Uniwersyteckie Czasopisma NaukowePrawo administracyjne wobec wyzwań związanych z rozwojem metawersum
DOI:
https://doi.org/10.26881/prog.2025.17.09Słowa kluczowe:
metawersum, prawo adminsitracyjne, ochrona danych osobowych, jurysdykcja, regulacje prawne, transformacja cyfrowa, administracja publicznaAbstrakt
Metawersum, jako rozwijające się środowisko cyfrowe łączące rzeczywistość wirtualną i fizyczną, stawia nowe wyzwania przed systemem prawa administracyjnego. W artykule przeanalizowano, czy obowiązujące przepisy są wystarczające wobec dynamicznie rozwijających się technologii immersyjnych. Wskazano na luki w regulacjach dotyczących ochrony danych osobowych, jurysdykcji, własności intelektualnej oraz funkcjonowania administracji publicznej w środowiskach cyfrowych. Autor podkreśla konieczność umiędzynarodowienia prawa administracyjnego, opracowania spójnych definicji oraz stworzenia elastycznych, interdyscyplinarnych strategii legislacyjnych. Przedstawione wnioski mogą stanowić podstawę do reformy prawa administracyjnego w dobie wirtualnych przestrzeni.
Downloads
Bibliografia
AlLouzi A., Alomari K., 2023, Adequate legal rules in settling metaverse disputes: Hybrid legal framework for metaverse dispute resolution, HLFMDR, „International Journal of Data and Network Science”, Vol. 7, No. 4, https://doi.org/10.5267/j.ijdns.2023.8.001.
Ecemiş Yılmaz H.K., 2024, Legal issues of the metaverse: a public international law perspective, „Law and Justice Review”, No. 27, https://dergipark.org.tr/en/pub/ljr/issue/82725/1419936.
Egliston B., Carter M., Clark K.E., 2024, Who will govern the metaverse? Examining governance initiatives for extended reality (XR) technologies, „New Media & Society”, https://doi.org/10.1177/14614448231226172.
European Parliament, 2024, Skutki polityczne rozwoju światów wirtualnych, „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej”, C/2024/5720, s. 1–7, http://data.europa.eu/eli/C/2024/5720/oj.
Firlus J., 2024, Digital accessibility as a standard of e-services in Polish public administration: introductory remarks, w: S. Dudzik, I. Kawka, R. Śliwa (eds.), E-administracja: wyzwania dla cyfrowych usług publicznych w Unii Europejskiej = E-government: challenges for digital public services in the EU, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, https://doi.org/10.12797/9788383680255.06.
Garon J.M., 2022, Legal implications of a ubiquitous metaverse and a Web3 future, „Marquette Law Review”, No. 106, https://heinonline.org/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/marqlr106§ion=8.
Gołąb J., 2024, Prawo administracyjne a regulacja rozszerzonej rzeczywistości, w: A. Jakubowski, J. Piecha (red.), Prawo administracyjne w obliczu przemian cywilizacyjnych, Warszawa, https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1261202.
Guhathakurta A., 2024, Data Privacy, Data Protection and User Rights in The World of Metaverse: Addressing the Legal Challenges in the EU, the US and India, „SSRN Electronic Journal”, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4994031.
Hutson J., Banerjee G., Kshetri N., Odenwald K., Ratican J., 2023, Architecting the Metaverse: Blockchain and the Financial and Legal Regulatory Challenges of Virtual Real Estate, „Journal of Intelligent Learning Systems and Applications”, https://doi.org/10.4236/jilsa.2023.151001.
Jančová L., Fernandes M., 2022, Digitalisation and administrative law: European added value assessment, PE 730.350, European Parliamentary Research Service, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/730350/EPRS_STU(2022)730350_EN.pdf.
Kalyvaki M., 2023, Navigating the Metaverse Business and Legal Challenges: Intellectual Property, Privacy, and Jurisdiction, „Journal of Metaverse”, Vol. 3, No. 1, https://doi.org/10.57019/jmv.1238344.
Kotecka-Kral S., 2020, Postulaty de lege ferenda dotyczące ochrony prywatności użytkowników usług over-the-top w Unii Europejskiej, „Przegląd Prawa i Administracji”, t. 120, nr 1, https://doi.org/10.19195/0137-1134.120.22.
Kunitake Y., Bredikhina L., 2024, Discussions on the legal policies in the metaverse: From the perspective of diversifying self-expression, Science-Policy Brief for the Multistakeholder Forum on Science, Technology and Innovation for the SDGs, https://sdgs.un.org/sites/default/files/2024-05/Kunitake%3B%20Bredikhina_Discussions%20on%20the%20Legal%20Policies%20in%20the%20Metaverse.pdf.
Lee L.H., Bermejo C., Hui P., 2023, The Metaverse with Life and Everything: An Overview of Privacy, Ethics, and Governance, w: D.T. Hoang, D.N. Nguyen, C.T. Nguyen, E. Hossain, D. Niyato (eds.), Metaverse Communication and Computing Networks: Applications, Technologies, and Approaches, Wiley, https://doi.org/10.1002/9781394160013.ch12.
Lnenicka M., Rizun N., Alexopoulos C., Janssen M., 2024, Government in the metaverse: Requirements and suitability for providing digital public services, „Technological Forecasting and Social Change”, No. 203, https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123346.
Mangada Real de Asúa E., Otter V., Tsukuda T., Vivenot B., 2022, The Metaverse: Challenges and Regulatory Issues, SciencesPo, https://www.sciencespo.fr/public/sites/sciencespo.fr.public/files/Metaverse-Group-report-final-draft-June-12-1.pdf.
Martin B., 2022, Privacy in a programmed platform: How the General Data Protection Regulation applies to the metaverse, „Harvard Journal of Law & Technology”, Vol. 36, No. 1, https://jolt.law.harvard.edu/assets/articlePDFs/v36/Martin-Privacy-in-a-Programmed-Platform.pdf.
Mincewicz W., 2024, Między wolnością a regulacją. Kryptowaluty we współczesnej gospodarce – w poszukiwaniu pożądanego modelu, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego”, nr 31(24), https://doi.org/10.4467/20801335PBW.24.024.20801.
Szpringer W., 2023, Metawersum, Warszawa, https://mtbiznes.pl/static/upload/9fff0b5ed6b58a3a9ede9509fddd857d/b2b9be8e80095e428591d2f7c71322ce.pdf.
Szumańska J., 2023, Droga ku powszechnemu wykorzystywaniu dowodów elektronicznych w transgranicznych postępowaniach cywilnych na terenie Unii Europejskiej, „Przegląd Prawa i Administracji”, nr 133(1), https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=116347.
Wang Y., Su Z., Zhang N., Xing R., Liu D., Luan T.H., 2023, A Survey on Metaverse: Fundamentals, Security, and Privacy, „IEEE Communications Surveys & Tutorials”, Vol. 25, No. 1, https://doi.org/10.1109/COMST.2022.3202047.
Wąsik K., 2023, Międzynarodowe regulacje prawne dotyczące cyberprzestrzeni, „Cybersecurity and Law”, Vol. 2, No. 10, https://www.cybersecurityandlaw.com/pdf-17492496121?filename=Miedzynarodowe%20regulacje.pdf.
Worona J., 2017, Cyberprzestrzeń a prawo międzynarodowe: Status quo i perspektywy (niepublikowana rozprawa doktorska, Uniwersytet w Białymstoku), https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/5875/1/J_Worona_Cyberprzestrzen_a_prawo_miedzynarodowe_Status_quo_i_perspektywy.pdf.
