Edukacyjna presja norm. Krytyczne uwagi na marginesie pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

  • Jolanta Dyrda Ateneum – Szkoła Wyższa w Gdańsku
Słowa kluczowe: specjalne potrzeby edukacyjne, normy szkolne, indywidualizacja w nauczaniu, medykalizacja

Abstrakt

W artykule podejmuję problematykę uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, których funkcjonowanie w publicznych placówkach edukacyjnych (przedszkolach, szkołach i innych kształcących instytucjach) regulowane jest podpisanymi przez Polskę dokumentami międzynarodowymi i rozporządzeniami Ministra Edukacji Narodowej. Problem kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami dotyczy zarówno formalnej i organizacyjnej strony działań pomocowych i zajęć specjalistycznych, jak i krytycznego namysłu nad podporządkowaniem ich z jednej strony oczekiwaniom instytucjonalnej szkoły, a z drugiej – wyodrębnianiem ich odmiennej indywidualności. Ambiwalencja funkcjonowania opisanej grupy uczniów polega na korzystaniu z pewnych przywilejów, orzeczeń i opinii, a jednocześnie napiętnowaniu niespełnianiem norm i oczekiwań formułowanych w obszarze instytucji.

Bibliografia

Ball S.J., 1999, Foucault i edukacja: dyscypliny i wiedza, tłum. K. Kwaśniewicz, Kraków: Impuls.

Bogdanowicz M., 2006, Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu [w:] Dysleksja rozwojowa. Perspektywa psychologiczna, red. G. Krasowicz-Kupis, Gdańsk: Harmonia.

Bogdanowicz M., Adryjanek A., 2004, Uczeń z dysleksją w szkole, Gdynia: Operon.

Chrzanowska I., 2015, Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności, Kraków: Impuls.

Delors J. (red.), 1998, Edukacja – jest w niej ukryty skarb: raport dla UNESCO Międzynarodowej Komisji do spraw Edukacji dla XXI wieku; tłum. W. Rabczuk, Warszawa: Stowarzyszenie Oświatowców Polskich, Wydawnictwa UNESCO.

Dyrda J., 2009, Norma szkolna i jej pedagogiczne skutki [w:] Pedagogika wczesnoszkolna – dyskursy, problemy, rozwiązania, red. D. Klus-Stańska, M. Szczepska-Pustkowska, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Foucault M., 2009, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, tłum. T. Komendant, Warszawa: Aletheia.

Gałecki P., Święcicki Ł. (red.), 2015, Kryteria Diagnostyczne z DSM-5. DESK REfFERENCE, tłum. S.P. Krawczyk, Wrocław: Edra Urban & Partner.

Gardner H., Kornhaber M., Wake W., 2001, Inteligencja. Wielorakie perspektywy, red. E. Nęcka, tłum. M. Groborz, M. Śmieja, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Jacyno M., 2007, Kultura indywidualizmu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Klinkosz W., 2013, Wybrane aspekty badań nad uzdolnionymi uczniami niepełnosprawnymi [w:] Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań, red. A. Sękowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nowakowski M., 2013, Medykalizacja we współczesnym społeczeństwie. Studium literatury przedmiotu, praca doktorska obroniona na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, www.umcs.pl/pl/szukaj-redirect,51763.html. [dostęp: 8.12.2017].

Obuchowska I. (red.), 1991, Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Olechowska A., 2016, Specjalne potrzeby edukacyjne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Rimm S.B., 1994, Bariery szkolnej kariery. Dlaczego dzieci zdolne mają słabe stopnie, tłum. D. Ekiert-Grabowska, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Robinson K., 2010, Oblicza umysłu. Ucząc się kreatywności, tłum. A. Baj, Kraków: Element.

Opublikowane
2017-10-11
Jak cytować
Dyrda, J. (2017). Edukacyjna presja norm. Krytyczne uwagi na marginesie pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ars Educandi, (14), 61-71. https://doi.org/10.26881/ae.2017.14.04