Edukacja dzieci do partnerstwa kobiet i mężczyzn jako sposób na przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć

Słowa kluczowe: przemoc ze względu na płeć, stereotypy płci w edukacji dzieci i młodzieży, partnerstwo kobiet i mężczyzn, socjalizacja rodzajowa

Abstrakt

Gender-based violence is understood as violence motivated by gender stereotypes and prejudices resulting from normative expectations related to femininity and masculinity dominating in society and culture, and from unequal power relations between women and men. The aim of the article is to analyze the problem of gender-based violence in the context of its social and cultural sources, as well as ways to prevent it. The authors put forward a thesis that the main preventive measure is the education of children and youth to equality of women and men, both in public life and in the family, as well as the elimination of prejudices and unjust stereotypes related to gender from education.

Bibliografia

Balswick J., Balswick J. (1995), The Dual-Earner Marriage: The Elaborate Act. Fleming H. Revell, Grand Rapids.

Bem S.L. (1996), Androgynia psychiczna a tożsamość płciowa. W: P.G. Zimbardo, F.L. Ruch (red.), Psychologia i życie. Warszawa, PWN.

Bem S.L. (2000), Męskość. Kobiecość. O różnicach wynikających z płci. Gdańsk, GWP.

Bloom S. (2008), Violence against Women and Girls: A Compendium of Monitoring and Evaluation Indicators. Chapel Hill, The University of North Carolina at Chapel Hill.

Bourdieu P. (2004), Męska dominacja. Warszawa, Oficyna Naukowa.

Bourdieu P., Wacquant L.J.D. (2001), Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Warszawa, Oficyna Naukowa.

Brannon L. (2002), Psychologia rodzaju. Kobiety i mężczyźni: podobni czy różni? Gdańsk, GWP.

Chmura-Rutkowska I., Frąckowiak-Sochańska M. (2016), Psychospołeczne konsekwencje stereotypów związanych z płcią. W: I. Chmura-Rutkowska, M. Duda, M. Mazurek, A. Sołtysiak-Łuczak (red.), Gender w podręcznikach. Projekt badawczy. Raport. T. 1. Warszawa, Fundacja Feminoteka.

Chmura-Rutkowska I. (2012), Przemoc rówieśnicza w gimnazjum a płeć. Kontekst społeczno-kulturowy. „Forum Oświatowe”, 1 (46).

Chomczyńska-Miliszkiewicz M. (2002), Edukacja seksualna w społeczeństwie współczesnym. Konteksty pedagogiczne i psychospołeczne. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Connell R. (2013), Socjologia płci. Płeć w ujęciu globalnym. Warszawa, PWN.

Connell R.W. (1987), Gender and power. Society, the person, and sexual politics. Cambridge, Polity Press.

Cross S.E., Markus H.R. (2002), Płeć w myśleniu, przekonaniach i działaniu: podejście poznawcze. W: B. Wojciszke (red.), Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenia na różnice. Gdańsk, GWP.

Deaux K, Kite M. (2002), Stereotypy płci. W: B. Wojciszke (red.), Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenia na różnice. Gdańsk, GWP.

Deaux K., Lewis L. (1984), Structure of gender stereotypes: Interrelationships among components and gender label. „Journal of Personality and Social Psychology”, 46 (5).

Frable D.E.S., Bem S.L. (1985), If you’re gender – schematic, all members of the opposite sex look alike. „Journal of Personality and Social Psychology”, 49.

Fulu F., Warner X., Miedema S., Jewkes R., Roselli T., Lang J. (2013), Why do some men use violence against women and how can we prevent it? Quantitative findings from the UN multicountry study on men and violence in Asia and the Pacific. Bangkok, UNDP, UNFPA, UN Women and UNV.

Gromkowska-Melosik A. (2011), Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet. Studium dynamiki dostępu. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Gruszczyńska B. (2007), Przemoc wobec kobiet w Polsce. Aspekty prawno-kryminologiczne. Warszawa, Wolters Kulwer Polska.

Heise L. (1998), Violence against women, an integrated, ecological framework. „Violence Against Women”, 4 (4).

Helios J., Jedlecka W. (2017), Współczesne oblicza przemocy. Zagadnienia wybrane. Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Jewkes R. (2002), Intimate partner violence: causes and prevention. „The Lancet”, 359 (20).

Katz J. (2012), Paradoks macho. Warszawa, Wydawnictwo Czarna Owca.

Kopciewicz L. (2005), Kobiecość, męskość i przemoc symboliczna. Polsko-francuskie studium porównawcze. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Krug E., Dahlberg L., Mercy J., Zwi A., Lozano R. (2002), World report on violence and health. Geneva, World Health Organization.

Macrae C.N., Stangor Ch., Hewstone H. (1999), Stereotypy i uprzedzenia. Gdańsk, GWP.

Mandal E. (2000), Podmiotowe i interpersonalne konsekwencje stereotypów związanych z płcią. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Miluska J. (1996), Tożsamość kobiet i mężczyzn w cyklu życia. Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Monckton Smith J., Williams A., Mullane F. (2014), Domestic Abuse, Homicide and Gender. Strategies for Policy and Practice. Basingstoke, Palgrave Macmillan.

Nayak M., Byrne C., Martin M., Abraham A. (2003), Attitudes towards violence against women: A cross-nation study. „Sex Roles”, 49 (7/8).

Nelson T.D. (2003), Psychologia uprzedzeń. Gdańsk, GWP.

ONZ (1979), Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 18 grudnia 1979 r., https://amnesty.org.pl/wp-content/uploads/2016/04/Konwencja-Likwidacja-dyskryminacji-kobiet.pdf (1.10.2018).

ONZ (1993), Deklaracja o eliminacji przemocy wobec kobiet z dnia 20 grudnia 1993 roku. Rezolucja 48/104 Zgromadzenia Ogólnego ONZ. http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/onz/1993.html (1.10.2018).

Ostrouch-Kamińska J. (2016), Partnerstwo w relacji małżeńskiej jako współczesna wartość wychowania. „Problemy Wczesnej Edukacji”, 2 (33).

Ostrouch J. (2005), (Re)socjalizacja a edukacja w rodzinie o równoległych karierach rodziców (dual-career family). W: R. Leppert, Z. Melosik, B. Wojtasik (red.), Młodzież wobec (nie)gościnnej przyszłości. Wrocław, Wydawnictwo Naukowe DSWE.

Pankowska D. (2005), Wychowanie a role płciowe. Gdańsk, GWP.

Parlament Europejski (2012), Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępująca decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex%3A32012L0029 (1.10.2018).

Rada Europy (2011), Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzona w Stambule dnia 11 maja 2011 r., Dz. U. 2015, pozycja 961, http://www.dziennikustaw.gov.pl/DU/2015/961 (1.10.2018).

Ricardo Ch., Eads M, Barker G. (2011), Engaging Boys and Young Men in the Prevention of Sexual Violence: A systematic and global review of evaluated interventions. Washington, Sexual Violence Research Initiative.

Ridgeway C., Correll S. (2004), Unpacking the gender system: A theoretical perspective on gender beliefs and social relations. „Gender and Society”, 18 (4).

Sekaran U. (1986), Dual-Career Families. Contemporary Organizational and Counseling Issues. San Francisco-London, Jossey-Bass Publishers.

Stark E. (2007), Coercive Control. How Men Entrap Women in Personal Life. New York, Oxford University Press.

Szymkiewicz B. (2009), Zniewolenie i kontrola. Przemoc domowa jako łamanie praw człowieka. „Niebieska Linia”, 5 (64).

UN Women (2018), Facts and figures: Ending violence against women, http://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/facts-and-figures (1.10.2018).

UNESCO, UN Women (2016), Global Guidance on Addressing School-Related Gender-Based Violence. New York, United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, UN Women, http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002466/246651E.pdf (1.10.2018).

Unger R., Saundra C. (2002), Seksizm: perspektywa zintegrowana. W: B. Wojciszke (red.), Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenia na różnice. Gdańsk, GWP.

UNFPA (2010), Adolescent boys and young men. Engaging them as supporters of gender equality and health and understanding their vulnerabilities. Washington, D.C., New York City, UNFPA, https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Adolescent_Boys_and_Young_MenSINGLE_PAGES-web.pdf (1.10.2018).

UNHCR (2011), Action against Sexual and Gender-Based Violence: An Updated Strategy. UNHCR Division of International Protection. http://www.refworld.org/docid/4e01ffeb2.html (1.10.2018).

UNICEF (2010), Working For An Equal Future. UNICEF Policy on Gender Equality and the Empowerment Girls and Women. United Nations Children’s Fund, https://www.unicef.org/gender/files/Working_for_an_Equal_Future_UNICEF_Gender_Policy_2010.pdf (1.10.2018).

WHO (2005), WHO multi-country study on women’s health and domestic violence against women: Summary report of initial results on prevalence, health outcomes and women’s responses. Geneva, World Health Organization, http://www.who.int/gender/violence/who_multicountry_study/Introduction-Chapter1-Chapter2.pdf (1.10.2018).

WHO (2009), Strategy for integrating gender analysis and actions into the work of WHO Department of Gender. Geneva, World Health Organization, http://www.who.int/gender/GM_strategy_ jun08.pdf (1.10.2018).

Opublikowane
2018-12-31
Jak cytować
Chmura-Rutkowska, I., & Ostrouch-Kamińska, J. (2018). Edukacja dzieci do partnerstwa kobiet i mężczyzn jako sposób na przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć. Problemy Wczesnej Edukacji, 43(4), 39-49. https://doi.org/10.26881/pwe.2018.43.04