Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweMiędzy ambicją a kompromisem – francuskie taryfy celne z 1892 r. w świetle obrad parlamentarnych
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsp.2026.1.08Słowa kluczowe:
handel, cła, Francja, Jules Méline, ustawodawstwo celne, parlament, polityka handlowa, protekcjonizm, taryfyAbstrakt
W czasach, gdy stosunki handlowe po obu stronach Atlantyku są zagrożone powszechnym wzrostem ceł, wybór między polityką protekcjonistyczną a wolnorynkową wydaje się jednym z głównych przedmiotów zainteresowania potęg handlowych. W niniejszym artykule przywołano ważny epizod w historii gospodarczej Francji: ustawę z 11 stycznia 1892 r. „w sprawie ustanowienia ogólnej taryfy celnej”. Był to istotny etap powrotu Francji do protekcjonizmu po krótkim okresie wolnego handlu za czasów Drugiego Cesarstwa. Decyzję o gruntownej zmianie taryfy celnej kraju motywowały wzrost nacjonalizmu, kryzys gospodarczy oraz, szerzej, skutki pierwszej globalizacji. Francuski parlament, dzięki większości popierającej idee protekcjonistyczne i agrarne, stał się tubą propagandową dla skarg środowisk przemysłowych i rolniczych. Jules Méline, przewodniczący i sprawozdawca generalny komisji celnej Izby Deputowanych, uosabiał kompromis osiągnięty dzięki wprowadzeniu systemu podwójnych stawek celnych – znaczącej innowacji, która przetrwała do II wojny światowej. Analiza prac parlamentarnych ujawniła tradycyjne spory między zwolennikami protekcjonizmu a obrońcami wolnego handlu, ale jednocześnie pozwoliła zrelatywizować intensywność protekcjonizmu wprowadzonego przez reformę, której celem była równowaga między interesami różnych grup.
Downloads
Bibliografia
Allix E. (ed.), Les droits de douane. Traité théorique et pratique de législation douanière, vol. 1, Paris 1932.
Augier C., Marvaud A., La politique douanière de la France dans ses rapports avec celle des autres États, Paris 1911.
Barral P., Les agrariens français de Méline à Pisani, Paris 1968.
Cabanis A., Introduction à l’histoire économique et sociale de la France au XIXe et au XXe siècle, Toulouse 1977.
Charles L., “D’un outil libre-échangiste à une modalité protectionniste: traité de commerce et insertion des économies dans la première mondialisation” [in:] Des restrictions de concurrence à la libéralisation des marchés. Contribution à l’histoire européenne du droit des affaires, ed. O. Serra, Toulouse 2025, pp. 311–328.
Clinquart J., L’administration des douanes en France sous la Troisième République, 1ère partie, Paris 1986.
Cornu G. (ed.), Vocabulaire juridique, 11th ed., Paris 2016.
Démier F., La nation, frontière du libéralisme. Libre-échangistes et protectionnistes français (1786–1914), Paris 2022.
Duby G., Wallon A. (eds.), Histoire de la France rurale, vol. 3, 2nd ed., Paris 2003.
Gallinato-Contino B., “Vins français et traités de commerce de 1860 au tarif Méline” [in:] Les politiques commerciales vinicoles d’hier à aujourd’hui: enjeux, vecteurs, acteurs, ed. O. Serra, Bordeaux 2016, pp. 57–72.
Morabito M., Histoire constitutionnelle de la France (1789–1958), 15th ed., Paris 2018.
Serra O., “Aspectos jurídicos de la lucha contra la importación de vinos españoles e italianos en Francia a finales del siglo XIX,” Revista de estudios jurídicos 2022, no. 22, e7569.
Plessis A., “Méline et la synthèse républicaine” [in:] Le commerce extérieur français de Méline à nos jours, Paris 1993, pp. 47–52.
Rials S., Textes constitutionnels français, 3rd ed., Paris 1986.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gdańskie Studia Prawnicze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
