Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweStatus medycyny dalekowschodniej w Polsce. Perspektywa filozoficznoprawna
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsaw.2025.28.02Abstrakt
Due to the development of means of communication and transportation, which took place over the course of the 20th century, a number of phenomena that for centuries had had a local character became available globally: most importantly knowledge, but also culture, art, gastronomy and many other aspects of the environment in which we live. This article focuses on the flow of knowledge in the field of medical sciences and attempts to answer the question of how the increasing access to knowledge in the field of Far Eastern medicine is reflected in Polish law, with particular emphasis on healthcare regulations. The aim of the article is to identify the way of perceiving health, disease and treatment in the philosophical systems of East Asia and in the philosophical systems that influenced the shape of Polish healthcare. Ultimately, it aims to answer the question of how the differences in the approach to health and disease in these systems affect the legal status of Far Eastern medicine in Poland. The legal environment of healthcare in Poland classifies traditional methods of treatment originating from East Asia as so-called paramedicine or alternative medicine, but questions the validity of the term “medicine” when it comes to Far Eastern treatment methods.
Downloads
Bibliografia
Literatura
Andrzejczuk I., Od etyki Arystotelesa do filozofii moralnej Tomasza z Akwinu, seria Biblioteka Rocznika Tomistycznego, t. 4, Wydawnictwo von Borowiecky, Warszawa 2021.
Bergson H., Wstęp do metafizyki, przeł. K. Błeszyński, Vis-à-vis Etiuda, Kraków 2022.
Brzeziński T. (red.), Historia medycyny, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1988.
Czarnik T., Starożytna filozofia chińska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001.
Dalajlama, Radość życia i umierania w pokoju: rdzeń nauk buddyzmu tybetańskiego, przeł. P. Jankowski, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 1998.
Descartes R., Człowiek. Opis ciała ludzkiego, przeł. A. Bednarczyk, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989.
Descartes R., Rozprawa o metodzie, przeł. T. Boy-Żeleński, Vis-à-vis Etiuda, Kraków 2019.
Fan R., Introduction: Towards a Confucian Bioethics [w:] Confucian Bioethics, ed. R. Fan, series Philosophy and Medicine, vol. 61, Springer, New York–Boston–Dordrecht 2002.
Fibich K., Tradycyjna Medycyna Chińska oczami Europejczyków. Studium recepcji nowości kulturowych, praca licencjacka, Kraków 2012.
Gregorczuk K., Bioetyka konfucjańska jako odpowiedź na wyzwania współczesnej biomedycyny, „Gdańskie Studia Azji Wschodniej” 2018, z. 14.
Gula A., History, current situation, and future development of Mongolian medicine, „Journal of Traditional Chinese Medical Sciences” 2021, Vol. 8(1).
Hofer T., Bodies in Balance: The Art of Tibetan Medicine, University of Washington Press, 2014.
Hoffmann M., Mongolska medycyna tradycyjna jako przestrzeń postpamięci w perspektywie medykalizacji, „Politeja” 2020, nr 2(65).
Janaszczyk A. i in., Nauki o zdrowiu w kontekście dyskursu etyczno-społecznego [w:] Filozoficzne, społeczne i prawne aspekty nauk o zdrowiu, cz. 1, red. A. Janaszczyk, Gdańsk 2012.
Janelli R.L., Janelli D.Y., Ancestor Worship and Korean Society, Stanford University Press, Stanford 1982.
Kaczor J., Autonomia i wolność a prawo [w:] Autonomia prawa, red. W. Gromski, Wrocław 2001.
Kang Y., The characteristics of Korean medicine based on time classification, „China Perspectives” 2011, Vol. 3.
Kant I., Krytyka czystego rozumu, t. 2, przeł. R. Ingarden, Warszawa 1957.
Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, przeł. M. Wartenberg, Warszawa 1971.
Kierkegaard S., Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, przeł. J. Iwaszkiewicz, Warszawa 1982.
Kongtrul J., Frameworks of Buddhist Philosophy, Snow Lion Publications, New York 2007.
Kość A., Filozoficzne podstawy prawa koreańskiego, „Roczniki Nauk Prawnych” 2004, t. 14(1).
Kość A., Prawo a etyka konfucjańska w historii myśli prawnej Chin, Lublin 1998.
Kość A., Uniwersalny charakter prawa naturalnego na przykładzie kultury chińskiej, „Teka Komisji Prawniczej O.L. PAN” 2010, nr 3.
Kotański W., W kręgu shintoizmu, t. 2, Warszawa 1995.
McGrath W., Buddhism and Medicine in Tibet, University of Virginia, 2017.
Morawiec E., Wybrane koncepcje rozumu ludzkiego i racjonalność, Warszawa 2014.
Muszala A., Marks, Sartre i medycyna, mp.pl.
Natsagdorj D. i in., A Core Concept of Health in Mongolian Traditional Medicine, „Open Journal of Preventive Medicine” 2025, Vol. 15(3).
Pawlaczyk B. (red.), Biblia a medycyna, Poznań 2007.
Piechnik I., Jurczak K. (red.), Tradycje między Wschodem a Zachodem, Kraków 2021.
Piotrowski R., Problem filozoficzny ładu społecznego, Warszawa 2003.
Roberti di Sarsina P. i in., Tibetan medicine: a unique heritage, „EPMA Journal” 2011, Vol. 2(4).
Rudnicki J., Związki filozofii i medycyny, „Biuletyn Informacyjny PUM” 2014, nr 3(85).
Sartre J.P., Egzystencjalizm jest humanizmem, Warszawa 1998.
Sung K.T., Elder Respect in East Asia, „Journal of Aging Studies” 2001, Vol. 15(1).
Tamura Y., Japanese Buddhism: A Cultural History, New York 2005.
Tarnacka A., Chiński system prawny a ochrona życia, „Studia Orientalne” 2017, nr 2(12).
Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 2, Warszawa 2001.
Waley A., Laozi. The Way and Its Power, London 1934.
Watanabe K. i in., Collaboration of Japanese Kampo Medicine and Modern Biomedicine, „Evidence-Based CAM” 2014.
Widłak T., Cyfrowy sen Pigmaliona, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2025, nr 1(42).
Widłak T., Interpretacja klauzuli „aktualna wiedza medyczna”, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2017, t. 38.
Yamada T., The Tradition and Genealogy of the Kampo Medicine, „Japanese Journal of Oriental Medicine” 1996, Vol. 46(4).
Zhang X. (ed.), Legal Status of Traditional Medicine and Complementary/Alternative Medicine, WHO 2001.
Ziaja K., Zdrowie i jego brak w świetle Biblii, „Scriptura Sacra” 2016, nr 20.
Źródła prawa
Konstytucja Japonii, przeł. T. Suzuki, Biblioteka Sejmowa, Warszawa 2014.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r.
Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Rozporządzenia Ministra Zdrowia z lat 2004–2023 dotyczące świadczeń gwarantowanych, systemu kodów, doskonalenia zawodowego, opieki zdrowotnej i rehabilitacji.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą.
Orzecznictwo
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 r., VI SA/Wa 2179/18.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2019 r., VI SA/Wa 557/19.
Inne
Decyzja Rzecznika Praw Pacjenta Nr RzPP-DPR-WPZ.45.305.2022.PP (niepubl.).
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, 23 czerwca 2025 r.
Stanowisko Nr 57/25/P-IX Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 10 lipca 2025 r.
Uchwała Nadzwyczajnego II Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 14 grudnia 1991 r.
Uchwała Nr 5 Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 18 maja 2024 r.
