Rozumienie przez dzieci 6-, 7- i 8-letnie występowania wody w gruncie

  • Jan Amos Jelinek Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie
Słowa kluczowe: woda gruntowa, znikanie wody w kałużach, woda w studni, woda w jeziorze, rozumienie, modele mentalne, dzieci przedszkolne, uczniowie szkolni

Abstrakt

Groundwater is out of direct observation. Their presence can be inferred from the observation of water disappearing in puddles, wells and lakes. The article presents a childlike explanation of these three phenomena. The study covered 50 children aged from 6 to 8 years. The obtained explanations have been categorised into mental models and arranged in relation to the degree of approximation to the scientific explanation. The research showed that children do not refer to groundwater when explaining the phenomenon of water disappearance in puddles and the origin of water in a well and lake. They are aware of the existence of water in the ground, but their cognitive horizon is limited to a deliberate explanation of the phenomena of water origin (e.g. water from rain immediately penetrates a well). The research has shown that children lack experience in preserving water in the ground and conclusions for pedagogical practice have been presented.

Bibliografia

Åkerblom A., Součková D., Pramling N. (2018), Preschool children’s conceptions of water, molecule, and chemistry before and after participating in a playfully dramatized early childhood education activity. „Cultural Studies of Science Education”, 14(6).

Al-Khamisy D. (1996), Rozwijanie pojęć przyrody nieożywionej u dzieci sześcioletnich. Warszawa, Wydawnictwo Żak.

Arthurs L.A. (2019), Using student conceptions about groundwater as resources for teaching about aquifers. „Journal of Geoscience Education”, 67(2).

Barnett M., Wagner H., Gatling A., Anderson J., Houle M., Kafka A. (2006), The Impact of Science Fiction Film on Student Understanding of Science. „Journal of Science Education and Technology”, 15(2).

Basak A. (2012), Wpływ bajek czytanych przez rodziców na rozwój dzieci w wieku szkolnym. „Pedagogika Rodziny”, 2(4).

Baumfalk B., Bhattacharya D., Vo T., Forbes C., Zangori L., Schwarz C. (2019), Impact of modelbased science curriculum and instruction on elementary students’ explanations for the hydrosphere. „Journal of Research in Science Teaching”, 56(5).

Beaumont E. (2010), Świat w obrazkach. Góry. Warszawa, Olesiejuk.

Ben-zvi-Assarf O., Orion N. (2005), A Study of Junior High Students’ Perceptions of the Water Cycle. „Journal of Geoscience Education”, 53(4).

Berat A. (2017), The Effect of Talking Drawings on Five-Year-Old Turkish Children’s Mental Models of the Water Cycle. „International Journal Of Environmental & Science Education”, 3(12).

Budniak A. (2009), Edukacja społeczno-przyrodnicza dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym. Warszawa, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Cardak O. (2009), Science Student’s Misconception of the Water Cycle According to their Drawings. „Journal of Applied Sciences”, 9(5).

Cardoso A., Ribeiro T., Vasconcelos C. (2018), What Is Inside the Earth? Children’s and Senior Citizens’ Conceptions and the Need for a Lifelong Education. „Science & Education”, 27(7–8).

Carey S. (1999), Sources of conceptual change. W: E.K. Scholnick, K. Nelson, P. Miller (red.), Conceptual development: Piaget’s legacy.

Mahwah, N.J., Lawrence Erlbaum Associates. Dickerson D.L., Penick J.E., Dawkins K.R., Sickle M.V. (2007), Groundwater in Science Education. „Journal of Science Teacher Education”, 18(1).

Dove J.E., Everett L.A., Preece P.F. (1999), Exploring a hydrological concept through children’s drawings. „International Journal of Science Education”, 21(5).

Gopnik A. (2010), Dziecko filozofem. Warszawa, Wydawnictwo Pruszyński i S-ka.

Grajkowski W. (2013), Podstawa programowa przedmiotów przyrodniczych w opiniach nauczycieli, dyrektorów szkół oraz uczniów. Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

Gutry-Korycka M., Sadurski A., Kundzewicz Z.W., Pociask-Karteczka J., Skrzypczyk L. (2014), Zasoby wodne a ich wykorzystanie. „Nauka”, 1.

Guz S. (1993), Rozumienie zjawisk przyrody nieożywionej przez dzieci sześcioletnie. „Wychowanie w Przedszkolu”, 6.

Harwood D., Jackson P. (1993), „Why did they build this hill so steep?”: Problems of assessing primary children’s understanding of physical landscape features in the context of the UK National Curriculum. „Geographic and Environmental Education”, 2(2).

Jaromin B. (2005), Woda, woda wszędzie. „Edukacja Przyrodnicza w Szkole Podstawowej”, 3/4.

Jelinek J.A. (2019), Dziecięca geologia. Modele mentalne budowy wewnętrzne Ziemi dzieci 6, 7 i 8-letnich. „Edukacja Biologiczna i Środowiskowa”, 1(70).

Johnson-Laird P.N. (1983), Mental models. Cambridge, Mass., Harvard University Press.

Kampeza M., Ravanis K. (2009), Transforming the representations of preschool-age children regarding geophysical entities and physical geography. „Review of Science, Mathematics and ICT Education”, 3(1).

Klus-Stańska D. (red.) (2004), Światy dziecięcych znaczeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Korzeniewski B. (1985), Kształtowanie pojęć geograficznych w nauczaniu początkowym. Warszawa, WSiP.

Macioszczyk A., Dobrzyński D. (2002), Hydrogeochemia. Strefy aktywnej wymiany wód podziemnych. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mackintosh M. (2005), Children’s Understanding of Rivers. „International Researching in Geography and Environmental Education”, 14(4).

Marszał D., Ostrowska E.B., Sitek M. (2020), Osiągnięcia przyrodnicze. W: M. Sitek (red.), TIMSS 2019. Wyniki międzynarodowego badania osiągnięć czwartoklasistów w matematyce i przyrodzie. Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

Meyer W.B. (1987), Vernacular American theories of earth science. „Journal of Geological Education”, 35(4).

Panagiotaki G., Nobes G., Potton A. (2009), Mental models and other misconceptions in children’s understanding of the earth. „Journal of Experimental Child Psychology”, 104(1).

Philips W.C. (1991), Earth Science Misconceptions. „Science Teacher”, 58(2). Piaget J. (2006), Jak sobie dziecko wyobraża świat. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Pietkiewicz S., Żmuda S. (1973), Słownik pojęć geograficznych. Warszawa, Wiedza Powszechna.

Platten L. (1995), Talking Geography: an investigation into young children’s understanding of geographical terms. „International Journal of Early Years Education”, 3(1).

Posner G.J., Strike K.A., Hewson P.W., Gertzog W.A. (1982), Accommodation of a scientific conception: Toward a theory of conceptual change. „Science Education”, 66(2).

Ravanis K. (2020), Precursor models of the Physical Sciences in Early Childhood Education students’ thinking. „Science Education Research and Praxis”, 76.

Saçkes M., Flevares L., Trundle K. (2010), Four- to six-year-old children’s conceptions of the mechanism of rainfall. „Early Childhood Research Quarterly”, 25(4).

Sheridan J.M. (1968), Children’s awareness of Physical Geography. „The Journal of Geography”, 67(2).

Szuman S. (1939), Rozwój pytań dziecka. Badania nad rozwojem umysłowości dziecka na tle jego pytań. Warszawa–Wilno–Lublin, Nasza Księgarnia.

Unterbruner U., Hilberg S., Schiffl I. (2016), Understanding groundwater – students’ pre-conceptions and conceptual change by means of a theory-guided multimedia learning program. „Hydrology and Earth System Sciences”, 20.

Vinisha K., Ramadas J. (2013), Visual Representations of the Water Cycle in Science Textbooks. „Contemporary Education Dialogue”, 10(1).

Vosniadou S., Brewer W. (1992), Mental Models of the Earth: A Study of Conceptual Change in Childhood. „Cognitive Psychology”, 24(4).

Wampler J.M. (2000), Misconceptions – a column about errors in geoscience textbooks: Misconceptions of the development of cones of depression. „Journal of Geoscience Education”, 48.

Wiśniewska-Kin M. (2007), „Chcieć, pragnąć, myśleć, wiedzieć”. Rozumienie pojęć przez dzieci. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Wygotski L.S. (1971), Wybrane prace psychologiczne. Warszawa, PWN.

Zioło I. (2002), Edukacja środowiskowa na poziomie nauczania zintegrowanego. Kraków, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Opublikowane
2021-10-13
Jak cytować
Jelinek, J. A. (2021). Rozumienie przez dzieci 6-, 7- i 8-letnie występowania wody w gruncie. Problemy Wczesnej Edukacji, 52(1), 50-63. https://doi.org/10.26881/pwe.2021.52.04
Dział
Rozprawy i artykuły