Dynamika i zróżnicowanie praktyk przyjmowania gości na przykładzie poznańskiej klasy średniej

  • Marta Skowrońska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Słowa kluczowe: dom, gość, gospodarz, gościnność, styl życia, klasa średnia

Abstrakt

Artykuł omawia kwestię zróżnicowania norm, przekonań i przyzwyczajeń stojących za praktykami przyjmowania gości w przestrzeni domowej. Zaprezentowano pięć modeli przyjmowania gości, zaczerpniętych z badań codziennych praktyk poznańskiej klasy średniej. Skupiono się szczególnie na sposobach przygotowywania i spożywania wspólnego posiłku. Różnice pomiędzy poszczególnymi typami gościny były wyznaczone przez następujące osie: elastyczność versus sztywność granic, dbałość o formy versus niechęć do form; uprzejmość w sensie pozytywnym i negatywnym (aktywnym i pasywnym), a także symetryczność i asymetryczność relacji gość – gospodarz.

Bibliografia

Bell D., 2007, Hospitality and Urban Regeneration [w:] C. Lashley, P. Lynch, A. Morrison (eds.), Hospitality: A Social Lens: Advances in Tourism Research, Oxford–Amsterdam: Elsevier.

Benedyktowicz Z., 1987, Gość w dom, Bóg w dom i obcy jako bogowie, PSL-Konteksty, nr 1–4.

Bourdieu P., 2005, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. P. Biłos, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Chajbos K., 2015, Przemiany obyczajowości – przemiany obrzydzenia? [w:] W. Dittrich, M. Hybiak, M. Wirski, M. Zegarlińska (red.), Wstręt i obrzydzenie, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Czapliński P., 2011, Resztki nowoczesności: dwa studia o literaturze i życiu, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Derrida J., 2000, Of Hospitality, Stanford: Stanford University Press.

Derrida J., 2004, Gościnność nieskończona, tłum. P. Mościcki, Przegląd Filozoficzno-Literacki, nr 3.

Dikec M., 2002, Pera peras poros: longing for spacer of hospitality, Theory, Culture and Society, no. 19.

Douglas M., 1991, The Idea of a Home: A Kind of Space, Social Research, no. 1.

Gdula M., Sadura P., 2012, Style życia jako rywalizujące uniwersalności [w:] iidem (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Guderian-Czaplińska E., 2015, My? Mieszczanie?, Didaskalia, nr 125.

Hanson J., Hillier B., 1982, Domestic space organization. Two contemporary space-codes compared, Architecture et Comportment/Architecture and Behavior, no. 2.

Jasińska J., Mizielińska J., Schmidt F., Stasińska A., Żadkowska M., 2018, Mieszkanie, ślub, dziecko – praktyki życia codziennego par a biograficzne punkty zwrotne, Studia Socjologiczne (w recenzji).

Jawłowska A., Mokrzycki E., 1978, Style życia a przemiany struktury społecznej. Propozycja typologii historyczno-socjologicznej [w:] A. Siciński (red.), Styl życia: przemiany we współczesnej Polsce, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kant I., 1995, O wiecznym pokoju, tłum. F. Przybylak, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kaufmann F., 2004, Ego: socjologia jednostki, tłum. K. Wakar, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Kubicki P., 2011, Nowi mieszczanie w nowej Polsce, Warszawa: Instytut Obywatelski.

Krajewski M., 2008, Ludzie i przedmioty – relacje i motywy przewodnie [w:] J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa (red.), Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, Olsztyn: Wydawnictwo Instytutu Filozofi i UWM.

Kurczewski J., 1994, Siedem klas średnich, Nowa Res Publica, nr 3.

Leder A., 2014, Prześniona rewolucja: ćwiczenie z logiki historycznej, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Mauss M., 2011, Szkic o darze [w:] idem, Socjologia i antropologia, Warszawa: Wydawnictwo KR.

Mergler L., 2012, Sukces, kryzys i bunt poznańskich mieszczan, Res Publica Nowa, nr 18.

Nawratek K., 2012, Mieszczaństwo to sposób życia w mieście, Res Publica Nowa, nr 18.

Pakulski J., 2005, Śmierć klas [w:] H. Kubiak (red.), Encyklopedia socjologii. Suplement, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Pakulski J., Waters M., 1996, The Death of Class, Londyn: Sage Publications.

Rancew-Sikora D., Żadkowska M., 2017, Receiving Guests at Home By Nationally Mixed Couples: The Case Of Polish Females And Norwegian Males, Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, z. 4.

Sadura P., 2012, Wielość w jedności: klasa średnia i jej zróżnicowanie [w:] M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Schmidt F., 2010, Teorie kuchenne. Dialektyka przyzwyczajeń i refleksyjności w koncepcji Jeana-Claude’a Kaufmanna, Kultura i Społeczeństwo, nr 1.

Schmidt F., 2011, Nieczyste relacje: ambiwalencje i napięcia w dzisiejszych związkach intymnych-krytyczna analiza koncepcji Anthony’ego Giddensa, Kultura i Społeczeństwo, nr 1.

Schmidt F., 2012, Mieszkać razem. Powstawanie i dynamika związków intymnych, praca doktorska pod kier. M. Krajewskiego, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Selwyn T., 2000, An Anthropology of Hospitality [w:] C. Lashley, A. Morrison (eds.), In search of hospitality, Oxford: Buterworth Heinemann.

Simmel G., 1975, Mentalność mieszkańców wielkich miast [w:] idem, Socjologia, tłum. M. Łukasiewicz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Skowrońska M., 2014, Przyjmowanie gości w przestrzeni domowej jako problem granicy między publicznym a prywatnym [w:] M. Łukasiuk, M. Jewdokimow (red.), Socjologia zamieszkiwania. Narracje, dyfuzje, interwencje, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa.

Skowrońska M., 2015, Jak u siebie. Zamieszkiwanie i komfort, Kraków: Nomos.

Skowrońska M., Schmidt F., 2017, My, poznańscy mieszczanie. Style życia poznaniaków w średnim wieku i dyskusja nad nowym i starym mieszczaństwem, Kronika Miasta Poznania, nr 4.

Sowa J., 2001, Fantomowe ciało króla: peryferyjne zmagania z nowoczesną formą, Kraków: Universitas.

Sowa J., 2014, Wokół „Prześnionej rewolucji”, Le Monde diplomatique, nr 6.

Stomma L., 2000, Antropologia kultury wsi polskiej XX wieku, Gdańsk: Tower Press.

Telfer E., 2000, The Philosophy of Hospitableness [w:] C. Lashley, A. Morrison (eds.), In search of hospitality, Oxford: Buterworth Heinemann.

Trautsolt-Kleyff K., 1985, Wzory kulturowe użytkowania i urządzania mieszkań: potrzeby rodzin a koncepcje projektowe, Warszawa: Instytut Wzornictwa Przemysłowego.

Van Gennep A., 2005, Obrzędy przejścia [w:] L. Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk, Warszawa: Wydawnictwa UW.

Zarycki T., 2012, W poszukiwaniu użytecznej przeszłości: skąd wywodzi się polska klasa średnia, Res Publica Nowa, nr 18.

Opublikowane
2018-12-18
Jak cytować
Skowrońska, M. (2018). Dynamika i zróżnicowanie praktyk przyjmowania gości na przykładzie poznańskiej klasy średniej. Miscellanea Anthropologica Et Sociologica, 19(4), 11-32. https://doi.org/10.26881/maes.2018.4.01