Polityka AI

Polityka redakcji czasopisma „Problemy Wczesnej Edukacji” dotycząca korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (AI)

I. Zasady ogólne

Sformułowane poniżej zasady mają na celu ochronę rzetelności naukowej oraz wiarygodności publikowanych treści, a także określenie zakresu odpowiedzialności Autorów, Recenzentów i Redakcji oraz osób uczestniczących w procesie wydawniczym.

Redakcja PWE przyjmuje, że posługiwanie się narzędziami generatywnej sztucznej inteligencji na jakimkolwiek etapie przygotowywania artykułu do publikacji musi mieć transparentny charakter, co oznacza że AI:

a) może stanowić wsparcie w procesie przygotowywania publikacji naukowych, ale w żadnym przypadku nie zastępuje samodzielnej pracy badawczej.

b) nie zwalnia też Autorów, Recenzentów oraz Zespołu Redakcyjnego PWE z powinności zachowania krytycznego namysłu i rzetelności naukowej oraz przestrzegania przyjętych w czasopiśmie zasad etycznych i zakresów obowiązków uczestników procesu publikacyjnego.

II. Zasady obowiązujące Autorów

1. Autorem artykułu jest wyłącznie osoba, która wniosła istotny wkład intelektualny w powstanie tekstu i może ponosić osobistą odpowiedzialność za jego treść, wyniki, źródła, interpretacje oraz wnioski. Oznacza to, że narzędzia AI:

a) nie mogą być wskazywane jako autor lub współautor publikacji.

b) nie mogą zastępować Autora artykułu w opracowania treści tekstu, doborze źródeł, stworzeniu koncepcji badawczej oraz formułowaniu wyników i wniosków oraz ich interpretacji.

2. Autorzy tekstów mogą wykorzystywać narzędzia sztucznej inteligencji jedynie jako wsparcie w procesie tworzenia manuskryptu, zwłaszcza następujących jego aspektów:

a) dokonywania korekty językowej (w zakresie ortografii i interpunkcji, gramatyki, fleksji i składni);

b) tłumaczenia z języków obcych na język polski i odwrotnie;

c) doskonalenia komunikatywności tekstu i podnoszenia jego jakości stylistycznej,

d) tworzenia streszczeń, tytułów, słów kluczowych lub elementów metadanych,

e) wspomagania analizy danych wyłącznie pod warunkiem stosowanego opisania zastosowanych procedur metodologicznych,

f) generowania tabel, rycin, schematów lub innych elementów artykułu.

3. Autorzy są zobowiązani do złożenia wraz z manuskryptem oświadczenia o wykorzystaniu narzędzia AI, które zostanie opublikowane wraz z artykułem. Treść tego oświadczenia można pobrać ze strony PWE.

4. Niezależnie od tego, czy Autorzy korzystali z narzędzi AI, ponoszą oni pełną odpowiedzialność za treść manuskryptu, w tym za: rzetelność i poprawność prezentowanych danych, prawdziwość źródeł, formułowanie wniosków i interpretację wyników a także za poprawność tłumaczeń, kompletność bibliografii oraz poprawne wskazanie i opisanie cytowanych źródeł lub dokonywanych parafraz cudzych tekstów.

5. Niedozwolone jest takie wykorzystanie AI, które prowadzi do ukrycia rzeczywistego autorstwa tekstu, manipulowania materiałem badawczym lub wprowadzania Redakcji, Recenzentów i Czytelników w błąd.

III. Zasady obowiązujące Recenzentów

1. Recenzenci nie mogą przesyłać manuskryptów ani ich fragmentów do narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji lub innych systemów, jeżeli istnieje ryzyko, że mogłoby to prowadzić do naruszenia poufności procesu recenzowania, praw autorskich lub bezpieczeństwa danych.

2. Recenzent jest w pełni odpowiedzialny za przygotowaną opinię, dlatego narzędzia AI nie mogą zastępować samodzielnej, eksperckiej oceny naukowej ani generować treści recenzji.

IV. Zasady obowiązujące Zespół Redakcyjny

1. Decyzje redakcyjne podejmowane są przez osoby odpowiedzialne za proces wydawniczy, na podstawie jakości naukowej, standardów etycznych, zgodności z profilem czasopisma oraz wyników recenzji.

2. Narzędzia AI nie mogą zastępować decyzji Zespołu Redakcyjnego dotyczących zakwalifikowania manuskryptu do publikacji, oceny jego wartości naukowej czy wyboru Recenzentów.

3. Redakcja ma prawo zwrócić się do Autorów o przedstawienie dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji dotyczących zakresu i sposobu wykorzystania narzędzi AI w procesie przygotowania manuskryptu.

4. W przypadku stwierdzenia nieujawnionego lub niewłaściwego wykorzystania narzędzi AI przez Autora manuskryptu, Redakcja może zażądać wyjaśnień lub wprowadzenia odpowiednich poprawek, ale też może odrzucić manuskrypt lub podjąć działania zgodnie z procedurą dotyczącą nierzetelności publikacyjnej. Zakres działań zależy od charakteru i wagi naruszenia.

V. Postanowienia końcowe

Polityka Redakcji PWE w zakresie wykorzystania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (AI) uzupełnia zasady etyki publikacyjnej, opublikowane na stronie czasopisma (https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/pwe/zasady) oraz uwzględnia zalecenia Committee on Publication Ethics (COPE).