The original Slavic religion as a henotheistic religion

Authors

Keywords:

religion, beliefs, Slavs, Perun, henotheism

Abstract

The aim of the article is to define the general character of the original Slavic religion. The history of the Wars by Procopius of Caesarea, written during the period of the original Slavic beliefs (6th century), in the course of conducted analysis appears as one of the most important sources on this religion, being at the same time a fairly reliable attempt at its general characterization, not based in its foundations on stereotypes but built on the basis of meticulously collected and systematized information from various sources. The description contained in The history of the Wars is supported by later texts, vocabulary and toponymy, originating from various regions of Slavdom, at the same time fitting into the pattern of evolution of religious content observed especially in other Indo-European religions, while being consistent with the religious influence of the steppe peoples, to which the Slavs were subjected. The analysis of sources conducted in the article allowed to define the original Slavic religion as a henotheistic religion with the dominant role of Perun, who was the god of thunder, and thus to question the polytheistic, dualistic or monotheistic concepts opposed to it.

 

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Wojciech Miszczak, -

graduete history at the University of Gdańsk. Research interests: Slavic
religion, traditional type religions, folk culture and beliefs, early medieval religiosity.

References

Źródła

Brzóstkowska A., Swoboda W., 1989, Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian, Wrocław.

Lewicki T. (tłum. i opr.), 1977, Źródła arabskie do dziejów Słowiańszczyzny, t. 2, cz. 2, Wrocław.

Ebon, Żywot św. Ottona z Bambergu, w: Żywoty św. Ottona z Bambergu, 2020, tłum. i opr. S. Rosik, Wrocław.

Helmold z Bozowa, 1974, Helmolda Kronika Słowian, tłum. i opr. A. Mazur, Warszawa.

Plezia M. (tłum. i opr.), 1952, Greckie i łacińskie źródła do najstarszych dziejów Słowian, cz. 1, Poznań–Kraków.

Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen, 2013, tłum. i opr. D. Brodka, t. 1, Kraków.

Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen, 2015, tłum. i opr. D. Brodka, t. 2, Kraków.

Literatura

Brodka D., Historia wojen, 2013, Wstęp, w: Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen, t. 1, Kraków.

Brückner A., 1985, Mitologia słowiańska i polska, Warszawa.

Chwiłkowska E., 1978, Wiadomości perskiego pisarza Gardizi’ego (XI w.) o ludach wschodniej i środkowej Europy, „Slavia Antiqua”, t. 25.

Duczko W., 2006, Ruś wikingów. Historia obecności Skandynawów we wczesnośredniowiecznej Europie Wschodniej, Warszawa.

Drapelova P.G., 2021, Procopius on the Religion of the Early Slavs: Comparison with Other Barbarians, „Studia Ceranea”, nr 11.

Eliade M., 1993, Traktat o historii religii, Łódź.

Eliade M., 2007, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, Warszawa.

Gieysztor A., 2006, Mitologia Słowian, Warszawa.

Iwanow W.W., Toporow W.N., 1974, Issliedowanija w oblasti slawianskich driewnostiej. Lieksiczeskije i frazeologiczeskije woprosy riekonstrukcji tiekstow, Moskwa.

Kowalski A.P., 2017, Kultura indoeuropejska. Antropologia wspólnot prehistorycznych, Gdańsk.

Loma A., 2004, Procopius about the supreme god of the Slavs (Bella VII 14, 23): Two critical remarks, „Zbornik Radova Vizantološkog Instituta”, nr 41.

Łowmiański H., 1986, Religia Słowian i jej upadek, Warszawa.

Łuczyński M., 2020, Bogowie dawnych Słowian. Studium onomastyczne, Kielce.

Łuczyński M., 2023, Mity Słowian. Śladami świętych opowieści przodków, Szczecin.

Malinowski G., 2024, Pierwotne wierzenia Słowian według Prokopiusza, https://www.youtube.com/watch?v=H_EYh7kERec&t=829s [dostęp: 9.11.2024].

Mianecki A., 2002, Ludowe kosmogonie, a problem religii Słowian zachodnich, „Literatura Ludowa”, nr 4–5(46).

Moszyński K., 1934, Kultura ludowa Słowian, t. 2, cz. 1, Kraków.

Moszyński L., 2006, Wstęp do filologii słowiańskiej, Warszawa.

Nowakowski T., 2021, Historia kultury umysłowej w Europie wczesnego średniowiecza (476 – ok. 750 r.), Bydgoszcz.

Piętkowski P., 2017, Rzeki pomorskie w świetle źródeł historycznych i archeologicznych do końca XII wieku, Wrocław.

Rosik S., 2023, Od Swarożyca do Świętowita. Przemiany religii Słowian nadbałtyckich w X–XII wieku, Warszawa.

Sikorski D.A., 2023, Religie dawnych Słowian. Przewodnik dla poszukujących, Poznań.

Szyjewski A., 2003, Religia Słowian, Kraków.

Téra M., 2024, Perun – gromowładny bóg. Wstęp do dawnych wierzeń Słowian, Szczecin.

Tomicka J., Tomicki R., 1975, Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa.

Tomicki R., 1976, Słowiański mit kosmogoniczny, „Etnografia Polska”, t. XX, z. 1.

Tyszkiewicz L.A., 2009, Słowianie i Awarowie. Organizacja plemienna Słowian, Wrocław.

Urbańczyk P., 2023, Słowianie byli „produktem” przypadku historycznego!?, „Archeologia Polski”, t. 68.

Published

2025-12-29

How to Cite

Miszczak, W. (2025). The original Slavic religion as a henotheistic religion. Progress, 1(16), 305–321. Retrieved from https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/Progress/article/view/13321