Późna twórczość poety jako obraz pogranicza jego tożsamości na przykładzie poezji Alberta Bertoniego

Abstrakt

Analizie zostanie poddane zagadnienie pogranicza, które silnie zaznacza się w późnej poezji. Osoba mówiąca, znalazłszy się „na skraju” życia i twórczości, akcentuje to w charakterystyczny sposób. Pogranicze związane z kryzysem tożsamości to element często występujący w poezji zawartej w nieprzetłumaczonym dotychczas na język polski zbiorze L’isola dei topi autorstwa włoskiego poety Alberta Bertoniego (ur. 1955). Podążając za wnioskami Tomasza Wójcika (2005), można uznać, że pisarz, dokonując samoobiektywizacji, często ironizuje własną osobę i doświadczenia, metaforyzuje swój życiorys, a tym samym, starając się wyrwać z więzienia starości, stawia samego siebie na skraju własnego bytu. Jako zasadniczy klucz interpretacyjny jawi się powracający topos myszy jako świadectwo wspomnień pochłaniających człowieka, a tytułowa wyspa myszy ucieleśnia zachowaną w pamięci przestrzeń utraconego dzieciństwa, która przy tym wznosi szczególną czasoprzestrzeń, której częścią jest sama poezja. Wszystkie te elementy wskazują na zagubienie autora w realiach podeszłego wieku, jego podejście do tego, co już minęło, składając się na pogranicze tożsamości między przeszłością i teraźniejszością. Analiza wybranych wierszy autora wsparta została o kategorie interpretacji psychoanalitycznej Freuda oraz intertekstualność wprowadzoną do słownika literackiego przez Julię Kristevę. Badanie obrazów poetyckich jako struktury objawowej pozwala bowiem ujrzeć w pełni dojrzałość głosu lirycznego, gdzie wielość nawiązań do innych twórców stanowi jedną z wielu cech charakterystycznych dla omawianego pojęcia.