Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweReprezentacja Hołodomoru w literaturze dziecięcej: ludobójstwo, pamięć i pedagogiki historycznego odzyskiwania w powieści Katherine Marsh "Stracony Rok"
DOI:
https://doi.org/10.26881/ae.2025.22.06Słowa kluczowe:
Hołodomor, literatura dziecięca, proza historyczna, teorie pamięciAbstrakt
W niniejszym artykule przeanalizowano powieść Katherine Marsh "Stracony rok" (2023) jako dzieło dziecięcej literatury historycznej, które pośredniczy w przekazywaniu pamięci o Hołodomorze poprzez narrację, strategie pedagogiczne oraz ramy postpamięci. Umieszczając powieść w szerszym kontekście debat nad traumą, pamięcią zbiorową i edukacją medialną, artykuł dowodzi, że Stracony rok pełni funkcję zarówno literackiej, jak i edukacyjnej interwencji, kt.ra odzyskuje zapoznane historie, jednocześnie angażując współczesnych czytelników w procesy krytycznej refleksji. Dzięki międzypokoleniowej strukturze, multimodalnym strategiom narracyjnym oraz autorskiemu opracowaniu ram interpretacyjnych powieść umożliwia przekazywanie „pamięci następnego pokolenia” (next-generation memory) i zachęca młodych czytelnik.w do aktywnego udziału w rekonstrukcji przeszłości. Artykuł podkreśla także rolę literatury dziecięcej jako przestrzeni etycznego zaangażowania i transmisji pamięci w epoce naznaczonej nadmiarem informacji oraz spornymi narracjami historycznymi.
Downloads
Bibliografia
Applebaum A., 2017, Red Famine: Stalin’s War on Ukraine, London: Penguin Books.
Bertelsen O., 2022, In the Labyrinth of the KGB: Ukraine’s Intelligentsia in the 1960s–1970s, Lanham: Lexington Books.
Bezo B., Maggi S., 2015, Living in “survival mode”: Intergenerational transmission of trauma from the Holodomor genocide of 1932–1933 in Ukraine, “Social Science & Medicine”, vol. 134, p. 87–94, https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2015.04.009.
Erll A., 2008, Cultural Memory Studies: An Introduction, [in:] Erll A., Nünning A., Young S.B. (eds.), Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook, Berlin: Walter de Gruyter, p. 1–15.
Kachak T., Krul L., 2024, Contemporary Ukrainian picture books for children: Key themes and images, “Transcarpathian Philological Studies”, vol. 35, p. 290–296, https://doi.org/10.32782/tps2663-4880/2024.35.50.
Kamińska-Maciąg S., 2023, The Controversial Truth: Postmemory and the Great Terror in Yulia Yakovleva’s The Raven’s Children and Eugene Yelchin’s Breaking Stalin’s Nose, [in:] Navigating Children’s Literature through Controversy, p. 70–84, https://doi.org/10.1163/9789004683297_007.
Kidd K., 2008, “A” is for Auschwitz: Psychoanalysis, Trauma Theory, and the “Children’s Literature of Atrocity”, [in:] Goodenough E., Immel A. (eds), Under Fire: Childhood in the Shadow of War, Detroit: Wayne State UP, p. 161–184.
Kovalets L., 2026, Is it Truly so Distant and Unrealistic? The Holodomor Theme on the Pages of the 1930s Chernivtsi Children’s Magazine “Ukrainska Lastivka”, “Children’s Literature: Interdisciplinary Discourse”, vol. 3, no. 1, p. 13–24, https://doi.org/10.15330/clid.3.1.13-24.
Kulchytsky S., 2012, Why Did Stalin Exterminate the Ukrainians? Comprehending the Holodomor. The Position of Soviet Historians, [in:] Klid B., Motyl A.J. (eds.), The Holodomor Reader: A Sourcebook on the Famine of 1932–1933 in Ukraine, Edmonton: Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, p. 26–35.
Malko V., 2021, The Ukrainian Intelligentsia and Genocide: The Struggle for History, Language, and Culture in the 1920s and 1930s, Lanham: Lexington Books.
Marsh K., 2023a, The Lost Year: A Survival Story of the Ukrainian Famine, New York: Roaring Brook Press.
Marsh K., 2023b, Why Teach The Lost Year: A Ukrainian Famine Story for Middle-Grade Readers [YouTube video], https://www.youtube.com/watch?v=gO-IeNt8-ms [accessed: 15.08.2025].
Nintendo, 2017, The Legend of Zelda: Breath of the Wild, Nintendo Switch.
Świetlicki M., 2023a, Next-generation memory and Ukrainian Canadian children’s historical fiction: The seeds of memory, London: Routledge, https://doi.org/10.4324/9781003367918.
Świetlicki M., 2023b, Trauma, romance, and the diasporic memory keepers of the Holodomor in Erin Litteken’s The Memory Keeper of Kyiv, “European Journal of American Studies”, vol. 18, no. 4, https://doi.org/10.4000/ejas.21013.
Świetlicki M., 2026 (forthcoming), Politics of Memory and Present-Day Politics in Ukrainian-Themed American Historical Fiction for Young People, [in:] Efimova S., Balina M. (eds), The Politics of Text and Image in Children’s Culture: Contemporary Eastern Europe and Beyond, London: Routledge, p. 120–135.
Tribunella E.L., 2010, Melancholia and Maturation: The Use of Trauma in American Children’s Literature, Knoxville: University of Tennessee Press.
Ulanowicz A., 2017, ‘We Are the People’: The Holodomor and North American-Ukrainian Diasporic Memory in Marsha Forchuk Skrypuch’s Enough, “Miscellanea Posttotalitariana Wratislaviensia”, vol. 2, no. 7, p. 49–71.
Yekelchyk S., 2020, Ukraine: What Everyone Needs to Know, 2nd ed., New York: Oxford University Press.
