Remarks on the Procedure for Gender Reassignment

Authors

  • Joanna Bodio Maria Curie-Sklodowska University in Lublin

DOI:

https://doi.org/10.26881/gsp.2023.1.06

Keywords:

gender reconciliation proceedings, sex determination process, non-contentious proceedings, Code of Civil Procedure

Abstract

In the Polish legal system, there are no provisions regulating the procedure for gender reassignment. The Gender Reconciliation Act adopted by the parliament in 2015, which defined the procedure and consequences of gender reconciliation of persons whose gender identity differs from the sex entered on the birth certificate, was vetoed by the president and is now in a legislative vacuum. The Supreme Court has been trying to fill the existing gap in the law for years by issuing rulings on the basis of which a certain model of procedure in gender reconciliation cases is taking shape. This model has evolved from the non-contentious procedure concerning the rectification of the birth certificate – to a process for determination pursuant to art. 189 of the Code of Civil Procedure. The pattern of examining cases for gender reconciliation under the procedure for determination from the very beginning raises doubts as to the defendant of such a process, the implementation of the adversarial principle and the nature of the action, and the judgment determining gender issued pursuant to art. 189 of the Code of Civil Procedure. The solution may be to change the mode of proceedings to a non-contentious one based on the new gender reconciliation proceedings.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Błaszczak Ł., Charakter prawny powództwa o zmianę płci. Dylematy na gruncie prawa procesowego cywilnego, WSE 2015, nr 9.

Boratyńska M., Ustawa o uzgodnieniu płci a przygody transseksualistów w próżni legislacyjnej, PiM 2015, nr 3.

Brzozowski W., Opinia w sprawie projektu ustawy o uzgodnienie płci, Prz. Sejm. 2013, nr 6.

Fajkowska-Stanik M., Transseksualizm i rodzina. Przekaz pokoleniowy wzorów relacyjnych w rodzinach transseksualnych kobiet, Warszawa 2001.

Filar M., Kwestia sprostowania w akcie urodzenia danych dotyczących płci. Glosa do uchwały SN z dnia 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89, PiP 1990, z. 10.

Filar M., Prawne i społeczne aspekty transseksualizmu, PiP 1987, z. 2.

Filar M., Transseksualizm jako problem prawny, PS 1996, nr 1.

Gołaczyński J., Akta stanu cywilnego w prawie cywilnym i postępowaniu cywilnym, PME 2015, nr 1.

Gromadzki C., Poczucie przynależności do danej płci jako kryterium przy zmianie oznaczenia płci w akcie urodzenia transseksualistów, PS 1997, nr 10.

Grudziński M., Ignatowicz J., Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Warszawa 1966.

Haberko J., Agaciak A., Współczesne wyzwania prawa rodzinnego w kontekście problemu zmiany płci [w:] Prawo cywilne – stanowienie, wykładnia i stosowanie. Księga pamiątkowa dla uczczenia setnej rocznicy urodzin Profesora Jerzego Ignatowicza, red. M. Nazar, Warszawa 2015.

Holewińska-Łapińska E., Sądowa zmiana płci. Analiza orzecznictwa z lat 1991–2008 [w:] Studia i analizy Sądu Najwyższego, t. 4, red. K. Ślebzak, Warszawa 2010, LEX/el.

Hrynicki W., Pojęcie bezpieczeństwa w kontekście ochrony elementów stanu cywilnego osoby transseksualnej, KB NPR 2014, nr 15.

Ignatowicz J. [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. B. Dobrzański, J. Ignatowicz, Warszawa 1975.

Ignatowicz J., Glosa do uchwały SN z dnia 22 września 1995 r., III CZP 118/95, OSP 1996, z. 4, poz. 78.

Ignatowicz J., Nazar M., Prawo rodzinne, Warszawa 2016.

Imieliński K., Zarys seksuologii i seksiatrii, Warszawa 1982.

Jastrzembska S., Konsekwencje zmiany płci przez jednego z małżonków dla bytu małżeństwa w świetle orzecznictwa trybunałów europejskich, IE 2015, nr 3.

Karakulski J., Pyłko J., Wątpliwości konstytucyjne w zakresie sądowej procedury zmiany płci, IPP TBSP UJ 2017, nr 2.

Kuśmirek O., Sztandera F., Prawne aspekty zmiany płci – glosa do postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2016 r., I ACa 1830/15, MW 2017, nr 9.

Leszczyński J., Glosa do uchwały Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej z dnia 22 czerwca 1989 r. (III CZP 37/89), „Palestra” 1992, z. 3–4.

Lipski J., Uwagi dotyczące poselskiego projektu ustawy o uzgodnieniu płci na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów doktryny, ZP BAS 2014, nr 3.

Litwin J., Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 1961.

Łukasiewicz J.M., Łukasiewicz R., Prawo rodzinne, Warszawa 2021.

Marszałkowska-Krześ E. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. E. Marszałkowska-Krześ, Legalis 2018.

Miączyński A., Ochrona praw jednostki w postępowaniu nieprocesowym, ZNUJ PP 1979, nr 85.

Młot M., Sytuacja prawna osób transseksualnych pozostających w związku małżeńskim, KPP 2016, nr 2.

Osajda K., Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące transseksualizmu [w:] Prawa osób transseksualnych. Rozwiązania modelowe a sytuacja w Polsce, red. A. Śledzińska-Simon, Warszawa 2010.

Osajda K., Transseksualizm w świetle prawa i praktyki sądów polskich, PS 2004, nr 5.

Ostojska J., Sądowa zmiana płci, Warszawa 2014.

Pisarska A., Wethacz J., Prawne aspekty transseksualizmu w Polsce, Prz. Seks. 2015, nr 4.

Pisuliński J., Kwestia sprostowania w akcie urodzenia transseksualisty danych dotyczących płci. Glosa do uchwały SN z dnia 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89, PiP 1991, z. 6.

Radwański Z., Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89, OSP 1991, z. 2, poz. 35.

Rowiński T., Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym, Warszawa 1971.

Rozental K., O zmianie płci metrykalnej de lege ferenda, PiP 1991, z. 10.

Rylski P., Uczestnik postępowania nieprocesowego – zagadnienia konstrukcyjne, Warszawa 2017.

Safjan M., Glosa do postanowienia z dnia 22 marca 1991 r. (III CRN 28/91), PS 1993, nr 2.

Szczerba A., Zmiana danych w akcie stanu cywilnego osób transseksualnych. Komentarz do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.07.2008, II OSK 845/077, http://www.prawaczlowieka.uw.edu.pl/index.php?orzeczenie=cb6c53bcb82b2a866cdadf97967e79a974478a88-b0 [dostęp: 10.03.2022].

Szeroczyńska M., Śledzińska-Simon A., Założenia zmian prawnych dotyczących osób transpłciowych w prawie polskim [w:] Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian, red. W. Dynarski, K. Śmiszek, Warszawa 2013.

Śledzińska-Simon A., Prawna sytuacja osób transpłciowych w Polsce [w:] Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian, red. W. Dynarski, K. Śmiszek, Warszawa 2013.

Urbanowicz K., Bętkowska M., Prawne aspekty zmiany płci – uwagi na gruncie prawa polskiego oraz wybranych krajów europejskich, MW 2018, nr 10.

Warzocha E., Ustalenie stosunku prawnego lub prawa w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1982.

Wengerek E., Powództwo o ustalenie, RPiE 1959, nr 1.

Wojewoda M., Kilka uwag o definicji stanu cywilnego w nowej ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego, „Metryka” 2014, nr 2.

Wolter A., Ignatowicz J., Stefaniuk K., Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 2001.

Zielonacki A., Zmiana płci w świetle prawa polskiego, RPEiS 1988, z. 2.

Published

2023-03-15

How to Cite

Bodio, J. (2023). Remarks on the Procedure for Gender Reassignment. Gdańsk Legal Studies, (1(58)/2023), 113–132. https://doi.org/10.26881/gsp.2023.1.06