Shadow AI w dziennikarstwie. Między etosem a algorytmizacją

Abstrakt

W artykule przeanalizowano zjawisko shadow AI w dziennikarstwie, rozumiane jako nieautoryzowane lub nieujawniane użycie narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji w praktyce redakcyjnej. Punktem wyjścia jest teza, że niejawne korzystanie przez dziennikarzy z narzędzi opartych na dużych modelach językowych (ang. Large Language Models, LLM) prowadzi do powstawania napięć i osłabienia poczucia zawodowej sprawczości za powstałe treści. Artykuł opiera się na autorskich badaniach przeprowadzonych wśród polskich dziennikarzy w pierwszym kwartale 2025 roku oraz na wybranych raportach międzynarodowych. Wskazano, że brak polityk redakcyjnych, precyzyjnych regulacji wraz z ambiwalentnymi postawami wobec AI, sprzyja ukrytym praktykom użycia narzędzi generatywnych. W konsekwencji shadow AI przestaje być wyłącznie problemem z zakresu cyberbezpieczeństwa, z którym ten rodzaj praktyk jest głównie kojarzony. W świetle przedstawionych wyników badań i autorskiej refleksji zjawisko to wykracza poza kwestie organizacyjne, stając się istotnym wyzwaniem dla transparentności, etosu zawodowego oraz wiarygodności mediów jako instytucji zaufania publicznego.