Jerozolima w nowej perspektywie: polityczne i globalne implikacje uznania przez USA Jerozolimy za stolicę Izraela

Abstrakt

W grudniu 2017 r. Stany Zjednoczone formalnie uznały Jerozolimę za stolicę Izraela oraz ogłosiły zamiar przeniesienia swojej ambasady z Tel Awiwu do Jerozolimy; proces ten zakończono w maju 2018 r. Decyzja ta stanowiła istotne odejście od wieloletniej praktyki dyplomatycznej USA, która polegała na powstrzymywaniu się od formalnego uznania suwerenności nad Jerozolimą do czasu osiągnięcia wynegocjowanego porozumienia między Izraelczykami a Palestyńczykami. Posunięcie to wywołało intensywną debatę wśród decydentów politycznych, badaczy oraz aktorów międzynarodowych. Na podstawie analizy źródeł pierwotnych i wtórnych artykuł omawia historyczne uwarunkowania statusu politycznego Jerozolimy, krajowe i międzynarodowe motywacje stojące za zmianą polityki Stanów Zjednoczonych, a także szersze konsekwencje dyplomatyczne, prawne i geopolityczne tej decyzji. Autor koncentruje się również na wpływie Donalda Trumpa na stosunki izraelsko-palestyńskie, wskazując na przełomowy charakter jego decyzji oraz działań Stanów Zjednoczonych w regionie. Artykuł dowodzi, że choć decyzja o przeniesieniu ambasady odzwierciedlała istniejące realia polityczne oraz specyficzne uwarunkowania wewnętrzne w Stanach Zjednoczonych, to jednocześnie zmieniła dynamikę dyplomatyczną na Bliskim Wschodzie oraz skomplikowała i tak już kruchy, a momentami nawet zahamowany, proces pokojowy między Izraelem a Palestyńczykami. Amerykańska decyzja o przeniesieniu ambasady do Jerozolimy jest uważana za silne proizraelskie zadeklarowanie się Donalda Trumpa w trwającym konflikcie.