"Scena egzekucji" - fenomenograficzne studium lęku przed matematyką w narracjach uczniów i uczennic

Abstrakt

Niniejszy artykuł podejmuje problematykę lęku matematycznego u uczniów, analizując jego destrukcyjny wpływ na ich tożsamość oraz ścieżkę edukacyjną. Głównym celem podjętych badań jakościowych, osadzonych w paradygmacie interpretatywnym, było zrekonstruowanie subiektywnych znaczeń, jakie młodzież nadaje doświadczaniu lęku przed tą dyscypliną nauki. Wyniki wywiadów pogłębionych ujawniają drastyczną rozbieżność między deklarowaną misją rozwoju ucznia a opresyjną praktyką oświatową, w której lekcje matematyki jawią się jako przestrzeń zdominowana przez „testocentryzm”, pośpiech programowy oraz brak dostosowania wymagań do specjalnych potrzeb edukacyjnych. Kluczowym źródłem lęku i traumatycznej ekspozycji społecznej przy tablicy okazuje się autorytarna postawa pedagogów, co wywołuje u badanych natychmiastowy paraliż poznawczy i dotkliwe reakcje psychosomatyczne. Skutki tego zjawiska trwale deformują ich tożsamość szkolną poprzez bolesną internalizację etykiety osoby „głupiej” i „gorszej”. Sformułowane wnioski stanowią krytyczny manifest wzywający do natychmiastowej humanizacji metod dydaktycznych, odrzucenia standaryzacji wymagań oraz zbudowania szkolnego klimatu opartego na bezpieczeństwie emocjonalnym.