Psychologiczne uwarunkowania decyzji inwestorów detalicznych na rynku akcji

Abstrakt

Artykuł podejmuje tematykę psychologicznych uwarunkowań podejmowania decyzji przez inwestorów detalicznych na rynku akcji, odchodząc od klasycznego założenia o pełnej racjonalności uczestników rynku finansowego na rzecz paradygmatu finansów behawioralnych. Celem opracowania jest zidentyfikowanie najczęstszych błędów poznawczych i usterki w procesie analizy inwestycyjnej, w które masowo wpadają inwestorzy indywidualni. Zastosowano metodę krytycznego przeglądu literatury przedmiotu. W części zasadniczej wykazano, że inwestorzy nie przypominają modelowego Homo Economicus, poddając się zjawiskom takim jak nadmierna pewność siebie, błąd konfirmacji, efekt dyspozycji czy uleganie instynktowi stadnemu z obawy przed poczuciem żalu. Zestawienie to pozwoliło udowodnić, że ludzka psychika przyczynia się do zjawiska nieoptymalnej alokacji oraz podejmowania nadmiernego ryzyka. Wnioski z opracowania wskazują, że kluczem do skutecznego eliminowania wpływu emocji są mechanizmy mitygacji błędów, m.in. celowe podważanie własnych tez inwestycyjnych, zadawanie ukierunkowanych pytań kontrolnych (np. w przypadku efektu posiadania) oraz rezygnacja ze złudzenia rynkowej kontroli.