Ciało i miejsce. Obrazy współczesnej Rosji w polskich i szwedzkich filmach dokumentalnych

  • Anna Estera Mrozewicz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Abstrakt

The article provides a comparative analysis of images of Russia in the contemporary Polish and Swedish documentary films. In both countries, representations of Russia have deeply-rooted political and historical connotations. Over the last decade, there has been a visible shift in Poland towards new ways of talking about Russia in documentaries, largely as a result of a younger generation of artists taking up the subject. Is a similar transformation visible in the work of Swedish documentary filmmakers? In an effort to answer this question, the author of the article points to similarities and differences in the Swedish and Polish documentary films about Russia, and in doing so, moves beyond divisions along national and generational lines.

Bibliografia

Anderson, B. (1997). Wspólnoty wyobrażone: rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu (tłum. S. Amsterdamski). Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”; Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego.

Billig, M. (1995). Banal Nationalism. Los Angeles, London, New Delhi, Singapore, Washington DC: Sage.

Boym, S. (1994). Common Places: Mythologies of Everyday Life in Russia. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Cronqvist, M. (2008). “Vi går under jorden”: kallakriget möter folkhemmet i svensk civilförsvarsfilm, [w:] E. Hedling och M. Jönsson (red.), Välfärdsbilder. Svensk film utanför biografen. Stockholm: Statens ljud- och bildarkiv.

Eichler, M. (2012). Militarizing Men: Gender, Conscription, and War in Post-Soviet Russia. Stanford: Stanford University Press.

Foucault, M. (1980). Power/Knowledge. Selected Interviews and Other Writings 1972-1977 (tłum. C. Gordon, L. Marshall. J. Mepham, K. Soper). New York: Pantheon Books.

Foucault, M. (2009). Nadzorować i karać. Narodziny więzienia (tłum. T. Komendant). Warszawa: Aletheia.

Gerner, K., Karlsson, K.-G. (red.) (2008). Rysk spegel: svenska berättelser om Sovjetunionen – och om Sverige. Lund: Nordic Academic Press.

Jazdon, M. (2016). Rosja – Polska. Nowe spojrzenie? Młodzi dokumentaliści wobec tradycji polskiej szkoły dokumentu, [w:] T. Szczepański, M. Kozubek, Polski dokument w XXI wieku. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jeyaram, C. (2011). Is ‘At the Edge of Russia’ a documentary?. http://realtalkies.wordpress.com/2011/06/29/is-at-the-edge-of-russia-a- documentary/ (dostęp: 12.02.2017).

Kaczmarek, J. (2012). Wypadek czy zamach? Tragedia smoleńska w filmie dokumentalnym, [w:] M. Jazdon, K. Mąka-Malatyńska, P. Pławuszewski (red.), Pogranicza dokumentu. Poznań: Centrum Kultury Zamek.

Kowalczyk, I. (2002). Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90. Warszawa: Sic!.

Ludvigsson, D. (2003). The Historian-Filmmaker’s Dilemma. Historical Documentaries in Sweden in the Era of Häger and Villius. Uppsala: Uppsala Universitet.

Lyotard, J.-F. (1997). Kondycja ponowoczesna: raport o stanie wiedzy (tłum. M. Kowalska, J. Migasiński). Warszawa: Aletheia.

Marklund, A. (2010). Beyond Swedish Borders: On Foreign Places in Swedish Films 1980-2010, [w:] E. Hedling, O. Hedling, M. Jönsson (red.), Regional Aesthetics : Locating Swedish Media. Stockholm: Mediehistoriskt Arkiv.

Melosik, Z. (2010). Tożsamość, ciało i władza w kulturze instant. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Piotrowski, P. (2009). Znaczenia modernizmu. Poznań: Rebis.

Przylipiak, M. (2004). Poetyka kina dokumentalnego, wyd. 2. Gdańsk–Słupsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku.

Przylipiak, M. (2011). Kino Paladino, albo schyłek wielkich narracji, [w:] M. Jazdon, K. Mąka--Malatyńska (red.), Zobaczyć siebie. Polski film dokumentalny przełomu wieków. Poznań: Centrum Kultury Zamek.

Przylipiak, M. (2012). Polityka, pamięć i tożsamość narodowa. Polski film dokumentalny wobec katastrofy smoleńskiej, [w:] M. Dopartowa, M. Oleszczyk (red.), Kino – obiekt uczuć czy przedmiot badań? W dialogu z myślą filmową i twórczością Rafała Marszałka. Kraków: Dop Art.

Savić, V. (2010). Vladimir Putin och rysskräcken. Stockholm: Norstedts.

Sharp, J. P. (2000). Women, nationalism and citizenship in post-communist Europe, [w:] A. Dimitrakaki, Pam Skelton, Mare Tralla (red.), Private Views. Spaces and gender in contemporary art from Britain and Estonia. London: Women’s Art Library.

Sobolewski, T. (2005), Dwanaście historii od Ałtaju po Licheń. „Gazeta Wyborcza” 29-12-2005. http://newgaze.info/news.59 (dostęp: 12.02.2017).

Śliwińska, A. (2014). Satisfaction or hard labour? Portrait of a balet school in 52 Percent by Rafał Skalski. „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication”, vol. 15, no. 24.

Opublikowane
2017-02-07
Jak cytować
Mrozewicz, A. E. (2017). Ciało i miejsce. Obrazy współczesnej Rosji w polskich i szwedzkich filmach dokumentalnych. Panoptikum, (17), 146-169. Pobrano z https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/panoptikum/article/view/138