Phenomenal Self and Divided Brain

Abstrakt

Słynne eksperymenty na pacjentach, którzy przeszli zabieg komisurotomii, takie jak te przeprowadzone przez Rogera Sperry’ego, wciąż wzbudzają zainteresowanie filozofów. Pacjent, którego traktujemy jako pojedynczą osobę, z powodu rozszczepionych półkul mózgowych wydaje się posiadać dwa oddzielne strumienie świadomości. W efekcie jawi się jako pojedynczy organizm biologiczny zamieszkały przez dwie istoty psychiczne. Celem artykułu jest odnalezienie przyczyn wątpliwości, że pacjenci, o których mowa, są pojedynczymi osobami. Artykuł upatruje tych przyczyn w subiektywnym doświadczeniu. Punktem wyjścia jest opis jaźni fenomenalnej zaczerpnięty z pracy Thomasa Nagela. Zgodnie z wysuniętą w niej argumentacją nie jest możliwe, by taką jaźń wyobrazić sobie jako pozbawioną doświadczenia. Analiza eksperymentu myślowego Dereka Parfita o egzaminie z fizyki wskazuje dodatkowo, że nie jest możliwe wyobrażenie sobie jednocześnie dwóch oddzielnych strumieni świadomości. Sugeruje to, że trudność w zrozumieniu pacjenta jako pojedynczej osoby wynika z zakładanej relacji pomiędzy pojęciami jaźni i jedności doświadczenia. Analiza stanowiska Tima Bayne’a wskazuje, że relację tę określa założenie, iż jaźń jest czymś, co jednoczy świadomość. Dlatego praca przedstawia propozycję rewizji tej relacji: jedność doświadczenia jest fundamentem, który umożliwia jaźń fenomenalną. Ta teza prowadzi do epifenomenalizmu. Stanowisko to zostało w pracy zastosowane w interpretacji pacjenta po zabiegu komisurotomii jako pojedynczej osoby i porównane z podobnym modelem zaproponowanym przez Bayne’a.