Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweWpływ ery cyfrowej na pokoleniowe podejścia do kompetencji historycznej
DOI:
https://doi.org/10.26881/ae.2025.22.01Słowa kluczowe:
kompetencje historyczne, kompetencje cyfrowe, różnice pokoleniowe, dezinformacjaAbstrakt
W niniejszym artykule poddano analizie zmiany w zakresie kompetencji historycznych w różnych pokoleniach wynikające z nowoczesnego cyfrowego ekosystemu informacyjnego. Wykorzystano mieszany projekt badawczy o charakterze analitycznym łączący dane statystyczne (pochodzące z takich źródeł jak Eurostat i Pew Research Center) dotyczące korzystania z mediów przez poszczególne generacje z systematycznym przeglądem literatury przedmiotu w zakresie kluczowych ram teoretycznych. Uzyskane wyniki ujawniają ambiwalentny charakter ery cyfrowej. Z jednej strony archiwa cyfrowe i platformy takie jak TikTok i YouTube oferują bardziej angażujące podejście do historii oparte na samodzielnym dociekaniu, z drugiej zaś wprowadzają poważne zagrożenia, w tym szybkie rozprzestrzenianie się dezinformacji, izolację intelektualną spowodowaną przez bańki filtrujące i komory echa, a także systemowe błędy algorytm.w (stronniczość) w selekcji zdigitalizowanych treści historycznych. Analiza pokazuje, że biegłość w posługiwaniu się technologiami cyfrowymi nie jest równoznaczna z krytycznym osądem. Dojrzałe myślenie historyczne w przestrzeni wirtualnej wymaga aktywnego kształcenia. Główną rekomendacją jest wdrożenie hybrydowego modelu pedagogicznego, kt.ry łączy tradycyjny rygor metodologiczny z krytyczną analizą mediów cyfrowych. Podejście to ma na celu osiągnięcie demokratycznych kompetencji historycznych pozwalających na sprawne poruszanie się w złożonym i spolaryzowanym środowisku informacyjnym.
Downloads
Bibliografia
Bahiyah, O., & Wang, D. (2020). Watch, Share or Create: The Influence of Personality Traits and User Motivation on TikTok Mobile Video Usage. International Journal of Interactive Mobile Technologies, 14(04).). https://doi.org/10.3991/ijim.v14i04.12429
Bennett, S., Maton, K., & Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775-786. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x
Hobbs, R. (2010). Digital and Media Literacy: Connecting Culture and Classroom. Corwin Press.
Jamieson, K. H., & Cappella, J. N. (2008). Echo Chamber: Rush Limbaugh and the Conservative Media Establishment. Oxford University Press. https://doi.org/10.1017/S1537592709091166
Jeurgens, C. (2012). The scent of the digital archive: Dilemmas with a new paradigm. Archival Science, 12(3), 281-294. https://doi.org/10.18352/bmgn-lchr.9348
O'Neil, C. (2016). Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy. Crown. https://doi.org/10.5860/crl.78.3.403
Pariser, E. (2011). The Filter Bubble: How the New Personalized Web Is Changing What We Read and How We Think. Penguin Press. https://dl.acm.org/doi/10.5555/2361740 Pew Research Center. (2014). Generations and Media. Pew Research Center.
Prensky, M. (2001). Digital Natives, Digital Immigrants. On the Horizon, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Prior, M. (2013). Media and political polarization. Annual Review of Political Science, 16, 101-127. https://doi.org/10.1146/annurev-polisci-100711-135242
Schuman, H., & Scott, J. (1989). Generations and collective memories. American Sociological Review, 54(3), 359-381. https://doi.org/10.2307/2095611
Van Deursen, A. J. A. M., & van Dijk, J. A. G. M. (2014). The digital divide shifts to differences in usage. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 65(11), 2269-2280. https://doi.org/10.1177/1461444813487959
Van Dijck, J. (2013). The Culture of Connectivity: A Critical History of Social Media. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199970773.001.0001
VanSledright, B. A. (2006). What does it mean to think historically... and how do you teach it? Social Education, 70(3), 230-234.
Wineburg, S. S. (2018). Why Learn History (When It's Already on Your Phone). University of Chicago Press. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226357355.001.0001
