Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweUznawalność orzeczeń sądów cywilnych państw trzecich w sprawach o ustalenie obywatelstwa
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsp.2026.3.12Słowa kluczowe:
Bruksela I bis, charakter prawny spraw o pochodzenie człowieka, klauzula ordre public, repatriacja, uznawalność wyroków sądów państw trzecichAbstrakt
W glosie autorzy omawiają postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2024 r. (II CSKP 1892/22) dotyczące odmowy uznania w Polsce wyroku sądu ukraińskiego stwierdzającego polskie pochodzenie wnioskodawcy. Sąd uznał, że sprawa ta dotyczy publicznoprawnego statusu jednostki i ma charakter administracyjny, a nie cywilny, co wyłącza jej podleganie przepisom rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis). Orzeczenie podkreśla wyjątkowy i ostrożny charakter stosowania klauzuli porządku publicznego jako przesłanki odmowy uznania orzeczenia sądu obcego oraz jej rolę ochronną wobec podstawowych zasad porządku prawnego RP. Sprawa stanowi istotny przykład granic uznawalności zagranicznych orzeczeń dotyczących obywatelstwa i repatriacji w polskim systemie prawnym.
Downloads
Bibliografia
Borkowski P., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217, t. 2, red. T. Szanciło, wyd. 2, Warszawa 2023.
Ćwiertnia M., Nadużycie publicznego prawa podmiotowego, praca doktorska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2020, https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/ee88a0c7-e9c7-4110-875c-857b20d9f722/contents [dostęp: 15.09.2025].
Flaga-Gieruszyńska K., Zieliński A., Komentarz do art. 1 [w:] K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2024.
Hauser R., Niewiadomski Z., Wróbel A. (red.), Instytucje prawa administracyjnego, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 1, wyd. 2, Warszawa 2015.
Kała D., Klauzula porządku publicznego, Lublin 2018.
Kamiński M., O istocie pojęcia sprawy sądowoadministracyjnej, „Przegląd Prawa Publicznego” 2009, nr 10, s. 6–27.
Kil J., Prawo do obrony jako publiczne prawo podmiotowe, „Zeszyty Prawnicze” 2022, t. 22, nr 1, s. 195–222.
Kuchnio M., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 506–1217, t. 2, red. O.M. Piaskowska, LEX/el. 2025.
Kumela-Romańska M., Administracyjnoprawny status cudzoziemca w Polsce, LEX/el. 2017.
Orecki M., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 5: Artykuły 1096–1217, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021.
Rylski P., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 5: Artykuły 1096–1217, red. H. Dolecki, T. Wiśniewski, wyd. 2, Warszawa 2013.
Rylski P., Walasik M. (red.), Postępowanie nieprocesowe. Postępowania z zakresu prawa osobowego, rodzinnego i rzeczowego, seria: System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 4, cz. 2, Warszawa 2023.
Szremski J., Sprawa administracyjna materialna w ujęciu abstrakcyjnym a sprawa administracyjna materialna w ujęciu konkretnym, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy” 2021, nr 39(2), s. 65–75.
Tokarczyk R., Kultura prawa europejskiego, „Studia Europejskie” 2000, nr 1, s. 11–26.
Witczak-Słoczyńska A., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 730–1217, red. J. Świeczkowski, Warszawa 2025.
Wołodkiewicz B., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, A. Olaś, wyd. 4, Warszawa 2025.
Woźniak Z., Jurysdykcja [w:] Postępowanie nieprocesowe. Postępowania z zakresu prawa osobowego, rodzinnego i rzeczowego, seria: System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 4, cz. 2, red. P. Rylski, M. Walasik, Warszawa 2023.
Wójcik M.P., Komentarz do art. 1146 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 730–1217, t. 2, red. A. Jakubecki, wyd. 7, Warszawa 2017.
Wróbel A., Prawo podmiotowe publiczne [w:] Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 1, wyd. 2, Warszawa 2015, s. 204–205.
Zatorska J., Komentarz do art. 45 [w:] J. Zatorska, Komentarz do rozporządzenia nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, LEX/el. 2015.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gdańskie Studia Prawnicze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
