Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweNiefortunne porozumienie – pisanie edukacji w odniesieniu do jej praktyki
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2022.2.02Słowa kluczowe:
idealna sytuacja komunikacyjna, wypowiedź performatywna, dyskursy edukacyjne, dyskurs funkcjonalistyczno-behawiorystyczny, dyskurs konstruktywistyczno-rozwojowy, taksonomia Blooma, relacja instrumentalna, relacja postkrytyczna, demokracjaAbstrakt
W artykule autor dąży do sproblematyzowania poglądu, że edukacja jako praktyka może być pisana a priori. W ten sposób, podany jest zarys pracy Habermasa w powiązaniu z idealną sytuacją komunikacyjną, aby pokazać jej znaczenie w konceptualizacji praktyki edukacyjnej w demokratycznym społeczeństwie. Następnie podany jest opis koncepcji Austina dotyczącej niefortunnego funkcjonowania performatywu aby krytycznie spojrzeć na działalność nauczania w ogóle, a następnie, bardziej szczegółowo, zakwestionować pisanie o edukacji w powiązaniu z dyskursami i filozofowaniem, które regulują jej praktykę – co robią w klasie nauczyciele i uczniowie. Rozwijając tę ideę, omówiono szereg dyskursów leżących u podstaw praktyki nauczania (m. in. funkcjonalistyczno-behawiorystyczny, konstruktywistyczno-rozwojowy, krytyczno-emancypacyjny). Omówiono te dyskursy, aby podkreślić ich podobieństwa, ale także podstawowe różnice oraz to, w jaki sposób, gdy jeden z dyskursów dominuje w praktyce edukacyjnej, może prowadzić do wypaczeń w rozumieniu i realizacji tej praktyki. Opisano także instrumentalne i postkrytyczne relacje filozofowania z praktyką edukacyjną w celu postawienia pytania, czy praktykę edukacyjną można napisać a priori. Podsumowując, autor sugeruje, że pisanie o edukacji wydaje się raczej „narzędziem” do dalszego „kolonizowania świata przeżywanego” niż wsparciem dla projektów emancypacyjnych, jakie Habermas i Dewey realizowali w stosunku do społeczeństwa oraz społeczeństwa i edukacji i że może to mieć konsekwencje dla samej demokracji.
Downloads
Bibliografia
Anderson, Lorin W. et al. (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longman.
Arendt, Hannah (2006). Between Past and Future: Eight Exercises in Political Thought. New York: Penguin.
Austin, John L. (1975). How to Do Things with Words. Massachusetts: Harvard University Press.
Beck, Ulrich (2003). Risk Society: Towards a New Modernity. Trans. Mark Ritter. London: Sage Publications.
Bloom, Benjamin S. et al. (1984). Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals, Handbook 1: Cognitive Domain. New York: Longman.
Bruner, Jerome (1999). The Culture of Education. Cambridge: Harvard University Press.
Deleuze, Gilles, Félix Guattari (1987). A Thousand Plateaus: Capitalism and Schizophrenia. Vol.2. Trans. Brian Massumi. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Dembiński, Mariusz (2005). Rytualne oblicze lekcji. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls. Dewey, John (1966). Democracy and Education. New York: The Free Press, Macmillan Publishing Co., Inc.
Fukuyama, Francis (1992). The End of History and the Last Man. London: Penguin Books.
Habermas, Jurgen (1984). The Theory of Communicative Action: Reason and the Rationalization of Society. Boston: Beacon Press.
Habermas, Jurgen (1987). The Theory of Communicative Action: Lifeworld and System: A Critique of Functionalist Reason. Boston: Beacon Press.
Habermas, Jurgen (1996). Between Facts and Norms: Contributions to Discourse Theory of Law and Democracy. Cambridge: Polity Press.
Krathwohl, David R. (2002). “A revision of Bloom’s taxonomy: An overview”. Theory into Practice 41/4: 212–218.
Klus-Stańska, Dorota (2002). Konstruowanie wiedzy w szkole. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Klus-Stańska, Dorota (2009). “Dyskursy pedagogiki wczesnoszkolnej”. In: Dorota Klus-Stańska, Marzena Szczepska-Pustkowska (eds.). Pedagogika wczesnoszkolna – dyskursy, problemy, rozwiązania. Warszawa: Wydawnictwa Akademickiej Profesjonalne, 25–78.
Klus-Stańska, Dorota (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie ŻAK.
McLaren, Peter (1993). Schooling as a Ritual Performance: Towards a Political Economy of Educational Symbols and Gestures. New York: Routledge.
Melosik, Zbyszko (2007). “Pedagogika pragmatyzmu”. In: Zbigniew Kwieciński, Bogusław Śliwerski (eds.). Pedagogika: Podręcznik akademicki 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 307–323.
Mietzel, Gerd (2002). Psychologia kształcenia: Praktyczny podręcznik dla pedagogów i nauczycieli. Trans. Aleksandra Ubertoska, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Murphy, Mark, Ted Fleming (2009). “Communication, deliberation, reason: An introduction to Habermas”. In: Mark Murphy, Ted Fleming (eds.). Habermas, Critical theory and Education. New York: Routledge. DOI https://doi.org/10.4324/9780203864890.
Nowicka, Marzena (2009). “Oblicza szkolnej socjalizacji”. In: Dorota Klus-Stańska, Marzena Szczepska-Pustkowska (eds.). Pedagogika wczesnoszkolna: Dyskursy, problemy, rozwiązania. Warszawa: Wydawnictwa Akademickiej Profesjonalne, 261–290.
Potulicka, Eugenia (2012). “Pedagogiczne koszty reform skoncentrowanych na standardach i testowaniu”. In: Eugenia Potulicka, Joanna Rutkowiak (eds.). Neoliberalne uwikłania edukacji. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls, 177–201.
Potulicka, Eugenia, Joanna Rutkowiak (eds.) (2012). Neoliberalne uwikłania edukacji. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Rohwer, William D., Kathryn Sloane (1994). “Psychological perspectives”. In: Lorin W. Anderson, Lauren A. Sosniak (eds.). Bloom’s Taxonomy: A Forty Year Retrospective. Chicago: University of Chicago Press, 41–63.
Szkudlarek, Tomasz (2009). Wiedza i wolność w pedagogice amerykańskiego postmodernizmu. Kraków: Oficyna Wydawnictwo Impuls.
Zamojski, Piotr (2015). “Philosophy for education: An attempt at exercise in thought”. Kwartalnik Pedagogiczny 1/235: 127–151.
