Zło konieczne. Dubbing w przedwojennej Polsce

  • Paweł Sitkiewicz Uniwersytet Gdański

Abstrakt

In the early sound film period, a discussion on dubbing started in Poland. Some believed that this was the best way to translate films from one language to another, others criticised dubbing (for a variety of reasons) or considered it as “necessary evil” or a difficult compromise. In his article, the author tries to refer the arguments of both parties. He studies the opinions of filmmakers, film critics, representatives of various artistic disciplines, and the audience. The dispute was not just about artistic or practical issues (such as efficiency of translation methods or the comfort of the audience). In the era of nationalism, dubbing was a political problem. The author also tries to answer the question why dubbing did not spread in the Polish cinema before 1939, despite favourable conditions.

Bibliografia

[Ankieta] (1932). „Kino”, nr 26, 27, 29, 34.

[Ankieta] (1934). Język polski, czy obcy. „ABC”, nr 327, 331, 332.

[Ankieta] (1935). Jak wypadła próba dubbingu? „Czas”, nr 25.

[Autor nieznany]. (1931). Only Hope of Foreign Solution Is Seen in Silent Technique. „The Film Daily”, no. 15.

[Autor nieznany]. (1936). Hitler przemawia po… żydowsku. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, nr 213.

[Autor nieznany]. (1937). Kina w niewoli importerów. „Prawda o Filmie”, 10.12.

[Autor nieznany]. (1934). Pierwszy polski „dubbing”. „Wiadomości Filmowe”, nr 22.

[Autor nieznany]. (1931). Poland, 30,000,000 Population, Has Only 600 Picture Theaters. „The Film Daily”, 18.01.

[Autor nieznany]. (1930). Skandale filmowe. „Kurier Polski”, nr 222.

[Autor nieznany]. (1934). Tajemnice dubbingu. „Republika”, nr 143.

[Autor nieznany]. (1934). Testament D-ra Mabuze. „Reporter Filmowy”, nr 12.

[Autor nieznany]. (1934). Tytuł artykułu nieznany. „ABC”, nr 331.

[Autor zbiorowy]. (1934). Statystyka życia umysłowego i kulturalnego. Warszawa: GUS.

B. (1931). Artyści. „Kino”, nr 21.

Brun, L. (1931a). Dziesiąta muza na manowcach. „Kalendarz Wiadomości Filmowych”.

Brun, L. (1927). Kilka słów o napisach na ekranie. „Kino dla Wszystkich”, nr 33.

[Brun, L.] L. B. (1932). Tajemnice ekranu. „Kurjer Warszawski”, nr 202 (wyd. wieczorne).

[Brun, L.] L. B. (1931b). Wieża Babel w kinach polskich. „Kurjer Warszawski”, nr 275 (wyd. wieczorne).

Brzeziński, B. (1938). A to ci kino!…. „Kurier Literacko-Naukowy”, nr 43.

Czermiński, A. (1936). Iluzja czy sztuczność?. „Czas”, nr 196.

Czermiński, A. (1937). O polski film rysunkowy i marionetkowy. „Czas”, nr 340.

D. Op, (1936). Napisy „uciekają”!!!. „Wiadomości Filmowe”, nr 2.

Ford, K. (1935). Film polski zagranicą. „Świat Filmu”, nr 3.

Ford, K. (1936). Przerost sztuczności na ekranie. „Czas”, nr 189.

Gomery, D. (2005). The Coming of Sound: A History. Routledge, New York – London: Psychology Press.

H.-Piotrowski, S. (1935). Dziwne koleje losu dubbing’u w Polsce. „Kurier Polski”, nr 104.

Hendrykowska, M., Hendrykowski, M. (1990). Film w Poznaniu 1896–1945. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Ingster, B. The Cinema in France. „The Hollywood Reporter”, vol. 20, no. 7.

Ivarsson, J. (2009). The History of Subtitles in Europe, [w:] G. C. F. Fong, K. K. L. Au (red.), Dubbing and Subtitling in a World Context. Hong Kong: Chinese University Press.

J. Kir. (1929). Mowa – srebro, milczenie – złoto. „Kino dla Wszystkich”, nr 103.

J. Z. (1935). Pierwszy dublaż polski. „Kurier Polski”, nr 6.

Jewsiewicki, W. (1967). Filmy niemieckie na ekranach polskich kin w okresie międzywojennym. „Przegląd Zachodni”, nr 5.

„Juanitta” [pseud.]. (1930). Publiczność ma głos: za i przeciw dźwiękowcom. „Kino”, nr 19.

[Jurkowski Z.] Jur. (1935). Doppingujemy dubbing. „Prosto z Mostu”, nr 4.

K. (1935). Kilka uwag o dubbingu. „Kurjer Warszawski”, nr 317 (wyd. wieczorne).

Lewin, G. (1931). Dubbing and Its Relation to Sound Pictures Production. „Journal of SMPE”, vol. 16, no. 1.

Mikułowski, A. (1935). Recenzje filmowe: Epizod. „Prosto z Mostu”, nr 41.

Ruszkowski, A. (1934a). Chcemy słuchać polskiej mowy z ekranu!. „ABC”, nr 321.

Ruszkowski, A. (1934b). Co nam dała ankieta o dublażu filmowym?. „ABC”, nr 332.

Słonimski, A. (1930). Kronika tygodniowa. „Wiadomości Literackie”, nr 35.

St. H. (1931). Ulubieniec bogów. „Kino”, nr 45.

Toeplitz, J. (1934a). Nowy film niemiecki. „Kurier Polski”, nr 48.

Toeplitz, J. (1934b). Przerażenie. „Kurier Polski”, nr 150.

Tref. (1932). Nowa rewolucja: dubbing. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, nr 170.

Opublikowane
2016-11-16
Jak cytować
Sitkiewicz, P. (2016). Zło konieczne. Dubbing w przedwojennej Polsce. Panoptikum, (16), 78-92. Pobrano z https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/panoptikum/article/view/177
Dział
Artykuły