Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweDwuakcentowość, transjęzyczność czy przebranie? Wymowa Margaret Thatcher i odzwierciedlenie jej w filmach jako przykład granic i ideologii w socjolingwistyce
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2021.4.01Słowa kluczowe:
dwuakcentowość, Margaret Thatcher, Received Pronunciation, socjofonetyka, superróżnorodność, transjęzycznośćAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest omówienie, w jakim stopniu pewne dobrze znane, używane tradycyjnie pojęcia, w szczególności akcent zwany Received Pronunciation, można uznać za odpowiednie w świetle współczesnej socjolingwistyki. Język a superróżnorodność, transjęzyczność i pokrewne pojęcia stanowią dość nowe podejścia do wariantywności we wspólnotach językowych. Można przyjąć za pewnik, iż większość użytkowników języka cechuje nie stałość, lecz dynamiczność: ich repertuary językowe składają się z licznych stylów, rejestrów, jak też dialektów, akcentów lub osobnych języków. Terminy takie jak jednojęzyczni użytkownicy języka, jednorodne wspólnoty językowe, osobne języki i dialekty, także nazwy akcentów można uznać najwyżej za poręczne przybliżenia czy uproszczenia. Wśród najmniej elastycznych pojęć są te dotyczące odmian językowych i akcentów skodyfikowanych, standardowych. By zilustrować postawioną tezę, autor porównał cechy angielskiej wymowy premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher w wywiadzie dla Thames TV z 1987 r. i sposób, w jaki jej wymowę odtworzyły dwie grające ją aktorki amerykańskie: Meryl Streep w filmie Żelazna Dama (2011) i Gillian Anderson w odcinku czwartej serii serialu The Crown (2020). Celem prezentacji materiału badawczego jest unaocznienie przekraczania granic akcentu RP oraz indywidualnej dwu- lub wieloakcentowości.
Downloads
Bibliografia
Beal, Joan C. (2008). “Shamed by your English? The market value of a ‘good’ pronunciation”. In: Joan C. Beal, Carmen Nocera, Massimo Sturiale (eds.). Perspectives on Prescriptivism. Bern: Peter Lang, 21– 40.
Bex, Tony, Richard J. Watts (eds.) (1999). Standard English: The Widening Debate. London: Routledge.
Blackledge, Adrian, Angela Creese (2017). “Language and superdiversity: An interdisciplinary perspective”. Tilburg Papers in Culture Studies 187: 1–29. Available at . Accessed 2.05.2021.
Blommaert, Jan, Ben Rampton (2011). “Language and superdiversity”. Diversities 13/2: 1–22. Available at . Accessed 2.05.2021.
Crystal, David (2004). The Stories of English. London: Penguin.
Giegerich, Heinz J. (1992). English Phonology: An Introduction. Cambridge: CUP.
Gimson, Alfred C., Alan Cruttenden (1994). Gimson’s Pronunciation of English: Revised by Alan Cruttenden. 5th ed. London: Edward Arnold.
Kerswill, Paul (2001). “Mobility, meritocracy and dialect levelling: The fading (and phasing) out of Received Pronunciation”. In: Pilvi Rajamäe, Krista Vogelberg (eds.). British Studies in the New Millennium: The Challenge of the Grassroots. Tartu: University of Tartu, 45–58.
Kerswill, Paul (2007). “Standard and non-standard English”. In: David Britain (ed.). Language in the British Isles. Cambridge: CUP, 34–51. doi:10.1017/CBO9780511620782.004.
Matthews, Peter H. (2007). The Concise Oxford Dictionary of Linguistics. 2nd ed. Oxford: OUP.
Milroy, James (1999). “The consequences of standardisation in descriptive linguistics”. In: Tony Bex, Richard J. Watts (eds.). Standard English: The Widening Debate. London: Routledge, 16–39.
Otheguy, Ricardo, Ofelia García, Wallis Reid (2015). “Clarifying translanguaging and deconstructing named languages: A perspective from linguistics”. Applied Linguistics Review 6/3: 281–307. https://doi.org/10.1515/applirev-2015-0014.
Sayers, Dave, Petra L. Láncos (2017). “(Re)defining linguistic diversity: What is being protected in European language policy?”. SKY Journal of Linguistics 30: 35–73.
Smith, Ben (26.04.2011). “Can you be bi-accented?”. Dialect Blog. Available at . Accessed 19.09.2021.
Trudgill, Peter (1999). “Standard English: What it isn’t”. In: Tony Bex, Richard J. Watts (eds.). Standard English: The Widening Debate. London: Routledge, 117–128.
Trudgill, Peter (2008). “The historical sociolinguistics of elite accent change: On why RP is not disappearing”. Studia Anglica Posnaniensia 44: 1–10.
Van Buuren, Luke (1988). “Margaret Thatcher’s pronunciation: An exercise in ear-training”. Journal of the International Phonetic Association 18: 26–38. doi:10.1017/S0025100300003510.
Wardhaugh, Ronald (2006). An Introduction to Sociolinguistics. 5th ed. Malden: Blackwell.
Wells, John C. (1982). Accents of English. Volume 1: Introduction. Cambridge: CUP.
Audiovisual material
ThamesTV (14.11.2018). Margaret Thatcher interview | Conservative Party | British Prime Minister | 1987. YouTube. Available at . Accessed 2.05.2021.
The Crown (2016-). Created by Peter Morgan. United Kingdom. Season 4 (2020). Episode 2.
“The Balmoral Test”. Directed by Paul Whittington.
The Iron Lady (2011). Directed by Phyllida Lloyd. United Kingdom.
