Uniwersyteckie Czasopisma NaukowePERSPEKTYWY IMPLEMENTACJI ZASADY SOLIDARNOŚCI W UNIJNEJ POLITYCE ENERGETYCZNEJ
DOI:
https://doi.org/10.26881/wg.2026.1.02Słowa kluczowe:
polityka energetyczna, Unia Europejska, integracja energetyczna, solidarność, polityka bezpieczeństwaAbstrakt
Cel. Artykuł ma na celu przedstawienie procesu redefinicji zasady solidarności mogącej stać się jedną z podstaw funkcjonowania polityki energetycznej Unii Europejskiej, wywierając wpływ na działania podejmowane przez poszczególne państwa członkowskie. W tekście poddany został analizie proces rozwoju zasady solidarności w polityce energetycznej Unii Europejskiej w ostatnich latach, ze szczególnym uwzględnieniem najnowszego orzecznictwa oraz dyskusji na temat potencjalnej roli, jaką zasada solidarności może odegrać w przyszłych procesach integracyjnych.
Metoda. Wykorzystując podejście instytucjonalne z uwzględnieniem analizy funkcjonalistycznej w odniesieniu do analizy płaszczyzn relacji pomiędzy aktorami sceny politycznej, artykuł opiera się na metodzie instytucjonalno-prawnej oraz systemowej, przy udziale metody decyzyjnej.
Wyniki. Analiza wskazuje na deficyt zaangażowania potencjału państw Europy Środkowej w kształtowaniu polityki energetycznej na szczeblu europejskim. Okazuje się, że po upływie dwudziestu lat od akcesji, wciąż doświadczają one nieskuteczności w zakresie rzecznictwa interesów, a kierunki rozwoju sektora energetycznego nadawane są przez ośrodki decyzyjne z państw Europy Zachodniej. Kolejnym wyzwaniem są wpływy korporacji międzynarodowych, utrudniające modelowanie sektora energetycznego zgodnie z zasadą solidarności państw członowskich.
Downloads
Bibliografia
Barcz J., Unia Europejska na rozstajach. Traktat z Lizbony. Dynamika i główne kierunki reformy ustrojowej, Instytut Wydawniczy EuroPrawo, Warszawa 2010.
Biondi A., Dagilyte E., Kucuk E. (red.), Solidarity in EU Law. Legal principle in the making, Edward Elgar Publishing, Cheltenham 2018.
Dakowska D., Le pouvoir des fondations. Des acteurs de la politique étrangère allemande, Presses Universitaires de Rennes, Rennes 2014.
Dębski Sławomir, Myśl i strategia. Eseje, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2024.
Długosz T., Traktatowa zasada solidarności w Unii Europejskiej w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 15.07.2021 r. w sprawie gazociągu OPAL (C-848/19 P), [w:] „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” t. LXXV, nr 6/2022.
Ersheng Pan, Siwei Liu, Jianqin Liu, Qingru Qi, Zun Guo, The state grid corporation of China’s practice and outlook for promoting new energy development, [w:] “Energy Conversion and Economics”, nr 1/2020, s. 71-80.
Faszcza J., Rozwój zasady solidarności energetycznej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, [w:] „Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” nr 6/2020.
Galster J., Nowicki P., Status integracyjny Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Kontrowersje wokół traktatu założycielskiego, [w:] „Teka Komisji Prawniczej PAN. Oddział w Lublinie”, nr 11/2018, Lublin 2018.
Góralczyk B. (red.), European Union on the global scene: united or irrelevant?, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2015.
Grosse T., Upolitycznienie Komisji Europejskiej w dobie kryzysów. Konsekwencje dotyczące „polityczności technokratycznej”, [w:] „Jaka przyszłość Unii Europejskiej? Wyzwania, problemy, szanse”, Kurczewska U. (red.), Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2020.
Grudziński P., Polska w poszukiwaniu nowej roli, [w:] „Sprawy Międzynarodowe”, nr 1/2008, Warszawa 2008.
Harbulot C., Ingérence des fondations politiques allemandes et sabotage de la filière nucléaire française, École de guerre économique, Paryż 2023.
Jasiecki K., Kontrowersje wokół roli inwestycji zagranicznych w Polsce, [w:] „Lokalne, narodowe i inne... Księga dla prof. Joanny Kurczewskiej”, Binder P. (red.), IFiS PAN, Warszawa 2014.
Jasiecki K., Kurczewska U. (red.), Reprezentacja interesów gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017.
Klementewicz T., Stawka większa niż rynek. U źródeł stagnacji kapitalizmu bez granic, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa 2015.
Krzan B., Zasada solidarności w prawie Unii Europejskiej, [w:] „Rządy prawa jako wartość uniwersalna: księga jubileuszowa Profesora Krzysztofa Wójtowicza”, Kozłowski A. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2022.
Kublik A., Ceny gazu z Rosji dla Niemiec dużo niższe niż dla Polski, [w:] „Gazeta Wyborcza”, wydanie z dnia 29 marca 2016 roku.
Kuźniar R., Pozimnowojenne dwudziestolecie, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011.
Kuźniar, Porządek międzynarodowy. Perspektywa ontologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2019.
Macey J.C., Welton S., Wiseman H., Grid Reliability in the Electric Era, [w:] Yale Journal on Regulation, nr 41/164, 2024.
Michalik D., Modelowanie i ocena potęgi Polski, [w:] „Studia nad potęgą państw”, Popławski D. (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2022.
Mik C., Solidarność w prawie Unii Europejskiej. Podstawowe problemy teoretyczne, [w:] Solidarność jako zasada działania Unii Europejskiej, Mik C. (red.), TNOiK „Dom Organizatora, Toruń 2009.
Mikulski J., Politycy Razem w Berlinie: Polska powinna zaproponować wydzierżawienie niemieckich elektrowni atomowych, [w:] „Rzeczpospolita”, artykuł z dnia 16 lipca 2022 roku.
Mišík M., Nosko A., Each one for themselves: Exploring the energy security paradox of the European Union, [w:] “Energy Research & Social Science”, no. 99/2023.
Młynarski T., Bezpieczeństwo energetyczne i ochrona klimatu w drugiej dekadzie XXI wieku: energia, środowisko, klimat, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2017.
Nowacki M., Prawne aspekty bezpieczeństwa energetycznego w UE, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010.
Piechowicz M., Polityka energetyczna Unii Europejskiej i jej wpływ na politykę zagraniczną Polski, [w:] „Polityka zagraniczna III RP. 20 lat po przełomie”, Czechowska L., Bierowiec M. (red.), Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011.
Pitron G., Wojna o metale rzadkie, Wydawnictwo Kogut, Warszawa 2019.
Pronińska K. (red.), Horyzonty studiów strategicznych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2023.
Pronińska K., Polityka energetyczna Rosji – o energetycznych podstawach supremacji geopolitycznej, [w:] „Paliwo dla dominacji. O ekonomicznych podstawach supremacji geopolitycznej”, Grosse T. (red.), Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2020.
Szczepanik M., Unia Europejska w globalnej rywalizacji gospodarczej, [w:] „Polski Instytut Spraw Międzynarodowych – strategic file”, nr 10/131, Warszawa 2023.
Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisany w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r., tzw. TFUE (t.j. Dz. U. UE C 306 z dnia 17 grudnia 2007 r. ze zm.).
Tusk D., A united Europe can end Russia’s energy stranglehold, [w:] “Financial Times”, wydanie z dnia 21 kwietnia 2014 roku.
Wiech J., Siemens wzywa na pomoc UE. Chce walczyć z tańszymi chińskimi wiatrakami, [w:] „Energetyka24”, artykuł z dnia 21 lutego 2024 roku.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 lipca 2021 roku w sprawie C-848/19 P, Niemcy vs. Polska, ECLI:UE:C:2021:598.
Zajączkowska M., The Energy Union and European Union energy security, [w:] “Ekonomia i Prawo. Economics and Law”, nr 3/2018.
Zakaria F., The Self-Doubting Superpower. America Shouldn’t Give Up on the World It Made, [w:] “Foreign Affairs”, vol. 103, no. 1, Council on Foreign Relations, Nowy Jork 2024.
Zawodziński K., Solidarność energetyczna jako ogólna zasada prawa Unii Europejskiej, [w:] „Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” nr 5(10)/2021, Warszawa 2021.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Współczesna Gospodarka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
