Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweAksjologia prawa i ekonomii
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsp.2026.1.07Słowa kluczowe:
polityka gospodarcza, koncepcje ekonomiczne, prawo, gospodarka, przedsiębiorca, działalność gospodarcza, aksjologia, wartościAbstrakt
Prawo, jako instrument oddziaływania państwa na gospodarkę, jest wytworem samego państwa. To ono nadaje mu określone cechy oraz wiąże je z określonymi wartościami. Wartości te pozostają w ścisłym związku zarówno z procesem legislacyjnym, jak i z treścią, konstrukcją oraz stosowaniem prawa. Różnią się one istotą, charakterem, wagą i znaczeniem, jednak wszystkie współobowiązują wraz z normami prawnymi i stanowią immanentny element całego systemu. Umieszczenie tych cech i wartości w strukturze prawa oraz ich powiązanie z normami prawnymi sprawia, że zyskują one gwarancję – jeśli nie zawsze pełnego obowiązywania, to przynajmniej respektowania i uwzględniania w praktyce stosowania prawa. Szczególne znaczenie mają wartości związane z regulacjami, za pomocą których państwo oddziałuje na gospodarkę. Stanowią one bowiem zarówno podstawę, jak i przesłankę nadawania tym regulacjom odpowiedniej treści, zgodnej z przyjętym systemem aksjologicznym, a także wyznaczają cele, którym akty prawne powinny służyć.
Downloads
Bibliografia
Blicharz R., “Ważenie wartości w publicznym prawie gospodarczym” [in:] Aksjologia publicznego prawa gospodarczego, ed. A. Powałowski, Warszawa 2022, pp. 21–43.
Complak K., “Komentarz do art. 22” [in:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, ed. M. Haczkowska, Warszawa 2014.
Gdańskie Studia Prawnicze 2017, vol. 37: Społeczna gospodarka rynkowa, ed. A. Powałowski.
Havlan P., Vlastnictví státu, Brno 2000.
Horák F., “Krize hodnot a soudobé parvo,” Jurisprudence 2019, č. 4, pp. 28–41.
Kordela M., “Systemowość aksjologiczna prawa,” Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji 2016, no. 104, pp. 91–104.
Kordela M., “Zasady prawa jako normatywna postać wartości,” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2006, vol. 68, issue 1, pp. 39–54.
Kraus O., Die Werttheorien. Geschichte und Kritik, Brno 1937.
Kundera E., “Koncepcje społecznej gospodarki rynkowej,” Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji 2015, no. 100, pp. 81–90.
Mrkývka P., „Materialne podstawy administracji publicznej” [in:] Z problematyki prawa administracyjnego i nauki administracji. Księga pamiątkowa z okazji siedemdziesięciolecia urodzin profesora Zbigniewa Leońskiego, eds. Z. Janku et al., Poznań 1999.
Mrkývka P., “Odpovědnost a zodpovědnost” [in:] Vybrané právní aspekty fiskální odpovědnosti státu, eds. J. Blažek et al., Brno 2020, pp. 11–44.
Muras Z., Podstawy prawa, Warszawa 2020.
Oplustil K., “Polityka gospodarcza – materiały do wykładu,” part 1, https://ppg.wpia.uj.edu.pl
[accessed: 24.11.2025].
Pawłowicz K., “Wolność gospodarcza w kręgu mitów” [in:] Konstytucyjna zasada wolności gospodarczej. Materiały konferencyjne, eds. W. Szwajdler, H. Nowicki, Toruń 2009, pp. 329–345.
Powałowski A. (ed.), Instytucje publicznego prawa gospodarczego, Warszawa 2025.
Przywora B., “O społecznym wymiarze godpodarki rynkowej – refleksje z perspektywy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej” [in:] Społeczny wymiar gospodarki rynkowej, eds. J. Glumińska-Pawlic, B. Przywora, Warszawa 2023, pp. 1–15.
Rešová J. [in:] J. Rešová, J. Kindlová, J. Grinc, O. Preuss, M. Antoš, Státověda: Stát. Jednotlivec. Konstitucionalizmus, Praha 2019.
Rossen L., Law as Culture, Princeton 2006.
Roszkiewicz J., “Znaczenie wolności gospodarczej przy stanowieniu prawa w Polsce – wybrane problemy,” Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2022, no. 1, pp. 47–55.
Rytel-Warzocha A., “Wolność działalności gospodarczej w świetle orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego,” Gdańskie Studia Prawnicze 2017, vol. 37, s. 155–167.
Šamalík F., Občanská společnost v moderním státě, Brno 1995.
Šíma J., Ekonomie a právo, Praha 2004.
Skrzydło W., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, 7th ed., Warszawa 2013.
Štangová B., “Právo jako nástroj regulace trhu,” Právní rozhledy 2006, č. 5.
Stanko S., Státní právo. Sborník stráže bezpečnosti, vol. 7, Praha 1931.
Strzyczkowski K., Prawo gospodarcze publiczne, Warszawa 2023.
Szydło M., Wolność działalności gospodarczej jako prawo podstawowe, Bydgoszcz–Wrocław 2011.
Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, 3rd ed., Warszawa 1998.
Zajadło J., “Filozofia a nauki prawne – słowo wstępne,” Gdańskie Studia Prawnicze 2007, vol. 18, pp. 8–10.
Zimmermann M., Aksjomaty prawa administracyjnego, Warszawa 2013.
Żurawik A., “Pojęcie interesu publicznego” [in:] Publiczne prawo gospodarcze, eds. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, series: System Prawa Administracyjnego, vol. 8A, Warszawa 2013, pp. 410–434.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gdańskie Studia Prawnicze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
