Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweMANIPULACJE INFORMACJAMI ORAZ INSTRUMENTAMI FINANSOWYMI W OBROCIE GIEŁDOWYM
DOI:
https://doi.org/10.26881/wg.2026.1.03Słowa kluczowe:
manipulacje giełdowe, dezinformacja, instrumenty finansowe, transparentność rynku kapitałowegoAbstrakt
Cel. Manipulacje informacją i instrumentami finansowymi stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa rynku kapitałowego. W artykule podjęto rzadko poruszane w polskiej literaturze zagadnienie manipulacji giełdowych, analizując je na podstawie literatury przedmiotu i przypadków pochodzących z praktyki rynkowej. Celem artykułu jest rozpoznanie oraz charakterystyka wybranych technik manipulacji informacją i instrumentami finansowymi w obrocie giełdowym.
Metoda. Zastosowane metody badawcze obejmują analizę literatury przedmiotu, przegląd przypadków praktyk manipulacyjnych w obrocie giełdowym. Wykorzystano również metodę dedukcyjną, pozwalającą na identyfikację ogólnych wzorców działań manipulacyjnych na podstawie konkretnych przykładów praktycznych.
Wyniki. Wyniki przeprowadzonej analizy, a także obserwacja praktyki rynkowej, pozwalają wyróżnić kilka charakterystycznych form manipulacji występujących w obrocie giełdowym, do których zaliczyć można manipulacje informacjami oraz manipulacje instrumentami finansowymi, w tym manipulacje zleceniami i transakcjami.
Downloads
Bibliografia
Adamowicz M., Król J. (1998). Ochrona konkurencji a rynek rolny. Warszawa: WN SGGW.
Aggarwal R.K., Wu G. (2006). Stock Market Manipulations. Chicago: The Journal of Business.
Avgouleas E. (2005). The Mechanics and Regulation of Market Abuse, Oxford.
Bremond J., Couet J.F., Salort M.M. (2005). Kompendium wiedzy o ekonomii, Warszawa: WN PWN.
Charoenwong, C., Ding, D. K., Wang, P. (2022). Market Manipulation around Seasoned Equity Offerings: Evidence Prior to the Global Financial Crisis of 2007–2009. International Journal of Financial Studies, 10(2), http://doi.org/10.3390/ijfs10020033.
Davola A., Monti M., (2023). Disinformation and Market Manipulation: Instability and Regulation of Financial Markets in the Network Age (Disinformazione e manipolazione del mercato: instabilità e disciplina dei mercati finanziari al tempo della rete). Euro-Balkan Law and Economics Review, (2).
Eichelberger J., (2006). Das Verbot der Marktmanipulation. Berlin: WR.
Glasner J. (2002). New Market Trend: Short, Distort, Wired, Condé Nast Digital, Article, 2002.
GPW, Słownik terminów giełdowych, https://www.gpw.pl/slownik-terminow-gieldowych?ph_main_02_start=list, dostęp na dzień 05.03.2026.
GPW, Szczegółowe Zasady Obrotu Giełdowego, https://www.gpw.pl/pub/GPW/files/PDF/regulacje/Szczegolowe_Zasady_Obrotu_Gieldowego_GPW_WATS.pdf, dostęp na dzień 06.03.2026.
Hsieh, T.Y. (2015). Information disclosure and price manipulation during the preclosing session: evidence from an order-driven market, Applied Economics, 47(43), http://doi.org/10.1080/00036846.2015.1051656.
Jarrow R. (1992). Market Manipulation, Bubles, Corners and Short Squeezes. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 27(3), 311-336.
Kamerschen D.R., McKenzie R.B., Nardinelli C. (1992). Ekonomia. Gdańsk: Fundacja Gospodarcza NSZZ Solidarność.
Kegel Z., Satko J. (2002). Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, Piśmiennictwo Kraków: Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych, 1918-2000.
KNF, Priorytety nadzorcze UKNF na 2026 rok, https://www.knf.gov.pl/?articleId=96518&p_id=18, dostęp na dzień 07.03.2026.
Kumar P., Seppi D.J. (1992) Futures Manipulation with Cash Settlement, Journal of Finance, vol. XLVII.
Levine T.R. (2014). Encyclopedia of Deception, Sage Publications.
Li, M., Qi, T., Huang, Y., Feng, P., & Zhao, Y. (2025). Can call auction reduce closing price manipulation in the stock market?. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, 32(1), doi.org/10.1080/16081625.2024.2336116.
Loyrette S. (2007). Le contentieux des abus de Marche, Paris: Procedure de sanction de l’ AMF, information financiere, operations d’ inities, manipulations de cours.
Martysz C.B. (2015). Manipulacje Instrumentami Finansowymi i Insider Trading. Analiza Prawno-Ekonomiczna, Monografie Lex, Warszawa: Wolters Kluwer Business.
Martysz C.B., Skrodzka J. (2023). Dwie dekady nadużyć na rynku w Polsce. Manipulacje instrumentami finansowymi oraz ujawnianie i wykorzystywanie informacji poufnych w latach 2002–2022. Finanse i Prawo Finansowe, (2 (numer specjalny), 169-195.
Mynarski S. (2000). Analiza rynku. Makromechanizmy. Kraków: WN AE.
Nasiłowski M. (2007). System rynkowy. Podstawy mikro- i makroekonomii, Warszawa: Wyd. Key Text.
Pickholz M.G. (2001). Manipulation. Journal of Finance Crime.
Rath, O., Haase, F., Melsbach, J., Liu, J., Lauten, J., Schoder, D. (2024). Analyzing threats to financial market integrity-a taxonomy of financial fake news schemes. Emerging Topics in Digital Government, eLibrary, 57.
Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych, Ogólnopolskie Badanie Inwestorów (SII, OBI, 2025), dostęp na dzień 08.03.2026.
Sugianto, F., Tokuyama, S. (2024). False Transaction vs Wash Trading: Addressing the Gap to Rebuild Market Confidence (Legal Implication in Indonesia and United States Capital Market Law). Journal of Law and Legal Reform, 5(1), DOI: 10.15294/jllr.vol5i1.2094.
Tsuchiya, T. (2021). Profitability of cryptocurrency pump and dump schemes. Digital Finance, 3(2), doi.org/10.1007/s42521-021-00034-6.
Więckowska M., Borowski K. (2020). Manipulacja i wykorzystywanie przewagi informacyjnej na rynku finansowym, Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Wójcik J.W. (2008). Oszustwa finansowe. Zagadnienia kryminologiczne i kryminalistyczne, Warszawa: Wydawnictwo JWW.
Zacharzewski K. (2012). Prawo giełdowe, Warszawa: C.H. Beck.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Współczesna Gospodarka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
