Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweAgnotologia w warsztacie medioznawcy. Propozycja ramy metodologicznej do badania dyskursu reportażowego
Słowa kluczowe:
agnotologia, Kalina Błażejowska, Agnotologiczne Badanie Dyskursu, BezduszniAbstrakt
Celem artykułu jest omówienie metody Agnotologicznego Badania Dyskursu (ABD), która może być wykorzystywana do analizowania mechanizmów intencjonalnego wytwarzania niewiedzy w przestrzeni mediasfery. Wychodząc od przedstawienia głównych założeń agnotologii, autorka proponuje pięć strategii badawczych (elipsa, eufemizacja, detal haptyczny, afektywne świadectwo, rekonstrukcja), pomagających reporterowi w procesie dekonstruowania architektury niewiedzy. W części analitycznej badaniu za pomocą ABD został poddany reportaż Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych Kaliny Błażejowskiej.
Downloads
Bibliografia
Adamczewska I., Reportaż demaskatorski [w:] Leksykon terminów medialnych, red. K. Wolny-Zmorzyński i in., t. 2, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2024.
Adorno T., Dialektyka negatywna, przeł. K. Krzemieniowa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1986.
Adorno T., Teoria estetyczna, przeł. K. Krzemieniowa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1994.
Bałdys P., Piątek K., Media w społeczeństwie – znaczenie, funkcje i władza, „Media i Społeczeństwo” 2018, nr 8, s. 9–18.
Bieńkowski Z., Poezja i niepoezja, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967.
Błażejowska K., Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych, Wydawnictwo Czarne, Czarne 2024.
Bonneil Ch., Fressoz J.-B., L’Événement anthropocène. La Terre, l’histoire et nous, Éditions du Seuil, Paris 2016.
Echeng E.E., The Presence of Absence. Negative Space as Form in Sculpture, „International Journal of Arts, Design and Art Theory” 2021, nr 1, s. 1–11.
Encyklopedia bezpieczeństwa, red. nauk. O. Wasiuta, S. Wasiuta, t. 3, Libron – Filip Lohner, Kraków 2021.
Fricker M., Epistemic injustice. Power and the ethics of knowing, Oxford University Press, Oxford 2007.
Gross M., McGoey L., Revolutionary epistemology. The promise and peril of ignorance studies [w:] Routledge International Handbook of Ignorance Studies, red. M. Gross, L. McGoey, Routledge, London 2022.
Kapuściński R., Lapidaria IV–VI, Czytelnik, Warszawa 2008.
Kiwała K., Muzyka a cisza. O wymiarach ciszy w muzyce, „Ethos” 2016, nr 1, s. 215–228.
Kmiecik M., Drogi negatywności. Nurt estetyczno-religijny w poezji i w muzyce awangardowej w XX wieku, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2016.
Kwieciński Z., Agnotologia pedagogiczna. Zarys problematyki. Trzy subiektywne opowieści, „Studia Edukacyjne” 2017, nr 46, s. 11–28.
Latour B., On Some of the Affects of Capitalism, http://www.bruno-latour.fr/sites/default/files/136-AFFECTS-OF-K-COPENHAGUE.pdf (dostęp: 14.03.2026).
Leksykon terminów medialnych, red. K. Wolny-Zmorzyński i in., Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2024.
Lisowska-Magdziarz M., Irracjonalizm w zmediatyzowanym społeczeństwie wiedzy. Ramowanie, słownik, retoryka, ikonografia, „Studia Medioznawcze” 2020, nr 2, s. 499–513.
Nader L., Aktywna przemoc. „Moim przyjaciołom Żydom” Władysława Strzemińskiego, „Teksty Drugie” 2013, nr 4, s. 255–272.
Norwid C.K., Pisma wszystkie, zebrał, tekst ustalił, wstępem i uwagami krytycznymi opatrzył J.W. Gomulicki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971.
Pieciul-Karmińska E., Językowe nadużycia, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/216106,1,jezykowe-naduzycia.read (dostęp: 18.03.2026).
Proctor R.N., Agnotology. A Missing Term to Describe the Cultural Production of Ignorance (and It’s Study) [w:] Agnotology. The Making and Unmaking of Ignorance, red. R.N. Proctor, L. Schiebinger, Stanford University Press, Stanford 2008.
Skrzypczak I., Milczenie wersologiczne, „Forum Poetyki” 2021, nr 25, s. 86–103.
Stankowska A., Elipsa: byt możliwy do zaktualizowania, „Teksty Drugie” 2001, nr 6, s. 143–158.
Temir E., False balance: The illusion of neutrality overshadowing truth in journalism, https://www.erkamtemir.com/false-balance-the-illusion-of-neutrality-overshadowing-truth-in-journalism/ (dostęp: 14.03.2026).
Trojanowska B., Zmysł dotyku w literackich reprezentacjach Nikołaja Leskowa, „Roczniki Humanistyczne” 2022, z. 7, s. 95–109.
Vargo Ch.J., Amazeen M.A., Agenda-Cutting Versus Agenda-Building: Does Sponsored Content Influence Corporate News Coverage in U.S. Media?, „International Journal of Communication” 2021, nr 15, s. 3968–3988.
Waśniewska M., „Misja pokojowa” czy „krwawa jatka”: eufemizmy i dysfemizmy w dyskursie medialnym na przykładzie relacji z wojny w Syrii w polskiej prasie, „Tekst i Dyskurs” 2017, nr 10, s. 241–258.
Wójcińska A., Reporterzy bez fikcji. Rozmowy z polskimi reporterami, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2011.
