Lęk przed matematyką przyszłych nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Jak uczyć, kiedy sama się boję?


  • Monik Szczygieł Uniwersytet Jagielloński
  • Krzysztof Cipora Uniwersytet Jagielloński

Słowa kluczowe:

psychologia edukacji, lęk przed matematyką, nauczanie matematyki, osiągnięcia matematyczne


Maths anxiety is considered to be one of the important predictors of maths achievements. Numerous studies indicate that a teacher’s maths anxiety as well as teaching methods may be one of the causes of maths anxiety in children. Data obtained from American college students indicate that students choosing majors in pre-service education are characterised by very high levels of maths anxiety. In the presented paper we aimed at comparing maths anxiety in female students – future pre-service education teachers and female students in other faculties. Our study shows that future pre-service teachers are characterised by considerably higher maths anxiety. The results are discussed in the context of possible interventions targeted on future teachers that may eventually lead to an increase in children’s maths achievements.


Download data is not yet available.


Ambady N., Shih M., Kim A. i Pittinsky T.L. (2001), Stereotype susceptibility in children: Effects of identity activation on quantitative performance. „Psychological Science”, nr 12, DOI: http:// dx.doi.org/10.1111/1467-9280.00371.

Ashcraft M.H. (2002), Math anxiety: Personal, educational, and cognitive consequences. „Current Directions in Psychological Science”, nr 11(5), DOI: http://dx.doi.org/10.1111/1467-8721.00196.

Ashcraft M.H. i Ridley K.S. (2005), Math anxiety and its cognitive consequences: A tutorial review. W: J.I.D. Campbell (red.), Handbook of mathematical cognition. New York, Psychology Press.

Beilock S.L., Gunderson E.A., Ramirez G. i Levine S.C. (2010), Female teachers’ math anxiety affects girls’ math achievement. „Proceedings of the National Academy of Sciences”, nr 107(5).

Butterworth B., Varma S. i Laurillard D. (2011), Dyscalculia: from brain to education, „Science”, nr 332.

Cadinu M., Maas A., Rosabianca A. i Kiesner J. (2005), Why do women underperform under stereotype threat? Evidence for the role of negative thinking. „Psychological Science”, nr 16.

Chavez A. i Widmer C.C. (1982), Math anxiety: Elementary teachers speak for themselves. „Educational Leadership”, nr 39(2).

Cipora K. (2015), Lęk przed matematyką z perspektywy psychologicznej i pedagogicznej. „Edukacja. Studia, Badania, Innowacje”, nr 1.

Cipora K. i Szczygieł M. (2013a), Gry planszowe jako narzędzie wspomagania rozwoju wczesnych kompetencji matematycznych. „Edukacja. Studia, Badania, Innowacje”, nr 3.

Cipora K. i Szczygieł M. (2013b), Wyścig Liczb – The Number Race – polska wersja językowa narzędzia wczesnej interwencji w przypadku ryzyka dyskalkulii rozwojowej oraz wspomagania rozwoju kompetencji arytmetycznych. „Psychologia-Etologia-Genetyka”, nr 27.

Cipora K., Szczygieł M., Willmes K., Nuerk H.C. (2015). Math Anxiety Assessment with the Abbreviated Math Anxiety Scale: Applicability and usefulness: insights from the Polish adaptation. „Frontiers in Psychology“, DOI: 10.3389/fpsyg.2015.01833.

Cohen J. (1977), Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Nowy Jork, Academic Press.

Devine A., Fawcett K., Szucs D. i Dowker A. (2012), Gender differences in mathematics anxiety and the relation to mathematics performance while controlling for test anxiety. „Behavioral and Brain Functions”, nr 8(33).

Dowker A. (2005), Individual differences in arithmetic: implications for psychology, neuroscience and education. Hove, Psychology Press.

Geary D.C. (1994), Children’s mathematical development: Research and practical applications. Washington, DC: American Psychological Association.

Gruszczyk-Kolczyńska E. (2002), Dojrzałość do nauki matematyki i niszczące konsekwencje rozpoczynania edukacji szkolnej bez takiej dojrzałości. Biuletyn Informacyjny Oddziału Warszawskiego PTD Nr 23.

Hadfield O.D. i Lillibridge F. (1991), A Hands-on approach to the improvement of rural elementary teacher confidence in science and mathematics. Nashville, TN: Annual National Rural Small Schools Conference.

Harper N.W. i Daane C.J. (1998), Causes and reduction of mathematics anxiety in preservice elementary teachers. „Action in Teacher Education”, nr 19(4).

Hembree R. (1990), The nature, effects, and relief of mathematics anxiety. „Journal for Research in Mathematics Education”, nr 21(1).

Ho H.Z., Senturk D., Lam A.G., Zimmer J.M., Hong S., Okamoto Y., Chiu S.Y. Nakazawa Y., Wang C.P. (2000), The affective and cognitive dimensions of math anxiety: A cross-national study. „Journal for Research in Mathematics Education”, nr 31(3).

Hopko D.R., Mahadevan R., Bare R.L. i Hunt M.K. (2003), The abbreviated math anxiety scale (AMAS) construction, validity, and reliability. „Assessment”, nr 10(2), DOI: http://dx.doi.org/10.1177/1073191103010002008.

Jordan N.C., Kaplan D., Locuniak M.N. i Ramineni C. (2007), Predicting first-grade math achievement from developmental number sense trajectories. „Learning Disabilities Research and Practice”, nr 22(1).

Klus-Stańska D. i Kalinowska A. (2004), Rozwijanie myślenia matematycznego młodszych uczniów. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Lindberg S.M., Hyde J.S., Petersen J.L. i Linn M.C. (2010), New trends in gender and mathematics performance: a meta-analysis. „Psychological Bulletin”, nr 136(6).

Ma X. (1999), A meta-analysis of the relationship between anxiety toward mathematics and achievement in mathematics. „Journal for Research in Mathematics Education”, nr 30(5).

Ma X. i Xu J. (2004), The causal ordering of mathematics anxiety and mathematics achievement: a longitudinal panel analysis. „Journal of Adolescence”, nr 27(2).

Maloney E.A. i Beilock S.L. (2012), Math anxiety: Who has it, why it develops, and how to guard against it. „Trends in Cognitive Sciences”, nr 16(8).

Newstead K. (1998), Aspects of Children’s Mathematics Anxiety. „Educational Studies in Mathematics”, nr 36(1).

OECD (2010), The high cost of low educational performance: The long-run economic impact of improving educational outcomes. OECD, Paris, DOI: http://dx.doi.org/10.1787/9789264077485-en.

OECD (2015), Does math make you anxious? „PISA in Focus”, nr 2, DOI: 10.1787/5js6b2579tnx-en.

Oszwa U. (2005), Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Ramani G.B. i Siegler R.S. (2011), Reducing the gap in numerical knowledge between low- and middle-income preschoolers. „Journal of Applied Developmental Psychology”, nr 32(3).

Raport o stanie edukacji 2013 – liczą się nauczyciele. (2014). Warszawa. http://eduentuzjasci.pl/publikacje-ee-lista/raporty/150-raport-o-stanie-edukacji/1052-raport-o-stanie-edukacji-2013-licza-sie-nauczyciele.html (21.04.2015).

Siegler R.S. i Ramani G.B. (2011), Improving low-income children’s number sense. W: S. Dehaene, E. Brannon (red.), Space, Time and Number in the Brain: Searching for the Foundations of Mathematical Thought. Londyn., Elsevier.

Stevenson H.W., Chen C. i Lee S.Y. (1993), Mathematics achievement of Chinese, Japanese, and American children: Ten years later. „Science”, nr 259.

Spencer S.J., Steele C.M. i Quinn D.M. (1999), Stereotype threat and women’s math performance. „Journal of Experimental Social Psychology”, nr 35.

Suinn R.M. i Edwards R. (1982), The measurement of mathematics anxiety: The Mathematics Anxiety Rating Scale for adolescents-MARS-A. „Journal of Clinical Psychology”, nr 38.

Tobias S. (1981), Stress in the math classroom. „Learning”, nr 9(6).

Tooke D.J. i Lindstrom L.C. (1998), Effectiveness of a mathematics methods course in reducing math anxiety of preservice elementary teachers. „School Science and Mathematics”, nr 98(3).

Wojciszke B. (2011), Psychologia społeczna. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Young C.B., Wu S.S. i Menon V. (2012), The neurodevelopmental basis of math ankiety. „Psychological Science”, nr 23(5).




Jak cytować

Szczygieł, M., & Cipora, K. (2016). Lęk przed matematyką przyszłych nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Jak uczyć, kiedy sama się boję?. Problemy Wczesnej Edukacji, 33(2), 89–101. Pobrano z https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/pwe/article/view/896