Gdańskie instytucje kultury jako miejsca (jakiej?) pamięci

  • Marta Wróblewska

Abstrakt

The article contains reflections on the cultural image of Gdańsk and its cultural institutions as they near the mark of thirty years of self-governance. On the basis of the analysis of aspects connected with some of the themes derived from permanent exhibitions presented at selected cultural institutions in Gdańsk, an attempt is undertaken to highlight the problems and phenomena which remain in close connection with the processes of constructing the post-communist cultural identity of the city. Among the crucial factors which are subject of the analysis first and foremost mention has to be made of the specificity of the local memory and identity which can be referred to as insertive, yet with the dominant tendency towards historicism. Those features, in turn, lead to describing some of the cultural institutions as places of memory, both with reference to their architecture, as well as to the narratives they present. An important place in the course of those deliberations is assigned to Gdańsk’s cultural policy and its role in programming the local memory and identity, presented on the basis of the analysis of the development strategies published by the city over the analysed period of time. The state of events in Gdańsk is finally juxtaposed with popular trends in the development of new museology in Europe, where tendencies towards increasing introspection, revision, and anthropological approach can be observed.

Bibliografia

Assmann Aleida, Wprowadzenie: o krytyce, popularności i adekwatności terminu „pamięć” [w:] Między historią a pamięcią. Antologia, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Warszawa 2013, s. 9.

Assmann Jan, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, tłum. Anna Kryczyńska-Pham, wstęp i red. nauk. Robert Traba, Warszawa 2016.

Bauman Zygmunt, Nieco płynnych myśli o sztuce w płynie, przeł. Adriana Kunka [w:]idem, Między chwilą a pięknem o sztuce w rozpędzonym świecie, Łódź 2010, s. 20.

Bennett Tony, The Birth of the Museum. History, theory, politics, Routledge–London–New York 1995.

Bhabha Homi K., Culture’s In-Between [w:] Questions of Cultural Identity, red. Stuart Hall, Paul du Gay, London–Tousand Oaks–New Dehli 1996, s. 54–55.

Chwin Stefan, Mity i prawdy nowej gdańskiej pamięci [w:] Gdańskie tożsamości. Eseje o mieście, red. Basil Kerski, Gdańsk 2014, s. 223.

Friedrich Jacek, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960, Gdańsk 2015.

Friedrich Jacek, Polskość? Niemieckość? Gdańskość? O tożsamości sztuki i architektury Gdańska w XIX i XX wieku [w:] Gdańskie tożsamości. Eseje o mieście, red. Basil Kerski, Gdańsk 2014, s. 55–81.

Friedrich Jacek, Walka obrazów. Przedstawienia wobec idei w Wolnym Mieście Gdańsku, Gdańsk 2018.’

Gay Paul du, Organizing Identity: Entrepreneurial Governance and Public Management [w:] Questions of Cultural Identity, Questions of Cultural Identity, red. Stuart Hall, Paul du Gay, London–Tousand Oaks–New Dehli 1996, s. 152.

Gdańsk 2030 Plus Strategia rozwoju miasta, przyjęta uchwałą nr LVII/1327/14 Rady Miasta Gdańska z dnia 25 września 2014 r.

Gra resztkami (wywiad z Jeanem Baudrillardem przeprowadzony przez Salvatore Mele i Marka Titmarsha) [w:] Postmodernizm a flozofa, red. Stanisław Czerniak, Andrzej Szahaj, Warszawa 1996, s. 205, 226.

Halbwachs Maurice, Społeczne ramy pamięci, przeł. Marcin Król, Warszawa 1969.

Hobsbawm Eric, Introduction: Inventing Traditions [w:] Eric Hobsbawm, Terence Ranger, The Invention of Tradition, Cambridge 1983, s. 9–13.

http://development.cappellagedanensis.pl/.

http://ikm.gda.pl/idea/.

Kapralski Sławomir, Pamięć, przestrzeń, tożsamość. Próba refeksji teoretycznej [w:] Pamięć, przestrzeń, tożsamość, red. Sławomir Kapralski, Warszawa 2010, s. 9–10.

Karkowska Marta, Pamięć kulturowa mieszkańców Olsztyna lat 1945–2006 w perspektywie koncepcji Aleidy i Jana Assmannów, Warszawa 2014.

Kryszk Radosław, Załęcki Jarosław, Świadomość historyczna i tożsamość gdańszczan, „Rocznik Gdański” 1996, t. 56, z. 2, s 77–91.

Loew Peter Oliver, Gdańsk. Biografa miasta, przeł. J. Górny, Gdańsk, 2013.

Loew Peter Oliver, Historia szuka pamięci [w:] Gdańskie tożsamości. Eseje o mieście, red. Basil Kerski, Gdańsk 2014, s. 143–148.

Loew Peter Oliver, Trzy mity. Niemieckość, polskość, wielokulturowość [w:] Gdańskie tożsamości. Eseje o mieście, red. Basil Kerski, Gdańsk 2014, s. 155.

Macdonald Sharon, Memorylands. Heritage and Identity in Europe Today, Routledge– London–New York 2013.

Macdonald Sharon, Teorizing museums: an introduction [w:] Teorizing museums. Representing identity and diversity in a changing world, red. Sharon Macdonald i Gordon Fyfe, Oxford 1996, s. 138, 144.

Melosik Zbyszko, Szkudlarek Tomasz, Kultura, tożsamość i edukacja. Migotanie znaczeń, Kraków 2009.

Michałowski Lesław, Trójmiasto. Jedna przestrzeń, trzy mity [w:] Pamięć, przestrzeń, tożsamość, red. Sławomir Kapralski, Warszawa 2010, s. 258.

Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. Magdalena Saryusz-Wolska i Robert Traba, Warszawa 2014.

Muzeum II Wojny Światowej: katalog wystawy głównej, oprac. Rafał Wnuk, Paweł Machcewicz, Oliwia Gałka-Olejko, Łukasz Jasiński, Jan Daniluk, Gdańsk 2016.

Nora Pierre, Entre Mémoire et Histoire. La problématique des lieux [w:] Les Lieux de Mémoire, t. 1, La République, red. Pierre Nora, Paryż 1984, s. 34.

Ostow Robin, Introduction: Museums and National Identities in Europe in the Twenty-First Century [w:] Revisualizing National history, red. Robin Ostow, Toronto 2008, s. 3–4.

Poszerzenie pola kultury. Diagnoza potencjału sektora kultury w Gdańsku, red. Sławomir Czarnecki, Maciej Dzierżanowski, Martyna Grabowska, Jakub Knera, Lesław Michałowski, Cezary Obracht-Prondzyński, Krzysztof Stachura, Stanisław Szultka, Piotr Zbieranek, Gdańsk 2012.

Ricoeur Paul, Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. Janusz Margański, Kraków, 2007.

Strategia rozwoju miasta Gdańska do roku 2010, przyjęta uchwałą Rady Miasta Gdańska nr LXII/868/98 z dnia 17 czerwca 1998 r.

Strategia rozwoju miasta Gdańska do roku 2015, przyjęta uchwałą Rady Miasta Gdańska Nr XXXIII/1011/04 z dnia 22 grudnia 2004 r.

Szczepański Marek S., Podróże po mniejszym niebie. Ojczyzna prywatna w oglądzie socjologicznym [w:] Tożsamość miejsca i ludzi. Gdańszczanie i ich miasto w perspektywie historyczno-socjologicznej, red. nauk. Małgorzata Dymnicka, Zbigniew Opacki, Gdańsk 2003, s. 142–143.

Trupinda Janusz, Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku. Przewodnik, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, Gdańsk 2017.

Woźniak Michał, Ochrona dziedzictwa kulturowego, a muzea Pomorza Nadwiślańskiego [w:] Muzea, a dziedzictwo kulturowe Pomorza. Materiały konferencji jubileuszowej, Wejherowo, 24 X 1998, red. Józef Borzyszkowski, Wejherowo–Gdańsk 2000, s. 18.

Opublikowane
2018-11-27
Jak cytować
Wróblewska, M. (2018). Gdańskie instytucje kultury jako miejsca (jakiej?) pamięci. Porta Aurea, (17), 269-289. https://doi.org/10.26881/porta.2018.17.11
Dział
Artykuły