Przemoc państwowa i społeczne odpowiedzi na nią na przykładzie nigeryjskiego ruchu End SARS
DOI:
https://doi.org/10.26881/prog.2025.17.06Słowa kluczowe:
Castells, nowe ruchy społeczne, Nigeria, End Sars, brutalność policjiAbstrakt
W reakcji na kolejny akt nadużycia władzy przez członka nigeryjskiej jednostki policyjnej SARS, gdy jeden z jej funkcjonariuszy zastrzelił młodego, niestawiającego oporu człowieka, Nigerię obiegła kolejna, największa jak dotąd fala protestów, początkowo postulujących rozwiązanie tej jednostki oraz walkę z przemocą służb mundurowych. Jednak z czasem hasła protestujących wykroczyły poza te zagadnienia i związane były z proponowanymi szerszymi reformami całego państwa i jego instytucji demokratycznych.
W artykule autor dokonuje analizy nigeryjskiego ruchu społecznego End SARS na podstawie teorii ruchów usieciowionych Manuela Castellsa, przedstawionej w jego książce Sieci oburzenia i nadziei. Ruchy społeczne w erze Internetu. Umożliwi to zobrazowanie, w jaki sposób współcześnie ruchy społeczne walczą o redefinicję status quo, łącząc protesty z działalnością w mediach społecznościowych. Analiza przebiegu ruchu, jego ważnych aktorów oraz narzędzi, dzięki którym funkcjonował i walczył o swoje cele, pozwala na zadanie szerszych pytań dotyczących zmian społecznych w XXI wieku oraz roli, jaką w ich formowaniu się odgrywa technologia. Przedstawiony zostanie kontekst przemocy policyjnej we współczesnej Nigerii, który doprowadził do wybuchu protestów. Opisane zostaną również skutki ruchu End SARS i ich wpływ na rzeczywistość społeczną w tym kraju.
Downloads
Bibliografia
Aboh S.C., 2024, “It will never be well with SARS”: A discourse analytic study of the #EndSARS protests on social media, „Discourse & Society”, Vol. 35, No. 2, https://doi.org/10.1177/09579265231200994.
Aidonojie P.A., Ikubanni O., Oyebade A.A., 2022, Legality of endsars protest: A quest for democracy in Nigeria, „Journal of Human Rights, Culture and Legal System”, Vol. 2, No. 3, https://doi.org/10.53955/jhcls.v2i3.40.
Amnesty International, 2016, ‘You have signed your death warrant’: Torture and other ill treatment in the special anti-robbery squad (SARS), Amnesty International, 21.09.2016, https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/4868/2016/en/ [dostęp: 19.08.2025].
Amnesty International, 2023a, In Nigeria, three years after #EndSARS at least 15 protesters languish in Lagos jail, Amnesty International, 20.10.2023, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/10/nigeria-three-years-after-endsars-at-least-15-protesters-languish-in-lagos-jail/ [dostęp: 2.01.2024].
Amnesty International, 2023b, After six months in office, Nigerian President Tinubu has failed to uphold human rights, Amnesty International, 29.11.2023, https://www.amnesty.org/en/latest/press-release/2023/11/after-six-months-in-office-nigerian-president-tinubu-has-failed-to-uphold-human-rights/ [dostęp: 2.01.2024].
Amnesty International, 2024, Nigeria: Police used excessive force to violently quash #Endbadgovernance protests, Amnesty International, 28.11.2024, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/11/nigeria-police-used-excessive-force-to-violently-quash-endbadgovernance-protests/ [dostęp: 15.12.2024].
Babalola D., 2024, Party politics, dearth of political ideology, and the 2023 presidential election in Nigeria, „The Round Table: The Commonwealth Journal of International Affairs and Policy Studies”, Vol. 113, No. 5, https://doi.org/10.1080/00358533.2024.2410544.
Castells M., 2015, Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age, Cambridge.
Castells M., 2010, The Rise of the Network Society, Hoboken.
Constitution of The Federal Republic of Nigeria, 1999.
Ekwunife R.A., Oparah O.A., Effiong Akpan R., Humble Sunday T., 2021, ENDSARS protest and centralized police system in Nigeria, w: A. Farazmand (ed.), Global Encyclopedia of Public Administration, Public Policy, and Governance, https://doi.org/10.1007/978-3-319-31816-5_4353-1.
Foucault M., 2011, Narodziny biopolityki. Wykłady w Collège de France 1978–1979, M. Herer (tłum.), Warszawa.
Gladstone R., Specia M., 2020, Nigeria’s police brutality crisis: What’s happening now, The New York Times, 14.11.2020, https://www.nytimes.com/article/sars-nigeria-police.html [dostęp: 28.12.2023].
Inobemhe K., Santas T., 2022, #EndSARS Protest: A Discourse on Impact of Digital Media on 21st Century Activism in Nigeria, „Galactica Media: Journal of Media Studies”, Vol. 4, No. 4, https://doi.org/10.46539/gmd.v4i4.241.
Iwuoha V.C., Aniche E.T., 2021, Protests and blood on the streets: Repressive state, police brutality and #EndSARS protest in Nigeria, „Security Journal”, Vol. 35, No. 4, https://doi.org/10.1057/s41284-021-00316-z.
Kweitsu R., 2023, Amid growing insecurity, Nigerians fault police for corruption and lack of professionalism, „Afrobarometer Dispatch”, No. 715.
Marczewska-Rytko M., 2016, Kategoria nowych ruchów społecznych w ujęciu Manuela Castellsa, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio K – Politologia”, t. 22, nr 2.
Meredith M., 2020, Historia współczesnej Afryki, S. Piłaszewicz (tłum.), Warszawa.
Moore E., 2019, Addressing Housing Deficit in Nigeria: Issues, Challenges and Prospects, „Economic and Financial Review”, Vol. 57, No. 4.
Mouffe C., 2020, W obronie lewicowego populizmu, B. Szelwa (tłum.), Warszawa.
Odinkalu C.A., 2010, Criminal Force Torture, Abuse, and Extrajudicial Killings by the Nigeria Police Force, Lagos.
Okiemute A., Uwasomba B.U., 2024, A rhetorical analysis of Peter Obi’s campaign speeches in the 2023 Nigerian general election, „Eboloo: Journal of Society, Environment and Development (EJOSED)”, Vol. 1, No. 1–2.
Scherman A., Rivera S., 2021, Social Media Use and Pathways to Protest Participation: Evidence From the 2019 Chilean Social Outburst, „Social Media + Society”, Vol. 7, No. 4, https://doi.org/10.1177/20563051211059704.
Sinpeng A., 2021, Hashtag activism: social media and the #FreeYouth protests in Thailand, „Critical Asian Studies”, Vol. 53, No. 2, https://doi.org/10.1080/14672715.2021.1882866.
Szuta A., 2014, Media społecznościowe jako grunt pod nowe ruchy społeczne, „Świat Idei i Polityki”, t. 13, nr 1, https://doi.org/10.34767/SIIP.2014.13.03.
Udoinyang N., Nwazuni O.J., 2024, Social media and protest on the Nigeria economy and democracy: a case study of End SARS and Bad Governance Protest, „Trends in Social Sciences and Humanities Research”, Vol. 2, No. 9, https://doi.org/10.61784/tsshr3088.
Uniwersyteckie Czasopisma Naukowe

