System pedagogiczny Makarenki w kontekście założeń współczesnej pedagogiki ulicy

  • Jolanta Sokołowska Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: prekursorzy pedagogiki ulicy, współczesna pedagogika ulicy, streetworking, emancypacyjny charakter pedagogiki ulicy

Abstrakt

The subject of this analysis is an attempt to reflect on the pedagogical system of Antoni Makarenko as a pedagogue of street children. Just as the street peddlers of today worked with children whose negative and afflicted relationships with the world have led to an attitude of distrust and dislike. When analyzing his concept, I referred to the thought he had made in “Pedagogical Poem”. Confronting the idea against the views of modern street pedagogues, I tried to answer the questions: what does Makarenko share with people working today with this category of children? How much of his ideas worked out almost a century ago are the inspiration for modern street pedagogues? Makarenko, like the street pedigreers of today, was focused on building contacts, appreciated the significance of the meeting, tried to answer real problems and needs of homeless youth. What distinguishes modern street pedagogy from the Makarenko pedagogical system is its critical character. Makarenko’s pedagogy, due to ideological dominance (which was not discussed in the pedagogical activity aimed at shaping the planned political consciousness of the charges), lost its emancipatory character.

Bibliografia

Cueff D. (2007), Dzieci ulicy – potrzeby i możliwości oddziaływań. W: I. Pospiszyl, M. Konopczyński (red.), Resocjalizacja – w stronę środowiska otwartego. Warszawa, Wydawnictwo Pedagogium.

Cueff D., Dziecko na ulicy. Europejski projekt DAPHNE: Zwalczanie przemocy wobec dzieci ulicy. Przewodnik metodologiczny. http://www.gpas.org.pl/indexfl.html (dostęp: 5.11.2016).

Filek J. (1984), Pseudowychowanie, „Studia Filozoficzne”, 10.

Frysztacki K., Nóżka M., Smagacz-Poziemska M., (red.), (2011), Dzieci ulicy. Procesy marginalizacji i automarginalizacji nieletnich. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Garfinkel H. (2007), Studia z etnometodologii. Warszawa, Wyd. PWN.

Gulczyńska A. (2011), Koncepcja dziecka na ulicy. Analiza z perspektywy interakcyjnej. W: K. Frysztacki, M. Nóżka, M. Smagacz-Poziemska (red.), Dzieci ulicy. Procesy marginalizacji i automarginalizacji nieletnich. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Klus-Stańska D., Szczepska-Pustkowska M. (2009), Pedagogika wczesnoszkolna. Dyskursy, problemy, rozwiązania. Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Kurzeja A. (2008), Dzieci ulicy – profilaktyka zagrożeń. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kurzępa J. (2005), Praca socjalna na ulicy w warunkach szczególnego ryzyka. W: E. Bielecka (red.), Streetworking. Teoria i praktyka. Warszawa, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogiki Resocjalizacyjnej.

Makarenko A. (1956), Poemat pedagogiczny. Warszawa, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Olszewska-Baka G, Pytka L. (2000), Dzieci ulicy – metodologiczne aspekty profilaktyki interwencyjnej. W: G. Olszewska-Baka (red.), Dzieci ulicy. Problemy, profilaktyka, resocjalizacja. Białystok, Wyd. ERBE.

Pospiszyl I., Konopczyński M., (red.), (2007), Resocjalizacja – w stronę środowiska otwartego. Warszawa, Wydawnictwo Pedagogium.

Rutkowiak J. (2010a), Czy istnieje edukacyjny program ekonomii korporacyjnej? W: A. Kożyczkowska, M. Szczepska-Pustkowska (red.), Człowiek w systemie pomocy. Konteksty i rozwiązania edukacyjne. Gdańsk, Wydawnictwo GWSH.

Rutkowiak J. (2010b), Nauczyciel w dramacie wartości wychowawczych. Problem na pograniczu pedeutologii i ekonomii. W: E. Potulicka, J. Rutkowiak (red.), Neoliberalne uwikłania edukacji. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Sokołowska J. (2016), Pedagogika ulicy jako praca na zasobach. W: E. Czerka-Fortuna, K. Kmita-Zaniewska, A. Zbierzchowska (red.), Zasoby rodziny – wychowanie, poradnictwo, praca socjalna. Gdańsk, Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Szczepański T. (2005), Przestrzenie działania pedagoga ulicznego. W: E. Bielecka (red.), Streetworking. Teoria i praktyka. Warszawa, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogiki Resocjalizacyjnej.

Szczepański T. (2009), Pedagogika ulicy jako odpowiedź na potrzeby środowisk marginalizowanych. W: Partnerstwo dla dzieci – czas wolny jako narzędzie zmiany społecznej. Materiał z II Konferencji zorganizowanej przez Fundację Wspólna Droga w MPiPS 8 grudnia 2008, Warszawa.

Opublikowane
2017-09-28
Jak cytować
Sokołowska, J. (2017). System pedagogiczny Makarenki w kontekście założeń współczesnej pedagogiki ulicy. Problemy Wczesnej Edukacji, 39(4), 62-68. https://doi.org/10.26881/pwe.2017.39.05