Szekspirowskie monarchinie – nowożytna forma empowermentu czy opowieść ku przestrodze? Feministyczna analiza wybranych dramatów Szekspira
DOI:
https://doi.org/10.26881/prog.2025.17.02Słowa kluczowe:
femiznizm, Szekspir, gender studiesAbstrakt
W artykule dokonano analizy literackiej trzech Szekspirowskich monarchiń pod kątem niewypełnienia przez nie narzuconych przez nowożytne społeczeństwo ról i łamania surowych wzorców zachowań oraz starano się ustalić, czy ceną za takie zachowanie jest nagroda czy kara. Jako że główna analiza skupia się na postaciach ściśle związanych z monarchią, w artykule znajduje się krótki opis roli królowej w epoce nowożytnej. Głównym punktem artykułu jest feministyczna analiza Gertrudy, Lady Makbet oraz Kleopatry, których wspólnym mianownikiem jest ich królewski status oraz kobiecość, jak i to, że zachowują się w sposób łamiący ówczesne zasady decorum. Szczególną uwagę poświęcono ich relacjom z innymi osobami dramatu, ich istotności dla akcji tragedii, sposobowi, w jaki dzierżą władzę oraz wywierają wpływy. Następnie poruszony zostaje temat ich śmierci oraz tego, co ona symbolizuje w szerszym kontekście społecznym. Biorąc pod uwagę fakt, że w każdym z przypadków śmierć bohaterki, która obala ówczesne wzorce, wiąże się z powrotem patriarchatu, nasuwa się konkluzja, że są one karane za swoją niesubordynację i transgresyjne zachowanie, a sztuka sama w sobie powiela męskie wzorce i spojrzenie na świat.
Downloads
Bibliografia
Adelman J., 1992, “Born of a Woman”: Fantasies of Maternal Power in Macbeth, in: A. Sinfield (ed.), New Casebooks Macbeth, London.
Adelman J., 1992, Suffocating Mothers. Fantasies of Maternal Origin in Shakespeare’s Plays, Hamlet to The Tempest, New York and London.
Alfar C., 2003, Fantasies of Female Evil. The Dynamics of Gender and Power in Shakespearean Tragedy, Newark.
Asp C., 1981, “Be Bloody, Bold and Resolute”: Tragic Action and Sexual Stereotyping in Macbeth, “Studies in Philology”, Vol. 78, No. 2.
Aughterson K. (ed.), 1995, Renaissance Women: A Source Book. Constructions of Femininity in England, London.
Bushnell R., 1992, Tyranny and Effeminacy in Early Modern England, in: M.A. Di Cesare (ed.), Reconsidering the Renaissance: Papers from the Twenty-first Annual Conference, Binghamton.
Cook C., 1996, The Fatal Cleopatra, in: S.N. Garner, M. Sprengnether (eds.), Shakespearean Tragedy and Gender, Bloomington and Indianapolis.
Darraj S., 2001, “The Sword Phillipan”: Female Power, Maternity and Genderbending in Shakespeare’s Antony and Cleopatra, “Schuylkill: A Creative and Critical Review from Temple University”, Vol. 4, No. 1.
Davies T., 1997, Humanism, London.
Encyclopaedia Britannica, n.d., Peace of Amboise, https://www.britannica.com/topic/Peace-of-Amboise [accessed: 3.12.2024].
Fletcher A., 1995, Gender, Sex and Subordination in England 1500–1800, New Haven and London.
Florio J., 1951, Florios Second Frutes to be Gathered of Twelve Trees, of Divers but Delightsome Tastes to the Tongues of Italians and Englishmen, London.
French M., 1992, Macbeth and Masculine Values, in: A. Sinfield (ed.), New Casebooks Macbeth, London.
Heilbrun C., 1957, The Character of Hamlet’s Mother, “Shakespeare Quarterly”, Vol. 8, No. 2.
Kantorowicz E., 1957, The King’s Two Bodies. A Study in Mediaeval Political Theology, Princeton.
Montgomery A., 2009, Enter QUEEN GERTRUDE Stage Center: Re-Viewing Gertrude as Full Participant and Active Interpreter in Hamlet, “South Atlantic Review”, Vol. 74, No. 3.
Randazzo G., 2012, Cleopatra: The Defiance of Feminine Virtue, English Senior Seminar Papers, St. John Fisher University, https://fisherpub.sjf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1007&context=english_seniorseminar [accessed: 21.12.2024].
Shakespeare W., 1995, Antony and Cleopatra by J. Wilders, London.
Shakespeare W., 2003, Hamlet Prince of Denmark by P. Edwards, Cambridge.
Shakespeare W., 2015, Macbeth by K. Muir, London.
Uniwersyteckie Czasopisma Naukowe

