Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweProjekty badawczo-rozwojowe o wysokim ryzyku jako szansa dla polskich start-upów
DOI:
https://doi.org/10.26881/prog.2025.17.10Słowa kluczowe:
start-up, R&D, ryzyko projektuAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie możliwości wykorzystania projektów badawczo-rozwojowych o wysokim ryzyku jako szansy na osiągnięcie sukcesu dla polskich start-upów. Start-upy, jako projekty badawczo-rozwojowe, charakteryzują się niepewnym lub nieistniejącym popytem oraz niezwykle ograniczonymi zasobami wewnętrznymi. Projekty te stanowią system działań zdefiniowany przez ich zakres, czas wykonania oraz zasoby. Podlegają one wysokiemu stopniowi ryzyka, które bezpośrednio wpływa na kolejne fazy ich rozwoju. Polskie start-upowe projekty B+R o podwyższonym ryzyku stają się realną dźwignią przewagi, gdy łączy się dyscyplinę portfelową, szybkie iteracje i metryki ryzyka, integrację z procesami wymagań oraz sprzyjające, przewidywalne otoczenie instytucjonalne. Metody badawcze wykorzystane w pracy obejmowały: analizę krytyczną literatury z zakresu tematu (książki, artykuły naukowe, prasa tematyczna, specjalistyczne raporty) oraz studium przypadku (wybrane przykłady polskich start-upów realizujących projekty o wysokim ryzyku).
Downloads
Bibliografia
Azenha F.C., Fleury A.L., 2024, Unlocking breakthroughs in portfolio strategies for radical projects: a literature review, “Production”, No. 34, e20240060, doi: 10.1590/0103-6513.20240060.
Bagno R.B., Freitas J.S., 2023, Setting the three-stage R&D shared portfolio methodology: an innovative approach to industry–university collaboration, “REGE – Revista de Gestão”, Vol. 30, No. 3, doi: 10.1108/REGE-07-2021-0108.
Blank S., Dorf B., 2012, Podręcznik start up-u. Budowa wielkiej firmy krok po kroku, Gliwice.
Bleda M., Krupnik S., 2024, Risks of policy failure in direct R&D support, “Technological Forecasting and Social Change”, 209, 123654. doi: 10.1016/j.techfore.2024.123654.
Chong Y., Brown E., 2001, Zarządzanie ryzykiem projektu, Warszawa.
Cotei C., Farhat J., Khurana I., 2022, The impact of policy uncertainty on the M&A exit of startup firms, “Journal of Economics and Finance”, Vol. 46, No. 1, doi: 10.1007/s12197-021-09553-9.
Dealroom, 2024, Central and Eastern European Startups – 2024, Dealroom.co, 19 March 2024, https://dealroom.co/reports/central-and-eastern-european-startups-2024 [access: 1.10.2025].
Dobroszek K., 2023, DevSkiller pozyskuje 5 mln zł finansowania. Nowe technologie HR podbiją rynek pracy? „My Company Polska”, nr 8.
European Commission, 2024, European Innovation Scoreboard 2024, Publications Office of the European Union, Luxembourg, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/8a4a4a1f-3e68-11ef-ab8f-01aa75ed71a1 [access: 3.10.2025].
Global Entrepreneurship Monitor (GEM), 2024, GEM Poland 2024 Report (National report, 13th edition; English version), https://www.gemconsortium.org/report/gem-poland-2024-report [access: 4.10.2025].
Gomes L.A. de V., Castillo-Ospina D.A., Figueiredo Facin A.L., dos Santos Ferreira C., Ometto A.R., 2023, Circular ecosystem innovation portfolio management, “Technovation”, No. 124, 102745. doi: 10.1016/j.technovation.2023.102745.
Gu X., Cai Ch., Song G., Song J., 2009, Research on R&D Project Risk Management Model, No. 35, doi: 10.1007/978-3-642-02298-2_81.
Heimes H.H., Kampker A., Kehrer M., Gerz J., Salerno M., Zancul E., 2023, Bridging Uncertainty Management and Requirements Engineering in R&D projects: a case in the e-mobility sector, “Procedia CIRP”, No. 119, doi: 10.1016/j.procir.2023.02.139.
Hölttä-Otto K., Björklund T.A., Klipper M., Otto K., Krause D., Eckert C., Nespoli O., Albers A., 2023, Facing extreme uncertainty – how the onset of the COVID-19 pandemic influenced product development, “International Journal of Design Creativity and Innovation”, Vol. 11, No. 2, doi: 10.1080/21650349.2022.2157888.
Jones J., 2009, Zarządzanie projektami. Sztuka przetrwania, Warszawa.
Kałowski A., Wysocki J., 2017, Start-up a uwarunkowania sukcesu, Wymiar teoretyczno-praktyczny, Warszawa.
Kapoor R., Klueter T., 2021, Unbundling and Managing Uncertainty Surrounding Emerging Technologies, “Strategy Science”, Vol. 6, No. 4, doi: 10.1287/stsc.2020.0118.
Karasakal E., Aker P., 2017, Multicriteria Sorting Approach Based on Data Envelopment Analysis for R&D project selection problem, “Omega-Elsevier”, No. 73, doi: 10.1016/j.omega.2016.12.006.
Klaus-Rosińska A., Pliński W., 2023, Management of R&D projects in the early phases of the project life cycle – empirical research, “Procedia Computer Science”, No. 219, doi: 10.1016/j.procs.2023.01.500.
Koning R., Hasan S., Chatterji A., 2022, Experimentation and Start-up Performance: Evidence from A/B Testing, “Management Science”, Vol. 68, No. 9, doi: 10.1287/mnsc.2021.4209.
Komputer Świat, 2016, Neuroon – polska maska do „inteligentnego” spania już dostępna, „Komputer Świat”, nr 1.
Li D., Fu X., Narula R., von Zedtwitz M., Wagner B., 2025, R&D Management under disruption and uncertainty, “R&D Management”, Vol. 55, No. 4, doi: 10.1111/radm.12747.
Li H., Chen R., Zhang X., 2022, Uncertain Public R&D Project Portfolio Selection Considering Sectoral Balancing and Project Failure, “Sustainability”, Vol. 14, No. 23, 15774. doi: 10.3390/su142315774.
Łopusiewicz A., 2013, Start-up Od Pomysłu Do Sukcesu, Warszawa.
Martinsuo M., Vuorinen L., Killen C.P., 2024, Project portfolio formation as an organizational routine: Patterns of actions in implementing innovation strategy, “International Journal of Project Management”, Vol. 42, No. 4, doi: 10.1016/j.ijproman.2024.102592.
Namazi M., Tavana M., Mohammadi E., Bonyadi Naeini A., 2023, A new strategic approach for R&D project portfolio selection using efficiency–uncertainty maps, “Benchmarking: An International Journal”, Vol. 30, No. 10, doi: 10.1108/BIJ-02-2022-0129.
OECD, 2023, OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2023, OECD Publishing, https://www.oecd.org/en/publications/oecd-science-technology-and-innovation-outlook-2023_0b55736e-en.html [access: 4.10.2025].
OECD, 2025, Strengthening FDI and SME Linkages in Poland, Paris, OECD Publishing, https://www.oecd.org/en/publications/strengthening-fdi-and-sme-linkages-in-poland_cb08eb93-en.html [access: 6.10.2025].
PFR Ventures and Inovo Venture Partners, 2025, Polish VC Market Outlook 2024, Warsaw, PFR Ventures, https://pfrventures.pl/en/artykul/polish-vc-market-outlook-2024 [access: 4.10.2025].
PMBOK, 2009, PMBOK Guide (Fourth Edition), Project Management Institute.
Pollman E., 2023, Startup Failure, “Duke Law Journal”, Vol. 73, No. 2, https://scholarship.law.duke.edu/dlj/vol73/iss2/2/ [access: 5.10.2025].
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), 2024, Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce 2024, Warszawa, https://www.parp.gov.pl/component/publications/publication/raport-o-stanie-sektora-malych-i-srednich-przedsiebiorstw-w-polsce-2024 [access: 1.10.2025].
Si H., Kavadias S., Loch C., 2022, Managing innovation portfolios: From project selection to portfolio design, “Production and Operations Management”, Vol. 31, No. 12, doi: 10.1111/poms.13860.
Skała A., 2017, Spiralna definicja startupu, „Przegląd Organizacji”, nr 9.
Sobachynskyi R., 2023, Polish startup DevSkiller raises €1.2M from Movens Capital and angels, AIN, 31 August 2023, https://en.ain.ua/2023/08/31/polish-devskiller-raises-1-2m-movens-capital/ [access: 7.03.2024].
Spanjol J., Noble C.H., Baer M., Bogers M.L.A.M., Bohlmann J., Bouncken R.B., Bstieler L., De Luca L.M., Garcia R., Gemser G., Grewal D., Hoegl M., Kuester S., Kumar M., Lee R., Mahr D., Nakata C., Ordanini A., Rindfleisch A., Seidel V.P., Sorescu A., Verganti R., Wetzels M., 2024, Fueling innovation management research: Future directions and five forward-looking paths, “Journal of Product Innovation Management”, Vol. 41, No. 5, doi: 10.1111/jpim.12754.
Tech.eu (2020), DevSkiller raises €1 M bridge funding.
Wang Z., Bai S., Zhang X., 2024, A robust optimization model for R&D project portfolio risk response decision-making considering risk interaction and regret perception, “Journal of Industrial & Management Optimization”, Vol. 20, No. 12, doi: 10.3934/jimo.2024073.
World Intellectual Property Organization (WIPO), 2024, Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship, Geneva: WIPO, https://www.wipo.int/publications/en/details.jsp?id=4756 [access: 6.10.2025].
Wysocki R.K., McGary R., 2017, Efektywne zarządzanie projektem, Gliwice.
Yoo H.S., Jung Y.L., Jun S.-P., 2023, Prediction of SMEs’ R&D performances by machine learning for project selection, “Scientific Reports”, No. 13, doi: 10.1038/s41598-023-34684-w.
Yu P., 2021, R&D project risk management research, “E3S Web of Conferences”, Vol. 251, No. 3, doi: 10.1051/e3sconf/202125101100.
