Uniwersyteckie Czasopisma NaukowePrawo w zmieniającej się gospodarce i społeczeństwie – Włochy końca XIX i początku XX wieku: narodziny akademickiej wiedzy prawniczej
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsp.2026.1.06Słowa kluczowe:
włoskie prawo handlowe (Królestwo Włoch), historia prawa handlowego, historia myśli prawniczej, przepływ wiedzy, czasopisma prawniczeAbstrakt
Pojawienie się nowej doktryny prawa handlowego, mocno zakorzenionej w bogatej tradycji, zbiegło się we Włoszech z wyzwaniami stawianymi przez rodzący się kapitalizm. W obliczu przemian związanych z pojawieniem się produkcji masowej i społeczeństwa przemysłowego włoscy profesorowie prawa handlowego pod koniec XIX i na początku XX w. zostali zmuszeni do opracowania nowych metod badawczych. Aby zapewnić dalszą aktualność krajowej kodyfikacji, konieczne było utrzymanie jej zgodności z ówczesną praktyką. W centrum ich refleksji znalazła się historia i komparatystyka, rozwijane w harmonii z wydarzeniami mającymi miejsce w innych krajach europejskich. Dzięki elastycznemu medium, jakim były czasopisma prawnicze, nawiązywano intensywne i owocne kontakty z zagranicznymi uczonymi, zwłaszcza francuskimi.
Downloads
Bibliografia
Aquarone A., L’unificazione legislativa e i codici del 1865, Milano 1960.
Audren F., Chambost A.-S., Halpérin J.-L., Histoires contemporaines du droit, Paris 2020.
Birocchi I. (ed.), ‘Non più satellite’. Itinerari giuscommercialistici tra Otto e Novecento, Pisa 2019.
Braccia R., Un avvocato nelle istituzioni. Stefano Castagnola giurista e politico dell’Italia liberale, Milano 2008.
Caravale M., “Perché mai il diritto privato è ancora diviso in due campi, il civile e il commerciale? La polemica sul Codice di commercio nell’Italia liberale” [in:] C. Angelici et al., Negozianti e imprenditori. 200 anni dal Code de commerce, Milano 2008, pp. 81–116.
Fugazza E., Tra liberismo e solidarismo. Il lungo percorso scientifico di Ercole Vidari, Padova 2018.
Garnier F., “Œuvre de juristes italiani et juristes français à l’œuvre dans les Annales de droit commercial (1886–1939),” Revue historique de droit français et étranger 2020, vol. 98, no. 1, pp. 55–76.
Grossi P., Scienza giuridica italiana. Un profilo storico, Milano 2002.
Hakim N., Monti A., “Circulation des idées juridiques et analyse bibliométrique: l’exemple franco-italien du droit des assurances,” Clio@Thémis 2018, no. 14, pp. 1–38.
Libertini M., “Vivante, Cesare” [in:] M. Libertini, Passato e presente del diritto commerciale, Torino 2023, pp. 265–271.
Mansuino C., Periodici giuridici italiani (1850–1900). Repertorio, Milano 1994.
Mazzarella F., “Kingdom of Italy (1861–1946)” [in:] Das ADHGB von 1861 als gemeinsames Obligationenrecht in Mitteleuropa, eds. M. Löhnig, S. Wagner, Tübingen 2018, pp. 305–337.
Mazzarella F., Un diritto per l’Europa industriale. Cultura giuridica ed economia dalla rivoluzione francese al secondo dopoguerra, Milano 2016.
Mazzarella F., “Vivante, Cesare” [in:] Dizionario Biografico degli Italiani, vol. C, Roma 2020, pp. 31–35.
Monti A., Angelo Sraffa. Un ‘antiteorico’ del diritto, Milano 2011.
Monti A., “La fabrique du droit commercial. Les usages de commerce en Italie à l’aube du XXe siècle,” Revue historique de droit français et étranger 2021, vol. 99, issue 2, pp. 181–197.
Monti A., “Form, Size, ‘Governance’. Remarks on Italian Late 19th Century Companies” [in:] The Company in Law and Practice: Did Size Matter? (Middle Ages–Nineteenth Century), eds. D. De Ruysscher, A. Cordes, S. Dauchy, H. Pihlajamäki, History of Private Law Series, Leiden 2017, pp. 203–218.
Monti A., “Intermédiation financière et tutelle des ‘consommateurs’. Perspectives de juristes (Italie, XIXe–XXe siècles)” [in:] Le Droit face à l’économie sans travail, vol. 1: Sources intellectuelles, acteurs, résolution des conflits, eds. L. Brunori, S. Dauchy, O. Descamps, X. Prévost, Paris 2019, pp. 193–209.
Monti A., “The Italian Destiny of the French Code de commerce” [in:] Modernisation, National Identity and Legal Instrumentalism, vol. 1: Private Law, eds. M. Gałędek, A. Klimaszewska, Leiden 2020, pp. 111–142.
Padoa-Schioppa A., “Disciplina legislativa e progetti di riforma delle società per azioni in Italia (1862–1942)” [in:] A. Padoa-Schioppa, Saggi di storia del diritto commerciale, Milano 1992, pp. 205–259.
Padoa-Schioppa A., “Il diritto commerciale italiano” [in:] A. Padoa-Schioppa, Italia ed Europa nella storia del diritto, Bologna 2003, pp. 533–563.
Padoa-Schioppa A., “La genesi del codice di commercio del 1882” [in:] A. Padoa-Schioppa, Saggi di storia del diritto commerciale, Milano 1992, pp. 157–203.
Porciani I., Moretti M., “La creazione del sistema universitario nella nuova Italia” [in:] Storia delle Università in Italia, vol. 1, eds. G.P. Brizzi, P. Del Negro, A. Romano, Messina 2007, pp. 323–379.
Sciumè A., “Cesare Vivante” [in:] Enciclopedia italiana: Il contributo italiano alla storia del pensiero. Diritto, Roma 2012, pp. 446–450.
Sraffa A., “Il contratto del commissionario con se medesimo,” Archivio giuridico 1898, nuova serie, vol. 2, pp. 345–368.
Stolleis M. (ed.), Juristische Zeitschriften. Die neue Medien des 18.–20. Jahrhunderts, Frankfurt am Main 1999.
Stolleis M., Simon T. (eds.), Juristische Zeitschriften in Europa, Frankfurt am Main 2006.
Teti R., Codice civile e regime fascista. Sull’unificazione del diritto privato, Milano 1990.
Teti R., Un diritto per gli imprenditori. Il diritto commerciale dalle codificazioni ottocentesche al codice civile del 1942, Roma 2018.
Vano C., “Codificare, comparare, costruire la nazione. Una nota introduttiva” [in:] Giuseppe Pisanelli. Scienza del processo, cultura delle leggi e avvocatura tra periferia e nazione, ed. C. Vano, Napoli 2005, pp. XIX–XXIX.
Vivante C., “Per un codice unico delle obbligazioni (Prolusione al Corso di diritto commerciale letta nell’Università di Bologna),” Archivio giuridico 1887, vol. 39, pp. 497–516.
Vivante C., Traité de droit commercial, traduit sur la troisième édition italienne (1907–1909) par J. Escarra, vol. 1–4, Paris 1910–1912.
Vivante C., “Preface” [in:] C. Vivante, Trattato di diritto commerciale, vol. 1, Torino 1893.
Vivante C., “Un code unique des obligations. Histoire et polémique,” traduit et annoté par V. Yseux, Annales de droit commercial 1893, pp. 1–23.
Vivante C., Sraffa A., “Il nostro programma,” Rivista di diritto commerciale, industriale e marittimo 1903, vol. 1, pp. I–II.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gdańskie Studia Prawnicze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
