Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweWspółczesna debata o karze śmierci w Japonii – argumenty na rzecz polityki retencjonistycznej
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsaw.2026.29.11Abstrakt
This article examines Japanese legislation and official discourse concerning the death penalty. It analyses both substantive and procedural regulations, as well as statements by key political figures associated with the justice system, particularly former ministers of justice. The study seeks to explain why Japan, widely regarded as a liberal democratic state, continues to retain capital punishment. The findings suggest that the persistence of the death penalty is supported by a combination of social, political, and cultural factors, with a pronounced emphasis on retributive justifications reinforced by preventive and democratic arguments.
Downloads
Bibliografia
Źródła prawa
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202/393 z 7.06.2016).
Kodeks karny z dnia 24 kwietnia 1907 r. [刑法], https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/3581 (dostęp: 5.01.2026).
Kodeks postępowania karnego [刑事訴訟法], https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/3740 (dostęp: 5.01.2026).
Protokół nr 6 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczący zniesienia kary śmierci sporządzony w Strasburgu dnia 28 kwietnia 1983 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 23, poz. 266).
Protokół nr 13 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczący zniesienia kary śmierci we wszystkich okolicznościach sporządzony w Wilnie dnia 3 maja 2002 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1155).
Ustawa o kontroli materiałów wybuchowych [明治十七年太政官布告第三十二号（爆発物取締罰則）], https://laws.e-gov.go.jp/law/117DF1000000032 (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o pojedynkach [明治二十二年法律第三十四号（決闘罪ニ関スル件）], https://laws.e-gov.go.jp/law/122AC0000000034 (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o przeciwdziałaniu aktom piractwa [海賊行為の処罰及び海賊行為への対処に関する法律], https://laws.e-gov.go.jp/law/421AC0000000055/20150801_000000000000000 (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o przeciwdziałaniu przestępczości zorganizowanej [組織犯罪の処罰および犯罪収益の管理に関する法律], https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/3587/en (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o przestępczości polegającej na wymuszeniu z użyciem zakładników [人質による強要行為等の処罰に関する法律], https://laws.e-gov.go.jp/law/353AC0000000048 (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o uprowadzaniu statków powietrznych oraz innych podobnych czynach [航空機の強取等の処罰に関する法律], https://laws.e-gov.go.jp/law/345AC0000000068 (dostęp: 5.01.2026).
Ustawa o zakładach karnych oraz postępowaniu wobec osadzonych i tymczasowo aresztowanych [刑事収容施設及び被収容者等の処遇に関する法律], https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/2796/en (dostęp: 22.02.2026).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 383 ze zm.).
Literatura
Amnesty International Global Report, Death sentences and executions 2024, Amnesty International Ltd, London 2024.
Błachnio-Parzych A., Jakubowska-Hara J., Kosonoga J., Kuczyńska H. (red.), Problemy wymiaru sprawiedliwości karnej. Księga jubileuszowa Profesora Jana Skupińskiego, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013.
Centrum Badań Opinii Społecznej, Opinie o karze śmierci. Komunikat z badań, Warszawa 2007, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2007/K_051_07.PDF (dostęp: 5.01.2026).
Comments by the Government of Japan on the Concluding Observations of the Human Rights Committee (CCPR/C/JPN/CO/6), https://www.mofa.go.jp/files/000101438.pdf (dostęp: 22.02.2026).
Czabański J., Odstraszający efekt kary śmierci – przegląd najnowszych badań, https://iusetlex.pl/zalaczniki/jacek_czabaski.pdf (dostęp: 5.05.2026).
Fox M.H., „Why I Support Execution”: An Interview with Justice Minister Hatoyama Kunio, „Asia-Pacific Journal” 2007, vol. 5, issue 12.
Hands off Cain, https://www.handsoffcain.info (dostęp: 3.01.2026).
Holmes B., Secretive Symbolism? The Death Penalty, Executions, and Japan, „Criminal Law Forum” 2020, vol. 31, s. 579–601.
Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Czy Polacy czują się bezpiecznie? (raport), 9.12.2024.
Izydorczyk J., Japoński kodeks karny, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 5, s. 131–142.
Izydorczyk J., Japoński kodeks postępowania karnego, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 4, s. 105–120.
Izydorczyk J., Kara śmierci w Japonii [w:] Problemy wymiaru sprawiedliwości karnej. Księga jubileuszowa Profesora Jana Skupińskiego, red. A. Błachnio-Parzych, J. Jakubowska-Hara, J. Kosonoga, H. Kuczyńska, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013, s. 850–854.
Japan executes cult leader, followers behind deadly Tokyo subway attack, „Daily Sabah”, 6.07.2018.
Japan executes man who killed seven people in truck ramming and stabbling, „The Journal”, 26.07.2022.
Johnson D.T., The Culture of Capital Punishment in Japan, Palgrave Macmillan, Cham 2020.
Johnson D.T., The Death Penalty and Democracy [w:] idem, The Culture of Capital Punishment in Japan, Palgrave Macmillan, Cham 2020, s. 101–120.
Johnson D.T., Retention and Reform in Japan Capital Punishment, „University of Michigan Journal of Law Reform” 2016, vol. 49, s. 853–889.
Johnson D.T., What Does Japan Retain Capital Punishment? [w:] idem, The Culture of Capital Punishment in Japan, Palgrave Macmillan, Cham 2020, s. 1–18.
Justice minister reprimanded for remark about death penalty, „The Asahi Shimbun”, 10.11.2022.
Kołakowski L., Mini wykłady o maxi sprawach: trzy serie, Wydawnictwo Znak, Kraków 2009.
Komiya K., Japan hangs „twitter killer” in first execution since 2022, „Reuters”, 27.06.2025.
Lies E., Komiya K., Japan’s justice minister resigns after death penalty quip, „Reuters”, 11.11.2022.
Lies E., Takenaka K., Japan executes leader, six followers, of sarin attack doomesday cult, „Reuters”, 6.07.2018.
Manurung V., Nasution I.K., Arifin A., Ardian M., Production of Culture in the Vernacular Communities: Confucian Beliefs and the Culture of Shame in Japan, „ISVS e-jurnal” 2024, vol. 11, issue 8, s. 125–137.
McCurry J., Japan hangs three men on death row in first execution since 2019 – reports, „The Guardian”, 21.12.2021.
Murakami S., Japan carried out death sentence for 2008 Akihabara mass murderer – NHK, „Reuters”, 26.07.2022.
Muszalska U., Kara śmierci w Japonii – historia, podstawy prawne i procedura egzekucyjna, „Wrocławskie Studia Erazmiańskie” 2013, t. 7, s. 175–186.
Nikaido Y., EU urges Japan to suspend death penalty after execution, „The Asahi Shimbun”, 2.07.2025.
Overview of the Death Penalty in Japan – CrimeInfo’s Reports Submitted to the United Nations, https://www.crimeinfo.jp/death_penalty_en/ (dostęp: 5.01.2026).
Snarski T., Kościół katolicki wobec kary śmierci. Między prawem a filozofią i teologią, Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2021.
Snarski T., Mądrość chińskich aforyzmów. Kilka uwag o filozofii prawa karnego pomiędzy chińskimi a europejskimi rudymentariami, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2021, nr 4(29), s. 58–74.
Sobczak K., Polski premier chce przywrócić karę śmierci, ale nie może, „Prawo.pl”, 3.01.2023.
Sondaż: Zwolennicy PiS w sprawie kary śmierci myślą tak ja premier, „Rzeczpospolita”, 17.01.2023.
Thomas B., Rights group renews criticism of death penalty in Japan, „The Japan Times”, 11.04.2017.
Zrywa P., „Za nasze podatki będzie żył, pod mur go!”. Coraz więcej Polaków popiera karę śmierci, „Onet Kobieta”, 25.01.2024.
