Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweWęgorze, kumaki i szczury: polityczne obrzydliwe zwierzęta Güntera Grassa
DOI:
https://doi.org/10.26881/sgg.2025.52.05Słowa kluczowe:
metafory gatunkowe, biopolityka, homo sacer, bestia sacra, HolokaustAbstrakt
Twórczość literacka i artystyczna Güntera Grassa jest dobrym przykładem wielogatunkowego dzieła, w którym niedocenione zwierzęta, zwłaszcza mogące budzić w człowieku obrzydzenie, są oczyszczane z kulturowo i politycznie zatrutej przeszłości albo uwalniane z ekologicznie antropocentrycznej niewidzialności i podniesione do poziomu poetyckiego oraz politycznego znaczenia. Artykuł analizuje sposoby, w jakie Grass wykorzystuje metafory gatunków – węgorzy, kumaków i szczurów – w tworzeniu kultury pamięci i wypowiedziach na temat nazistowskiej przeszłości i Holokaustu.
Downloads
Bibliografia
Agamben, Giorgio (1995): Homo Sacer. Sovereign Power and Bare Life, Stanford UP.
Cole, Lucinda (2016): Imperfect Creatures. Vermin, Literature, and the Sciences of Life 1600−1740, Ann Arbor: U of Michigan P.
Derrida, Jacques (2009): The Beast & the Sovereign, vol. 1, translated by Geoffrey Bennington, Chicago: Chicago UP.
Douglas, Mary (1966) 2002: Purity and Danger. An Analysis of the Concepts of Pollution and Taboo, New York: Routledge.
Gerhardt, Christoph (1981): Kröte und Igel in schwankhafter Literatur des späten Mittelalters. W: Medizinhistorisches Journal, 16.4, 340–357.
Grass, Günter (2022): Die Rättin, München: dtv.
Grass, Günter (2001): Szczurzyca, przeł. Sławomir Błaut, Gdańsk: Polnord. Wydawnictwo „Oskar”.
Grass, Günter (2005): Wróżby kumaka, przeł. Sławomir Błaut, Gdańsk: Polnord. Wydawnictwo „Oskar”.
Herf, Jeffrey (1984): Reactionary Modernism: Technology, Culture and Politics in Weimar and the Third Reich, Cambridge: Cambridge UP.
Hutton, Ronald (2017): The Witch. A History of Fear, From Ancient Times to the Present, New Haven: Yale UP.
Mooallem, Jon (2014): How the Teddy Bear Taught us Compassion. Ted Talk, https://www.ted.com/talks/jon_mooallem_the_strange_story_of_the_teddy_bear_and_what_it_reveals_about_our_relationship_to_animals?language=en#t-807378
[dostęp: 5.06.2025].
Pizer, John (2017): Imagining Resistance to the “Colonization” of East Germany by West Germany in Novels by Günter Grass, Christa Wolf, and Volker Braun. W: Colloquia Germanica, vol. 50, No. 2, 205–227.
Rowlands, Mark (1998, 2009): Animal Rights. Moral Theory and Practice, London: Palgrave Macmillan.
Ruxton, Megan (2017): Femina Sacra Beyond Borders: Agamben in the 21st Century, Theory & Event, 20, 450–470.
Sax, Boria (2000): Animals in the Third Reich, New York: Continuum.
Sombart, Werner (1913): Żydzi i życie gospodarcze, przeł. M. Brokmannowa, Warszawa: Spółka Wydawnicza Warszawska.
Zinsser, Hans (1935): Rats, Lice and History, London: Routledge.
Film dokumentalny Der ewige Jude, https://archive.org/details/video_2019–09–07_10–06–24 [dostęp: 5.06.2025].
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Copyright by Instytut Filologii Germańskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
