Nie tak dawno temu we Francji… Rok 1968 i francuska rewolucja w dziedzinie książki obrazkowej

  • Natalia Paprocka Uniwersytet Wrocławski
Słowa kluczowe: francuska książka obrazkowa, książka dla dzieci i młodzieży, awangarda

Abstrakt

Niniejszy artykuł zawiera omówienie założeń i dokonań nieznanego w Polsce nurtu awangardowej książki obrazkowej powstającej na przełomie lat 60. i 70. we Francji i publikowanej przez niezależne oficyny takie, jak Robert Delpire, Harlin Quist, Éditions des Femmes czy Le Sourire qui mord. Celem przedstawionego zarysu jest nie tylko zapoznanie polskiego czytelnika z tym rodzajem twórczości artystycznej, ale też pokazanie, jak bardzo nieuzasadniona była rozpowszechniona w tym okresie w Polsce opinia o francuskiej literaturze dla dzieci i młodzieży jako o zachowawczej i płytkiej.

Bibliografia

Agulhon M., Schor R., Nouschi A., 1995, La France de 1940 a nos jours, Paris: Nathan.

Beckett S.L., 2012, Crossover Picturebooks. A Genre for All Ages, New York–London: Routledge.

Beckett S.L., 2015, Manifestations of the avant-garde and its legacy in French children’s literature [w:] Children’s Literature and the Avant-Garde, eds E. Druker, B. Kummerling-Meibauer, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

Boulaire C., 2008, La littérature en album est-elle (encore) subversive? [w:] L’album contemporain pour la jeunesse, nouvelles formes, nouveaux lecteurs?, dir. Ch. Connan-Pintado, F. Gaiotti, B. Poulou, Bordeaux: Presses universitaires de Bordeaux.

Bouvaist J.M., Boin J.G., 1989, Du printemps des éditeurs a l’âge de raison: Les nouveaux éditeurs en France (1974–1988), Paris: La Documentation française – Sofedis.

Cackowska M., 2009–2010, Czym jest książka obrazkowa? O pojmowaniu książki obrazkowej dla dzieci w Polsce, cz. 1: „Ryms” 2009, nr 5; cz. 2: „Ryms” 2009, nr 6; cz. 3: „Ryms” 2009/2010, nr 8.

Cackowska M., 2017, Współczesna książka obrazkowa – pojęcie, typologia, badania, teorie, konteksty, dyskursy [w:] Książka obrazkowa. Wprowadzenie, red. M. Cackowska,

H. Dymel-Trzebiatowska, J. Szyłak, Poznań: Instytut Kultury Popularnej.

Cackowska M., Wincencjusz-Patyna A., 2017, Polska Szkoła Książki Obrazkowej, proj. i oprac. graf. G. Lange, Gdańsk: Nadbałtyckie Centrum Kultury.

Dolto F., 11–17.12.1972, Littérature enfantine, attention danger!, interview de Jannick Jossin, „L’Express”.

Duborgel B., 1982, Figures d’enfance, visages d’espace, horizons mythiques. Du «Struwwelpeter» au «Sourire qui mord» [w:] Espaces en representation, dir. B. Duborgel, SaintÉtienne: CIEREC.

Heywood S., 2018, Le ‘68 des enfants: introduction, „Strena”, nr 13.

Kuliczkowska K., 1957, O strachach i o… Martali, „Nowe Książki”, nr 22.

Le Dro J.C., 2013, Bruel, Christian [w:] Dictionnaire du livre de jeunesse, dir. I. Nieres-Chevrel, J. Perrot, Paris: Éditions du Cercle de la Librairie.

Léveque M., 2011, Écrire pour la jeunesse en France et en Allemagne dans l’entre-deuxguerres, Rennes: Presses universitaires de Rennes.

Mollier J.Y., 2015, Une autre histoire de l’édition française, Paris: La Fabrique.

Nieres-Chevrel I., 2003, François Ruy-Vidal et la révolution de l’album pour enfants dans les années 1970 [w:] L’image pour enfants: pratiques, normes, discours (France et pays francophones, XVIe–XXe sie`cles), dir. A. Renonciat, Poitiers: La Licorne.

Nieres-Chevrel I., 2009, Introduction a la littérature de jeunesse, Paris: Didier Jeunesse.

Nieres-Chevrel I., 2010, La réception française de Max et les maximonstres: retour sur une légende, „Strena”, nr 1.

Nowakowska O., 1968, Światowa książka dziecięca w Polsce i polska książka w świecie [w:] Kim jesteś, Kopciuszku, czyli o problemach współczesnej literatury dla dzieci i młodzieży, red. S. Aleksandrzak, Warszawa: Nasza Księgarnia.

Paprocka N., 2018, Sto lat przekładów dla dzieci i młodzieży w Polsce. Francuska literatura dla młodych czytelników, jej polscy wydawcy i ich strategie (1918–2014), Kraków: Universitas.

Piquard M., 2005, L’édition pour la jeunesse en France de 1945 a 1980, Villeurbanne: Presses de l’Enssib.

Piquard M., 2010, Robert Delpire, un précurseur dans l’édition pour la jeunesse des années 1950–1970, „Strena”, nr 1.

Prince N., 2015, La littérature de jeunesse: pour une théorie littéraire, Paris: Armand Colin.

Rolland A., 2013, Est-ce que ça vous chatouille?, Ricochet, https://www.ricochet-jeunes.org/articles/est-ce-que-ca-vous-chatouille [dostęp: 20.02.2019].

Ruy-Vidal F. 1973, Philosophie d’un jeune éditeur 1972 [w:] Les exigences de l’image, dir. D. Escarpit, Paris: Magnard.

Soriano M., 1975, Guide de littérature pour la jeunesse, Paris: Flammarion.

Van Der Linden S., 2009, L’album, un suport artistique? [w:] La Littérature de jeunesse en question(s), dir. N. Prince, Rennes: Presses Universitaires de Rennes.

Van Der Linden S., 2013, L’albo illustrato in Francia dopo gli anni Sessanta: uno scenario caleidoscopico [w:] Bologna: cinquant’anni di libri per ragazzi da tutto il mondo, a cura

di G. Grilli, Bologna: Bononia University Press.

Vergez-Sans C., 2016, François Ruy-Vidal: les collections en question. L’apport des archives, „Strena”, nr 11.

Wincencjusz-Patyna A., 2008, Stacja ilustracja. Polska ilustracja książkowa 1950–1980. Artystyczne kreacje i realizacje, Wrocław: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta–Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Opublikowane
2018-12-10
Jak cytować
Paprocka, N. (2018). Nie tak dawno temu we Francji… Rok 1968 i francuska rewolucja w dziedzinie książki obrazkowej. Ars Educandi, (15), 31-44. https://doi.org/10.26881/ae.2018.15.03