Sztuczna inteligencja a prawa człowieka, demokracja i rządy prawa. Uwagi na tle Konwencji nr 225 Rady Europy z 2024 r.

Abstrakt

Artykuł poświęcono analizie Ramowej konwencji Rady Europy z 2024 r. dotyczącej sztucznej inteligencji oraz jej relacji z prawami człowieka, demokracją i rządami prawa. Ten półotwarty, wyjątkowy w praktyce Rady Europy traktat wyznacza ramy regulacyjne dla całego cyklu życia systemów SI, nie tworząc nowych obowiązków w zakresie praw człowieka. Przyjmuje definicję SI zgodną z OECD i obejmuje działania władz publicznych oraz podmiotów działających w ich imieniu; wyłącza obronę narodową i dopuszcza szeroką klauzulę bezpieczeństwa. Celem Konwencji jest wykorzystanie korzyści płynących z SI przy jednoczesnym ograniczaniu ryzyk, takich jak dyskryminacja, manipulacja czy nadzór. Strony mają stosować podejście oparte na ryzyku, chronić godność i autonomię jednostki, zapewniać przejrzystość, nadzór i rozliczalność, wspierać równość i niedyskryminację, chronić prywatność, dbać o jakość i bezpieczeństwo SI oraz sprzyjać bezpiecznym innowacjom. Przewidziano też gwarancje środków odwoławczych (m.in. obowiązek informowania o interakcji z SI). Wdrażanie postanowień Konwencji oparto na Konferencji przedstawicieli stron, sprawozdawczości okresowej, współpracy międzynarodowej i krajowych mechanizmach nadzoru.