализация истории в отношениях России с Польшей, [in:] Pamięć i polityka historyczna w stosunkach polsko-rosyjskich, eds. S. Bieleń, A. Skrzypek, Warszawa 2017.
Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych (Nr 73) z dnia 4 kwietnia 2013 r., Warszawa 2013.
Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (Nr 83) z dnia 5 marca 2013 r., Warszawa 2013.
Plokhy S., Remembering Yalta: The Politics of International History, “The Harriman Review” 2009, Vol. 17, No. 1.
Примаков Е., Мир без России? К чему ведёт политическая близорукость, Москва 2009.
Program Prawa i Sprawiedliwości, Warszawa 2014.
Sprawozdanie stenograficzne z 22 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 22, 23 i 24 lutego 1990 r., Appendix no. 2, Warszawa 1990.
Sprawozdanie stenograficzne z 23 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 3, 4 i 5 września 1992 r., Warszawa 1992.
Sprawozdanie stenograficzne z 27 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 15, 16 i 17 października 1992 r., Warszawa 1992.
Sprawozdanie stenograficzne z 28 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 26, 27 i 28 kwietnia 1990 r., Warszawa 1990.
Sprawozdanie stenograficzne z 35. posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 9 lutego 2017 r., Warszawa 2017.
Sprawozdanie stenograficzne z 37. posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 16 września 2021 r., Warszawa 2021.
Sprawozdanie stenograficzne z 38. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 kwietnia 2013 r., Warszawa 2013.
Sprawozdanie stenograficzne z 39. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 7 kwietnia 2017 r., Warszawa 2017.
Sprawozdanie stenograficzne z 39. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 9 maja 2013 r., Warszawa 2013.
Sprawozdanie stenograficzne z 40 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 21 kwietnia 2009 r., Warszawa 2009.
Sprawozdanie stenograficzne z 45. posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 12 lipca 2013 r., Warszawa 2013.
Sprawozdanie stenograficzne z 51 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 8 czerwca 1995 r., Warszawa 1995.
Sprawozdanie stenograficzne z 53 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 7, 8 i 9 marca 1991 r., Warszawa 1991.
Sprawozdanie stenograficzne z 57 posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniach 24 i 25 sierpnia 1995 r., Warszawa 1995.
Sprawozdanie stenograficzne z 61 posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 13 kwietnia 2018 r., Warszawa 2018.
Sprawozdanie stenograficzne z 64 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 8 kwietnia 2010 r., Warszawa 2010.
Sprawozdanie stenograficzne z 7 posiedzenia Sejmu Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w dniu 12 września 1989 r., Warszawa 1989.
Sprawozdanie stenograficzne z 82 posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniach 24, 25, 26 i 27 sierpnia 2004 r., Warszawa 2004.
Sprawozdanie stenograficzne z 82. posiedzenia Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 12 czerwca 2019 r., Warszawa 2019.
Sprawozdanie stenograficzne z 98 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 3 marca 2005 r., Warszawa 2005.
Sprawozdanie stenograficzne ze 102 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 4 maja 2005 r., Warszawa 2005.
Stolarczyk M., Rosja w polityce zagranicznej Polski w latach 1992-2015, Katowice 2016.
Sweet J., Political Invasions into Collective Memories: Russia, “International Journal of Communication” 2016, Vol. 10.
Uchwała Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 23 września 2009 r. upamiętniająca agresję Związku Radzieckiego na Polskę 17 września 1939 r., „M.P.” 2009, No. 63, Pos. 831.
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1990 r. w sprawie Katynia, „M.P.” 1990, No. 11.
Underwood R.T., How History Matters: Polish Memory Politics and Policies Toward Russia since 1989, Morgantown 2015.
Urban T., The Katyn Massacre 1940: History of a Crime, Barnsley 2020.
