Zasady etyczne

Zespół Redakcyjny czasopisma naukowego „Problemy Wczesnej Edukacji/Issues in Early Education” w trosce o wysoką jakość publikowanych artykułów przestrzega zasad etycznych i wymaga tego od wszystkich stron zaangażowanych w proces publikacji: autorów publikacji, redaktorów czasopisma, recenzentów oraz wydawcy. 

Redakcja "Problemów Wczesnej Edukacji” oświadcza, iż wszelkie wykryte przypadki naruszenia zasad etycznych stanowią przesłankę do odrzucenia artykułu i powiadomienia odpowiednich podmiotów (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.).

Poniższe wytyczne zostały opracowane na podstawie:

1. Zaleceń COPE Committee on Publication Ethics zawartych w Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors.
2. COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers. Wersja polska zaleceńCommittee on Publication Ethics (COPE) jest dostępna w przekładzie E. Rozkosz i S. Ufnalskie).
3. Opracowania Dobre praktyki w procedurach recenzyjnych w nauce. 

OBOWIĄZKI AUTORÓW
Autorstwo pracy

1. Autorstwo powinno być ograniczone do osób, które miały znaczący udział w projekcie badań, jego realizacji i interpretacji wyników.
2. Autor ma obowiązek wskazania wszystkich współautorów mających wkład w powstanie publikacji i uzyskania od nich akceptacji ostatecznej wersji tekstu i zgody na jego publikację.
3. Każdy z autorów zobowiązany jest do określenia swojego wkładu w powstanie tekstu w zakresie jakościowym i odpowiadającej mu wartości procentowej. W tym celu autorzy składają wspólne oświadczenie, którego obowiązujący wzór jest dostępy na stronie internetowej „PWE”.
4. Za złamanie zasad etycznych uznaje się działania ghostwriting i guest autorship, będące przejawami nierzetelności naukowej.
5. Wkład osób niebędących formalnie współautorami może zostać ujawniony w postaci podziękowań w przypisie do artykułu.

Oryginalność i plagiat

1. Artykuły składane do czasopisma mogą być wyłącznie oryginalnymi dziełami, nienaruszającymi praw autorskich osób trzecich.
2. Plagiat jest traktowany jako zachowanie nieetyczne i nieakceptowalne.
3. Autor powinien potwierdzić, że złożony do publikacji artykuł jest jego własną pracą, dotąd niepublikowaną (w całości lub w istotnych częściach) i nierozpatrywaną w tym samym czasie przez żadną inną redakcję.  Złożenie tej samej pracy do więcej niż jednej redakcji czasopisma jednocześnie stanowi postępowanie nieetyczne i jest niedozwolone. Za nieetyczne uznaje się także przedkładanie artykułu naukowego, będącego tłumaczeniem tekstu opublikowanego.
4. Autor ma obowiązek poprawnego wskazania wykorzystanych prac innych autorów poprzez staranność w przytaczaniu cytatów oraz sporządzaniu bibliografii.
5. W celu zapewnienia oryginalności publikacji naukowych Redakcja czasopisma PWE korzysta z systemu antyplagiatowego Crossref Similarity Check.

Ujawnianie informacji i konflikt interesów
Autor powinien w składanym oświadczeniu (link) ujawnić informacje o źródłach finansowania projektów przedstawionych w swojej publikacji, wkładzie instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów oraz zadeklarować wszelkie potencjalne przypadki konfliktu interesów.

Dostęp do danych i ich przechowywanie
Autor powinien prowadzić rzetelną ewidencję danych nieprzetworzonych związanych z jego publikacją i zachować je co najmniej przez rok od momentu publikacji artykułu. Autor może zostać poproszony przez redakcję o zapewnienie dostępu do tych danych.

Zasadnicze błędy w publikowanych pracach

1. Autor powinien niezwłocznie powiadomić redaktora naczelnego, jeśli zauważy znaczące błędy w swojej publikacji.
2. We współpracy z redaktorem naczelnym i wydawcą powinna zostać opublikowana errata, aneks, sprostowanie lub wycofanie publikacji.

OBOWIĄZKI REDAKTORA NACZELNEGO I REDAKCJI

Decyzja o publikacji

1. Decyzja o publikacji artykułu oparta jest na recenzjach i opinii kolegium redakcyjnego.
2. Na decyzję o publikacji wpływa też ryzyko w zakresie naruszenia praw autorskich i innych praw własności intelektualnej, plagiatu lub autoplagiatu oraz wątpliwości, co do autorstwa lub współautorstwa artykułu.
3. Redaktor naczelny ponosi odpowiedzialność za decyzje, które ze złożonych artykułów powinny zostać opublikowane w czasopiśmie "Problemy Wczesnej Edukacji".

Bezstronność
W procesie oceny artykułów istotna jest ich oryginalność, jakość naukowa oraz zgodność z profilem czasopisma. Nie ma na nią wpływu pochodzenie autora pracy, jego narodowość, przynależność etniczna, poglądy polityczne, płeć, rasa czy wyznanie. 

Poufność
Redakcja dochowuje poufności korespondencji z autorami oraz recenzentami. Treść korespondencji nie będzie udostępniania osobom trzecim.
Informacje pozyskane w procesie oceny publikacji, jak również odrzucone artykuły, bądź ich fragmenty, nie mogą być wykorzystane w badaniach własnych przez członków redakcji bądź recenzentów, bez wyraźnej, pisemnej zgody autora. 

Konflikt interesów
Redakcja nie wyznacza na recenzentów osób, które pozostają w stosunku bezpośredniej podległości służbowej z autorami tekstów lub w innych bezpośrednich relacjach osobistych.

OBOWIĄZKI RECENZENTÓW

Terminowość

1. Recenzent powinien sporządzić recenzję w ustalonym z redakcją terminie. W przypadku, gdy nie może wywiązać się z terminu lub zrecenzować pracy w ogóle powinien niezwłocznie poinformować o tym sekretarza redakcji.
2. Recenzent powinien wyrażać zgodę na recenzowanie wyłącznie tych prac, z zakresu których posiada odpowiednią wiedzę, umożliwiającą mu wydanie stosownej opinii w określonym czasie. 

Poufność

1. Wszystkie recenzowane artykuły traktowane są jako dokumenty poufne. Recenzent jest zobowiązany do nieujawniania żadnych szczegółów dotyczących pracy, jak i sporządzanej przez siebie recenzji.
2. Informacje pozyskane w procesie recenzowania pracy naukowej nie mogą być wykorzystywane przez recenzenta dla własnych korzyści.

Anonimowość
Wszystkie recenzje wykonywane są anonimowo. Redakcja nie udostępnia recenzentom danych autorów, a autorom informacji o recenzentach.

Oryginalność

1. Recenzent powinien zidentyfikować każde znaczące podobieństwo, częściowe pokrywanie się treści recenzowanej pracy z jakąkolwiek inną opublikowaną i znaną mu pracą.
2. Każde, nawet najmniejsze podejrzenie o wystąpienie plagiatu Recenzent powinien niezwłocznie zgłosić Redaktorowi Naczelnemu PWE.

Konflikt interesów
Recenzenci nie mogą recenzować prac, w stosunku, do których występuje konflikt interesów wynikający z relacji z autorem (zależność służbowa, związki osobiste), firmą lub instytucją związanymi z pracą. Recenzenci są zobowiązani do poinformowania redaktora naczelnego o wszystkich ewentualnych przypadkach konfliktu interesów.

Obiektywizm
Recenzje powinny zawierać bezstronną i konstruktywną ocenę recenzowanej pracy. Za niedopuszczalne uznaje się personalne uwagi pod adresem autora pracy.

OBOWIĄZKI WYDAWCY
W sytuacji domniemanej lub udowodnionej nierzetelności naukowej, nieuczciwej publikacji lub plagiatu, Wydawca, w bezpośredniej współpracy z redaktorem naczelnym czasopisma, podejmuje wszelkie właściwe środki w celu wyjaśnienia sytuacji i wniesienia poprawek do określonego artykułu.
Działania te mogą przyjąć formę szybkiego opublikowania erraty lub pełnego wycofania pracy z czasopisma w uzasadnionych przypadkach.

Postępowanie w przypadku podejrzenia naruszenia zasad rzetelności naukowej (w tym naruszenia praw autorskich)

 

1. Ustalenia wstępne

Do kategorii nierzetelności naukowej zalicza się przede wszystkim: plagiat i autoplagiat, fabrykowanie i fałszowanie danych oraz wyników badań empirycznych, manipulowanie cytowaniami, naruszenie autorskich praw majątkowych, zatajanie posługiwania się narzędziami AI w procesie przygotowania manuskryptu, oraz prowadzenie badań z udziałem dzieci bez ich zgody i zgody ich opiekunów prawnych.

Przejawami nierzetelności naukowej są również: dopisywanie współautorów publikacji, którzy nie brali udziału w jej przygotowaniu, a także nieujawnianie osób, które miały istotny wkład w opracowanie manuskryptu.

Przyjmuje się, że obowiązkiem Redakcji PWE, Recenzentów oraz Czytelników jest natychmiastowe reagowanie na naruszenia zasad rzetelności naukowej dostrzeżone w tekście zgłoszonym do publikacji lub już opublikowanym w czasopiśmie.

Zgłoszenia te, podobnie jak komentarze i uwagi do opublikowanych artykułów, należy kierować do Sekretarza Redakcji PWE za pośrednictwem poczty e-mail. Dane kontaktowe znajdują się w zakładce „Kontakt” na stronie internetowej czasopisma.

2. Procedura postępowania w przypadku podejrzenia naruszenia zasad

W przypadku podejrzenia, że zostały naruszone zasady rzetelności naukowej, Redakcja PWE  podejmuje czynności wyjaśniające zgodnie z zasadami COPE oraz przedstawionymi poniżej procedurami wewnętrznymi:

1. Decyzją Kolegium Redakcyjnego zostaje przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wątpliwości, z zachowaniem poufności i bezstronności oraz w poszanowaniu prawa Autora do przedstawienia swojego stanowiska. Decyzję tę mogą poprzedzić: zapoznanie się z raportem antyplagiatowym, konsultacja z Recenzentami lub ekspertami z zakresu prawa autorskiego.
2. Autor może zostać poproszony przez Redakcję o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące tych aspektów manuskryptu, które budzą zasadne wątpliwości, w tym o przedstawienie dokumentacji przeprowadzonego badania, uzyskanych zgód komisji etycznych, informacji dotyczących wkładu poszczególnych Autorów manuskryptu w powstanie publikacji, wglądu do danych źródłowych.
3. Proces wydawniczy zostaje automatycznie wstrzymany do czasu wyjaśnienia wątpliwości.
4. Jeśli Kolegium Redakcyjne PWE uzna, że uchybienia zasadom rzetelności naukowej nie dyskwalifikują manuskryptu i/lub Autor przekonująco wyjaśnił wątpliwości, zwraca się do Autora o usunięcie uchybień i ponowne złożenie poprawionej wersji tekstu.
5. Redakcja PWE zastrzega sobie prawo do odrzucenia manuskryptu i poinformowania o tym Autora tekstu, a w przypadku stwierdzenia rażących nadużyć – także powiadomienia instytucji afiliującej.
6. Procedura postępowania po stwierdzeniu naruszenia zasad w opublikowanym artykule

W przypadku stwierdzenia, że w opublikowanym już artykule zostały naruszone zasady rzetelności naukowej, Redakcja PWE  podejmuje niezwłocznie czynności, których rodzaj zależy od charakteru stwierdzonego naruszenia zasad, jego zakresu i znaczenia dla wiarygodności artykułu i renomy czasopisma. Działania te mogą przybrać formę:

1. opublikowania w najbliższym numerze PWE korekty, sprostowania lub wyjaśnienia;
2. wycofania artykułu z elektronicznej wersji czasopisma oraz publicznego poinformowania na stronie PWE o przyczynach tej decyzji.

Wycofanie publikacji może nastąpić w przypadku potwierdzonego, rażącego naruszenia zasad rzetelności naukowej, określonych w punkcie 1. niniejszej procedury.

Dokumentacja wskazanych działań zostaje zarchiwizowana przez Redakcję.

4. Uwagi i odwołania

Wszystkie osoby zaangażowane w proces wydawniczy oraz Czytelnicy mają prawo zgłaszać do Redakcji uwagi lub odwołania dotyczące: przebiegu procesu recenzowania, podjętych decyzji redakcyjnych, możliwych konfliktów interesów, naruszenia zasad poufności i innych kwestii związanych z funkcjonowaniem czasopisma „Problemy Wczesnej Edukacji”.

Odpowiedź na nie zostanie udzielona po ich rozpatrzeniu przez Kolegium Redakcyjne, z zachowaniem stosownej poufności oraz zgodnie z opublikowanymi na stronie czasopisma zasadami etyki i obowiązującymi procedurami.